ਪੂਰ੍ਵੋ ਜਾਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਘਰ੍ਮਂ ਵਸਾਨਸ੍ਤਪਸੋਦਤਿष੍ਠਤ੍। ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਅਮृਤੇਨ ਸਾਕਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤਪ ਨਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਮਰਤਾ ਸਮੇਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰ੍ਯੇਤਿ ਸਮਿਧਾ ਸਮਿਦ੍ਧਃ ਕਾਰ੍ष੍ਣਂ ਵਸਾਨੋ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਦੀਰ੍ਘਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਃ । ਸ ਸਦ੍ਯ ਏਤਿ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਲੋਕਾਨ੍ਤ੍ਸਂਗृਭ੍ਯ ਮੁਹੁਰਾਚਰਿਕ੍ਰਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦীক্ষਿਤ, ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ—ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਨਯਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪੋ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਂ ਵਿਰਾਜਮ੍ । ਗਰ੍ਭੋ ਭੂਤ੍ਵਾਮृਤਸ੍ਯ ਯੋਨਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹ ਭੂਤ੍ਵਾਸੁਰਾਂਸ੍ਤਤਰ੍ਹ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਬ੍ਰਹਮ, ਪਾਣੀ, ਲੋਕ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਫੀਟਸ ਬਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤਤਕ੍ਸ਼ ਨਭਸੀ ਉਭੇ ਇਮੇ ਉਰ੍ਵੀ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਦਿਵਂ ਚ । ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵਾਃ ਸਂਮਨਸੋ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ—ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਸੰਵਾਰੀ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤਪ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਇੱਕ-ਮਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਮਾਂ ਭੂਮਿਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮਾ ਜਭਾਰ ਪ੍ਰਥਮੋ ਦਿਵਂ ਚ । ਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਿਧਾਵੁਪਾਸ੍ਤੇ ਤਯੋਰਾਰ੍ਪਿਤਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਭਿਖਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਰ੍ਵਾਗਨ੍ਯਃ ਪਰੋ ਅਨ੍ਯੋ ਦਿਵਸ੍ਪृष੍ਠਾਦ੍ਗੁਹਾ ਨਿਧੀ ਨਿਹਿਤੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ । ਤੌ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਤਤ੍ਕੇਵਲਂ ਕृਣੁਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍
ਇੱਕ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਦੂਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਦੋ ਖਜ਼ਾਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤਪ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਉਹੀ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
{੧੪} ਅਰ੍ਵਾਗਨ੍ਯ ਇਤੋ ਅਨ੍ਯਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਅਗ੍ਨੀ ਸਮੇਤੋ ਨਭਸੀ ਅਨ੍ਤਰੇਮੇ । ਤਯੋਃ ਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤੇ ਰਸ਼੍ਮਯੋऽਧਿ ਦृਢਾਸ੍ਤਾਨ੍ ਆ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ
ਇੱਥੇ ਦੋ ਅੱਗਾਂ ਹਨ: ਇੱਕ ਇੱਥੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਰਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਭਿਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ ਸ੍ਤਨਯਨ੍ਨ੍ ਅਰੁਣਃ ਸ਼ਿਤਿਙ੍ਗੋ ਬृਹਚ੍ਛੇਪੋऽਨੁ ਭੂਮੌ ਜਭਾਰ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਿਞ੍ਚਤਿ ਸਾਨੌ ਰੇਤਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਤੇਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ
ਗੱਜਦੀ, ਗਰਜਦੀ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੀਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਜੀਵਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨੌ ਸੂਰ੍ਯੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਿ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰ੍ਯਪ੍ਸੁ ਸਮਿਧਮਾ ਦਧਾਤਿ । ਤਾਸਾਮਰ੍ਚੀਂषਿ ਪृਥਗਭ੍ਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਤਾਸਾਮਾਜ੍ਯਂ ਪੁਰੁषੋ ਵਰ੍षਮਾਪਃ
ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੀਧ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਘੀ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਵਰੁਣਃ ਸੋਮ ਓषਧਯਃ ਪਯਃ । ਜੀਮੂਤਾ ਆਸਨ੍ਤ੍ਸਤ੍ਵਾਨਸ੍ਤੈਰਿਦਂ ਸ੍ਵਰਾਭृਤਮ੍
ਅਧਿਆਪਕ ਮੌਤ, ਵਰੁਣ, ਸੋਮਾ, ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਹੈ; ਬੱਦਲ ਜੀਵ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਮਾ ਘृਤਂ ਕृਣੁਤੇ ਕੇਵਲਮਾਚਾਰ੍ਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਰੁਣਃ ਯਦ੍ਯਦੈਚ੍ਛਤ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤੌ। ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਤ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ ਮਿਤ੍ਰੋ ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਨਃ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਖ਼ਾਲਿਸ ਘੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਬਣ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਵਿ ਰਾਜਤਿ ਵਿਰਾਡਿਨ੍ਦ੍ਰੋऽਭਵਦ੍ਵਸ਼ੀ
ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਸਰਤਾਜ ਇੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਤਪਸਾ ਰਾਜਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਵਿ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ । ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਮਿਚ੍ਛਤੇ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਕਨ੍ਯਾ ਯੁਵਾਨਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਪਤਿਮ੍ । ਅਨਡ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣਾਸ਼੍ਵੋ ਘਾਸਂ ਜਿਗੀषਤਿ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤੀ ਲੱਭਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਬਲਦ ਘਾਹ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਚਾਰਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਤਪਸਾ ਦੇਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਮਪਾਘ੍ਨਤ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰਾਭਰਤ੍
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਓषਧਯੋ ਭੂਤਭਵ੍ਯਮਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਃ ਸਹ ऋਤੁਭਿਸ੍ਤੇ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਬੂਟੀਆਂ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਦਰੱਖਤ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਰੁੱਤਾਂ — ਇਹ ਸਭ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੋਂ ਜੰਮਦੇ ਹਨ।
{੧੫} ਪਾਰ੍ਥਿਵਾ ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਪਸ਼ਵ ਆਰਣ੍ਯਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ਅਪਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚ ਯੇ ਤੇ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਜਾਨਵਰ, ਜੰਗਲੀ ਤੇ ਘਰੇਲੂ, ਜੋ ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ — ਇਹ ਸਭ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੋਂ ਜੰਮਦੇ ਹਨ।
ਪृਥਕ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਆਤ੍ਮਸੁ ਬਿਭ੍ਰਤਿ । ਤਾਨ੍ਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣ੍ਯਾਭृਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਮੇਤਤ੍ਪਰਿषੂਤਮਨਭ੍ਯਾਰੂਢਂ ਚਰਤਿ ਰੋਚਮਾਨਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਅਮृਤੇਨ ਸਾਕਮ੍
ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਜੀਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮੇਤ, ਜੰਮੇ; ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭ੍ਰਾਜਦ੍ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵਾ ਅਧਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਸਮੋਤਾਃ । ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੌ ਜਨਯਨ੍ਨ੍ ਆਦ੍ਵ੍ਯਾਨਂ ਵਾਚਂ ਮਨੋ ਹृਦਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਮੇਧਾਮ੍
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚਮਕਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਥਾਮਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਵਿਆਨ, ਬੋਲ, ਮਨ, ਦਿਲ, ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਯਸ਼ੋ ਅਸ੍ਮਾਸੁ ਧੇਹ੍ਯਨ੍ਨਂ ਰੇਤੋ ਲੋਹਿਤਮੁਦਰਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਇਜ਼ਤ, ਰੋਟੀ, ਬੀਜ, ਲਹੂ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦਿਓ।
ਤਾਨਿ ਕਲ੍ਪਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਲਿਲਸ੍ਯ ਪृष੍ਠੇ ਤਪੋऽਤਿष੍ਠਤ੍ਤਪ੍ਯਮਾਨਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇ । ਸ ਸ੍ਨਾਤੋ ਬਭ੍ਰੁਃ ਪਿਙ੍ਗਲਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਬਹੁ ਰੋਚਤੇ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਭੂਰਾ, ਸੁਨਹਿਰੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
11.6(੧੧.੮) ਅਗ੍ਨਿਂ ਬ੍ਰੂਮੋ ਵਨਸ੍ਪਤੀਨ੍ ਓषਧੀਰੁਤ ਵੀਰੁਧਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਂ ਸੂਰ੍ਯਂ ਤੇ ਨੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਵਂਹਸਃ
ਅਸੀਂ ਅੱਗ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ।
ਬ੍ਰੂਮੋ ਰਾਜਾਨਂ ਵਰੁਣਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੁਮਥੋ ਭਗਮ੍ । ਅਂਸ਼ਂ ਵਿਵਸ੍ਵਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰੂਮਸ੍ਤੇ ਨੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਵਂਹਸਃ
ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਭਗਾ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵੰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ।
ਬ੍ਰੂਮੋ ਦੇਵਂ ਸਵਿਤਾਰਂ ਧਾਤਾਰਮੁਤ ਪੂषਣਮ੍ । ਤ੍ਵष੍ਟਾਰਮਗ੍ਰਿਯਂ ਬ੍ਰੂਮਸ੍ਤੇ ਨੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਵਂਹਸਃ
ਅਸੀਂ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤਵਸ਼ਟਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸੋ ਬ੍ਰੂਮੋ ਅਸ਼੍ਵਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਪਤਿਮ੍ । ਅਰ੍ਯਮਾ ਨਾਮ ਯੋ ਦੇਵਸ੍ਤੇ ਨੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਵਂਹਸਃ
ਅਸੀਂ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਰਯਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਇਦਂ ਬ੍ਰੂਮਃ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਾਵੁਭਾ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਬ੍ਰੂਮਸ੍ਤੇ ਨੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਵਂਹਸਃ
ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ।
ਵਾਤਂ ਬ੍ਰੂਮਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮਥੋ ਦਿਸ਼ਃ । ਆਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਬ੍ਰੂਮਸ੍ਤੇ ਨੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਵਂਹਸਃ
ਅਸੀਂ ਹਵਾ, ਪਰਜਨਿਆ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ।
ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੁ ਮਾ ਸ਼ਪਥ੍ਯਾਦਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਅਥੋ ਉषਾਃ । ਸੋਮੋ ਮਾ ਦੇਵੋ ਮੁਞ੍ਚਤੁ ਯਮਾਹੁਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਇਤਿ
ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ। ਸੋਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਾ ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਪਸ਼ਵ ਆਰਣ੍ਯਾ ਉਤ ਯੇ ਮृਗਾਃ । ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਾਨ੍ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਬ੍ਰੂਮਸ੍ਤੇ ਨੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਵਂਹਸਃ
ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਪਸ਼ੂ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਉਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ।