ਸ਼ਿਤਿਪਦੀ ਸਂ ਪਤਤ੍ਵਮਿਤ੍ਰਾਣਾਮਮੂਃ ਸਿਚਃ । ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਦ੍ਯਾਮੂਃ ਸੇਨਾ ਅਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਨ੍ਯਰ੍ਬੁਦੇ
ਚੁੰਘੀ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਵਾਹੀ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਭਟਕਾਵਾ ਪਾ ਦੇਵੇ; ਅੱਜ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।
{੨੯} ਮੂਢਾ ਅਮਿਤ੍ਰਾ ਨ੍ਯਰ੍ਬੁਦੇ ਜਹ੍ਯੇषਾਂ ਵਰਂਵਰਮ੍ । ਅਨਯਾ ਜਹਿ ਸੇਨਯਾ
ਦੁਸ਼ਮਨ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਮੱਤਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ; ਇਸ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।
ਯਸ਼੍ਚ ਕਵਚੀ ਯਸ਼੍ਚਾਕਵਚੋऽਮਿਤ੍ਰੋ ਯਸ਼੍ਚਾਜ੍ਮਨਿ । ਜ੍ਯਾਪਾਸ਼ੈਃ ਕਵਚਪਾਸ਼ੈਰਜ੍ਮਨਾਭਿਹਤਃ ਸ਼ਯਾਮ੍
ਚਾਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਲੋਹਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਰਥ 'ਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਕਵਚ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ, ਰਥ ਦੇ ਜਾਲ, ਤੇ ਅਜਮਨ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਪਏ ਰਹਿਣ।
ਯੇ ਵਰ੍ਮਿਣੋ ਯੇऽਵਰ੍ਮਾਣੋ ਅਮਿਤ੍ਰਾ ਯੇ ਚ ਵਰ੍ਮਿਣਃ । ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਮਰ੍ਬੁਦੇ ਹਤਾਂ ਛ੍ਵਾਨੋऽਦਨ੍ਤੁ ਭੂਮ੍ਯਾਮ੍
ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨ ਲੋਹਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ, ਜੋ ਨਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਜੋ ਅੱਧੇ ਲੋਹਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਖਾ ਜਾਣ।
ਯੇ ਰਥਿਨੋ ਯੇ ਅਰਥਾ ਅਸਾਦਾ ਯੇ ਚ ਸਾਦਿਨਃ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਦਨ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ ਹਤਾਨ੍ ਗृਧ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਯੇਨਾਃ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ
ਜੋ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਗਿੱਧ, ਬਾਜ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ ਖਾ ਜਾਣ।
ਸਹਸ੍ਰਕੁਣਪਾ ਸ਼ੇਤਾਮਾਮਿਤ੍ਰੀ ਸੇਨਾ ਸਮਰੇ ਵਧਾਨਾਮ੍ । ਵਿਵਿਦ੍ਧਾ ਕਕਜਾਕृਤਾ
ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੀ ਫੌਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਕਕੜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੀਰੀ ਤੇ ਫਾੜੀ ਹੋਈ ਪਈ ਰਹੇ।
ਮਰ੍ਮਾਵਿਧਂ ਰੋਰੁਵਤਂ ਸੁਪਰ੍ਣੈਰਦਨ੍ਤੁ ਦੁਸ਼੍ਚਿਤਂ ਮृਦਿਤਂ ਸ਼ਯਾਨਮ੍ । ਯ ਇਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀਚੀਮਾਹੁਤਿਮਮਿਤ੍ਰੋ ਨੋ ਯੁਯੁਤ੍ਸਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਾਨੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਖਮੀ ਹੋਏ, ਜੋ ਚੀਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਏ ਜਾਣ; ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨ ਸਾਡੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੀ ਹਵਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਯਾਂ ਦੇਵਾ ਅਨੁਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਰਾਧਨਮ੍ । ਤਯੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਨ੍ਤੁ ਵृਤ੍ਰਹਾ ਵਜ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿषਨ੍ਧਿਨਾ
ਜਿਸ ਹਵਨ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧੇ, ਆਪਣੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ।
12.1 ਸਤ੍ਯਂ ਬृਹਦृਤਮੁਗ੍ਰਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਤਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਜ੍ਞਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ । ਸਾ ਨੋ ਭੂਤਸ੍ਯ ਭਵ੍ਯਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਰੁਂ ਲੋਕਂ ਪृਥਿਵੀ ਨਃ ਕृਣੋਤੁ
ਸਚ, ਵੱਡਾਪਣ, ਰੀਤ, ਤਾਕਤ, ਵ੍ਰਤ, ਤਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਯਜਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਚੌੜੀ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਜਗਤ ਦੇਵੇ।
ਅਸਂਬਾਧਂ ਮਧ੍ਯਤੋ ਮਾਨਵਾਨਾਂ ਯਸ੍ਯਾ ਉਦ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਵਤਃ ਸਮਂ ਬਹੁ । ਨਾਨਾਵੀਰ੍ਯਾ ਓषਧੀਰ੍ਯਾ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀ ਨਃ ਪ੍ਰਥਤਾਂ ਰਾਧ੍ਯਤਾਂ ਨਃ
ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਖੁਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਢਲਾਣ ਤੇ ਖੱਡ ਸਮਾਨ ਤੇ ਵੱਧ ਹਨ, ਜੋ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਉਗਾਊਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਫੈਲ ਜਾਵੇ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦਵੇ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਉਤ ਸਿਨ੍ਧੁਰਾਪੋ ਯਸ੍ਯਾਮਨ੍ਨਂ ਕृष੍ਟਯਃ ਸਂਬਭੂਵੁਃ । ਯਸ੍ਯਾਮਿਦਂ ਜਿਨ੍ਵਤਿ ਪ੍ਰਾਣਦੇਜਤ੍ਸਾ ਨੋ ਭੂਮਿਃ ਪੂਰ੍ਵਪੇਯੇ ਦਧਾਤੁ
ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਲੋਕ ਬਣੇ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਇਹ ਜਗਤ ਚਲਦਾ ਤੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਥਾਂ ਦੇਵੇ।
ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯਾਮਨ੍ਨਂ ਕृष੍ਟਯਃ ਸਂਬਭੂਵੁਃ । ਯਾ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰਾਣਦੇਜਤ੍ਸਾ ਨੋ ਭੂਮਿਰ੍ਗੋष੍ਵਪ੍ਯਨ੍ਨੇ ਦਧਾਤੁ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਧਰਤੀ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਲੋਕ ਬਣੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਈ ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਜੀਵਨ ਉਗਾਊਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦੇਵੇ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਵੇ ਪੂਰ੍ਵਜਨਾ ਵਿਚਕ੍ਰਿਰੇ ਯਸ੍ਯਾਂ ਦੇਵਾ ਅਸੁਰਾਨ੍ ਅਭ੍ਯਵਰ੍ਤਯਨ੍ । ਗਵਾਮਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਵਯਸਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਠਾ ਭਗਂ ਵਰ੍ਚਃ ਪृਥਿਵੀ ਨੋ ਦਧਾਤੁ
ਜਿਸ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਵੰਸ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਮਾਣ ਦੇਵੇ।
ਵਿਸ਼੍ਵਂਭਰਾ ਵਸੁਧਾਨੀ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਹਿਰਣ੍ਯਵਕ੍ਸ਼ਾ ਜਗਤੋ ਨਿਵੇਸ਼ਨੀ । ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਂ ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਭੂਮਿਰਗ੍ਨਿਮਿਨ੍ਦ੍ਰऋषਭਾ ਦ੍ਰਵਿਣੇ ਨੋ ਦਧਾਤੁ
ਸਭ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਖਜਾਨਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਛਾਤੀ, ਜਗਤ ਦੀ ਥਾਂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਗਾਊਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਧਰਤੀ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦੇਵੇ।
ਯਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਵਪ੍ਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਦਾਨੀਂ ਦੇਵਾ ਭੂਮਿਂ ਪृਥਿਵੀਮਪ੍ਰਮਾਦਮ੍ । ਸਾ ਨੋ ਮਧੁ ਪ੍ਰਿਯਂ ਦੁਹਾਮਥੋ ਉਕ੍ਸ਼ਤੁ ਵਰ੍ਚਸਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਗਦੇ ਦੇਵਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਟੱਲ ਧਰਤੀ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਦੁੱਧ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਪਾਲੇ।
ਯਾਰ੍ਣਵੇऽਧਿ ਸਲਿਲਮਗ੍ਰ ਆਸੀਤ੍ਯਾਂ ਮਾਯਾਭਿਰਨ੍ਵਚਰਨ੍ ਮਨੀषਿਣਃ । ਯਸ੍ਯਾ ਹृਦਯਂ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨ੍ਤ੍ਸਤ੍ਯੇਨਾਵृਤਮਮृਤਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ । ਸਾ ਨੋ ਭੂਮਿਸ੍ਤ੍ਵਿषਿਂ ਬਲਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਦਧਾਤੂਤ੍ਤਮੇ
ਜਿਸ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਚ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਲ ਦੇਵੇ।
ਯਸ੍ਯਾਮਾਪਃ ਪਰਿਚਰਾਃ ਸਮਾਨੀਰਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਅਪ੍ਰਮਾਦਂ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ । ਸਾ ਨੋ ਭੂਮਿਰ੍ਭੂਰਿਧਾਰਾ ਪਯੋ ਦੁਹਾਮਥੋ ਉਕ੍ਸ਼ਤੁ ਵਰ੍ਚਸਾ
ਜਿਸ 'ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਵਗਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਧਰਤੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਧ ਦੁੱਧ ਦੇਵੇ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਪਾਲੇ।
ਯਾਮਸ਼੍ਵਿਨਾਵਮਿਮਾਤਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਵਿਚਕ੍ਰਮੇ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯਾਂ ਚਕ੍ਰ ਆਤ੍ਮਨੇऽਨਮਿਤ੍ਰਾਂ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ । ਸਾ ਨੋ ਭੂਮਿਰ੍ਵਿ ਸृਜਤਾਂ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਮੇ ਪਯਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੇ ਮਾਪਿਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਰੱਖੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਜੈਯ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਮਾਲਕ—ਉਹ ਧਰਤੀ, ਸਾਡੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਦੁੱਧ ਵਹਾਏ।
{੧} ਗਿਰਯਸ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤੋऽਰਣ੍ਯਂ ਤੇ ਪृਥਿਵਿ ਸ੍ਯੋਨਮਸ੍ਤੁ । ਬਭ੍ਰੁਂ ਕृष੍ਣਾਂ ਰੋਹਿਣੀਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਂ ਧ੍ਰੁਵਾਂ ਭੂਮਿਂ ਪृਥਿਵੀਮਿਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਮ੍ । ਅਜੀਤੋऽਹਤੋ ਅਕ੍ਸ਼ਤੋऽਧ੍ਯष੍ਠਾਂ ਪृਥਿਵੀਮਹਮ੍
ਤੇਰੇ ਪਹਾੜ, ਤੇਰੇ ਪਰਬਤ, ਤੇਰੇ ਹਿਮਸ਼ੀਲ, ਤੇਰੇ ਜੰਗਲ, ਧਰਤੀ! ਧਰਤੀ ਸਾਡੀ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੀ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ, ਕਾਲੀ, ਲਾਲ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਅਟੱਲ ਧਰਤੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ—ਜੋ ਨਾ ਜਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਨਾ ਹਾਰਦੀ, ਨਾ ਟੁੱਟਦੀ—ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
ਯਤ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਂ ਪृਥਿਵਿ ਯਚ੍ਚ ਨਭ੍ਯਂ ਯਾਸ੍ਤ ਊਰ੍ਜਸ੍ਤਨ੍ਵਃ ਸਂਬਭੂਵੁਃ । ਤਾਸੁ ਨੋ ਧੇਹ੍ਯਭਿ ਨਃ ਪਵਸ੍ਵ ਮਾਤਾ ਭੂਮਿਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਅਹਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪਿਤਾ ਸ ਉ ਨਃ ਪਿਪਰ੍ਤੁ
ਧਰਤੀ! ਤੇਰਾ ਮੱਧ, ਤੇਰਾ ਨਾਭੀ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖ, ਸਾਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈ। ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਪਾਰਜਨਯ ਪਿਤਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਭਰ ਲਏ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਵੇਦਿਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਯਾਂ ਯਜ੍ਞਂ ਤਨ੍ਵਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਃ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਮੀਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਰਵਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਆਹੁਤ੍ਯਾਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍। ਸਾ ਨੋ ਭੂਮਿਰ੍ਵਰ੍ਧਯਦ੍ਵਰ੍ਧਮਾਨਾ
ਜਿਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਵੇਦੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਅਪਕ ਕਰਤਾਰ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਮਾਪਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਉਪਰ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਵਧਦੀ ਰਹੇ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਵਧਾਏ।
ਯੋ ਨੋ ਦ੍ਵੇषਤ੍ਪृਥਿਵਿ ਯਃ ਪृਤਨ੍ਯਾਦ੍ਯੋऽਭਿਦਾਸਾਨ੍ ਮਨਸਾ ਯੋ ਵਧੇਨ । ਤਂ ਨੋ ਭੂਮੇ ਰਨ੍ਧਯ ਪੂਰ੍ਵਕृਤ੍ਵਰਿ
ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਵੈਰ ਕਰੇ, ਧਰਤੀ! ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਜੋ ਮਨ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰੇ—ਧਰਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਵਾਸਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਵਜ੍ਜਾਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਚਰਨ੍ਤਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬਿਭਰ੍षਿ ਦ੍ਵਿਪਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਤੁष੍ਪਦਃ । ਤਵੇਮੇ ਪृਥਿਵਿ ਪਞ੍ਚ ਮਾਨਵਾ ਯੇਭ੍ਯੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰਮृਤਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇਭ੍ਯ ਉਦ੍ਯਨ੍ਤ੍ਸੂਰ੍ਯੋ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰਾਤਨੋਤਿ
ਤੇਰੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ ਮਾਨਵ; ਤੂੰ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਢੋਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਧਰਤੀ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਮਰ ਚਾਨਣ, ਸੂਰਜ, ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾ ਨਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਂ ਦੁਹ੍ਰਤਾਂ ਸਮਗ੍ਰਾ ਵਾਚੋ ਮਧੁ ਪृਥਿਵਿ ਧੇਹਿ ਮਹ੍ਯਮ੍
ਸਾਡੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ, ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ; ਧਰਤੀ! ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਪਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਵਂ ਮਾਤਰਮੋषਧੀਨਾਂ ਧ੍ਰੁਵਾਂ ਭੂਮਿਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਧਰ੍ਮਣਾ ਧृਤਾਮ੍ । ਸ਼ਿਵਾਂ ਸ੍ਯੋਨਾਮਨੁ ਚਰੇਮ ਵਿਸ਼੍ਵਹਾ
ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਧਰਤੀ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਹੋਈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹਾਇਕ, ਸਾਡੀ ਰੱਖੀ ਕਰਦੀ, ਧਰਤੀ! ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਚੱਲੀਏ।
ਮਹਤ੍ਸਧਸ੍ਥਂ ਮਹਤੀ ਬਭੂਵਿਥ ਮਹਾਨ੍ ਵੇਗ ਏਜਥੁਰ੍ਵੇਪਥੁष੍ਟੇ । ਮਹਾਂਸ੍ਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਯਪ੍ਰਮਾਦਮ੍ । ਸਾ ਨੋ ਭੂਮੇ ਪ੍ਰ ਰੋਚਯ ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਸਂਦृਸ਼ਿ ਮਾ ਨੋ ਦ੍ਵਿਕ੍ਸ਼ਤ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋ ਗਈ, ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਤੈਨੂੰ ਅਣਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ, ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਭੂਮ੍ਯਾਮੋषਧੀष੍ਵਗ੍ਨਿਮਾਪੋ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰਸ਼੍ਮਸੁ । ਅਗ੍ਨਿਰਨ੍ਤਃ ਪੁਰੁषੇषੁ ਗੋष੍ਵਸ਼੍ਵੇष੍ਵਗ੍ਨਯਃ
ਅੱਗ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਢੋਦੇ ਹਨ, ਕਿਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੈ; ਅੱਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਅੱਗ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਦਿਵ ਆ ਤਪਤ੍ਯਗ੍ਨੇਰ੍ਦੇਵਸ੍ਯੋਰ੍ਵਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਂ ਮਰ੍ਤਾਸ ਇਨ੍ਧਤੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹਂ ਘृਤਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਅੱਗ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤਪਦੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਦੇਵਤਾ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਅਸਮਾਨ ਖੁਲਿਆ ਹੈ। ਮਾਨਵ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਂਦੀ, ਘੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
{੨} ਅਗ੍ਨਿਵਾਸਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਸਿਤਜ੍ਞੂਸ੍ਤ੍ਵਿषੀਮਨ੍ਤਂ ਸਂਸ਼ਿਤਂ ਮਾ ਕृਣੋਤੁ
ਅੱਗ ਦੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਜਾਣਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੀਖੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਕਠੋਰ ਨਾ ਕਰੇ।
ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਦਦਤਿ ਯਜ੍ਞਂ ਹਵ੍ਯਮਰਂਕृਤਮ੍ । ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਮਨੁष੍ਯਾ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਧਯਾਨ੍ਨੇਨ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ । ਸਾ ਨੋ ਭੂਮਿਃ ਪ੍ਰਾਣਮਾਯੁਰ੍ਦਧਾਤੁ ਜਰਦष੍ਟਿਂ ਮਾ ਪृਥਿਵੀ ਕृਣੋਤੁ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੁੱਧ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਸਾਹ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇਵੇ; ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਬੁੱਢਾ ਨਾ ਕਰੇ।