ਯੇਭਿਰ੍ਵਾਤ ਇषਿਤਃ ਪ੍ਰਵਾਤਿ ਯੇ ਦਦਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਦਿਸ਼ਃ ਸਧ੍ਰੀਚੀਃ । ਯ ਆਹੁਤਿਮਤ੍ਯਮਨ੍ਯਨ੍ਤ ਦੇਵਾ ਅਪਾਂ ਨੇਤਾਰਃ ਕਤਮੇ ਤ ਆਸਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ, ਜਲ ਦੇ ਨੇਤਾ—ਉਹ ਕੌਣ ਸਨ?
ਇਮਾਮੇषਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਵਸ੍ਤ ਏਕੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰ੍ਯੇਕੋ ਬਭੂਵ । ਦਿਵਮੇषਾਂ ਦਦਤੇ ਯੋ ਵਿਧਰ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਆਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਕੇ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਭ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸੂਤ੍ਰਂ ਵਿਤਤਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਓਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਇਮਾਃ । ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਸ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਹਤ੍
ਜੋ ਉਹ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੀਵ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜੋ ਤੰਤੁ ਦਾ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਹਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਵਿਤਤਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਓਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਇਮਾਃ । ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਯਾਹਂ ਵੇਦਾਥੋ ਯਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਹਦ੍
ਮੈਂ ਉਹ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੀਵ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੰਤੁ ਦਾ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਯਦਨ੍ਤਰਾ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਅਗ੍ਨਿਰੈਤ੍ਪ੍ਰਦਹਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਦਾਵ੍ਯਃ । ਯਤ੍ਰਾਤਿष੍ਠਨ੍ਨ੍ ਏਕਪਤ੍ਨੀਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਕ੍ਵੇਵਾਸੀਨ੍ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਤਦਾਨੀਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅੱਗ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ—ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ?
ਅਪ੍ਸ੍ਵਾਸੀਨ੍ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਦੇਵਾਃ ਸਲਿਲਾਨ੍ਯਾਸਨ੍॥ ਬृਹਨ੍ ਹ ਤਸ੍ਥੌ ਰਜਸੋ ਵਿਮਾਨਃ ਪਵਮਾਨੋ ਹਰਿਤ ਆ ਵਿਵੇਸ਼
ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਦੇਵਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ। ਵੱਡਾ ਰਾਜਸ ਦਾ ਮਾਪ ਬਣ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣੇਵ ਗਯਤ੍ਰੀਮਮृਤੇऽਧਿ ਵਿ ਚਕ੍ਰਮੇ । ਸਾਮ੍ਨਾ ਯੇ ਸਾਮ ਸਂਵਿਦੁਰਜਸ੍ਤਦ੍ਦਦृਸ਼ੇ ਕ੍ਵ
ਉਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਮਰ ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ; ਜੋ ਸਾਮ ਨਾਲ ਸਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦਿਸਾ ਵੇਖੀ—ਕਿੱਥੇ?
ਨਿਵੇਸ਼ਨਃ ਸਂਗਮਨੋ ਵਸੂਨਾਂ ਦੇਵ ਇਵ ਸਵਿਤਾ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨ ਤਸ੍ਥੌ ਸਮਰੇ ਧਨਾਨਾਮ੍
ਖਜਾਨਿਆਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ, ਮਿਲਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਵਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਸੱਚੀ ਰੀਤ ਵਾਲਾ; ਇੰਦਰ ਧਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਗੁਣੇਭਿਰਾਵृਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਦ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਵਤ੍ਤਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਡਾ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਮੋ ਧੀਰੋ ਅਮृਤਃ ਸ੍ਵਯਂਭੂ ਰਸੇਨ ਤृਪ੍ਤੋ ਨ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨੋਨਃ । ਤਮੇਵ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਨ ਬਿਭਾਯ ਮृਤ੍ਯੋਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧੀਰਮਜਰਂ ਯੁਵਾਨਮ੍
ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਡਿੱਗਾ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ, ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਸਾਰ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ: ਆਤਮਾ ਡਿੱਗਾ, ਬੁਢਾ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ।
ਅਘਾਯਤਾਮਪਿ ਨਹ੍ਯਾ ਮੁਖਾਨਿ ਸਪਤ੍ਨੇषੁ ਵਜ੍ਰਮਰ੍ਪਯੈਤਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਦਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਥਮਾ ਸ਼ਤੌਦਨਾ ਭ੍ਰਾਤृਵ੍ਯਘ੍ਨੀ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਗਾਤੁਃ
ਸਾਡੀ ਜੀਭ ਬੁਰਾ ਨਾ ਬੋਲੇ; ਵਜਰ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪਵੇ। ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਪਹਿਲਾ, ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਵੇਦਿष੍ਟੇ ਚਰ੍ਮ ਭਵਤੁ ਬਰ੍ਹਿਰ੍ਲੋਮਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤੇ । ਏषਾ ਤ੍ਵਾ ਰਸ਼ਨਾਗ੍ਰਭੀਦ੍ਗ੍ਰਾਵਾ ਤ੍ਵੈषੋऽਧਿ ਨृਤ੍ਯਤੁ
ਤੇਰਾ ਚਮੜਾ ਵੇਦੀ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਕੁਸ਼ਾ ਬਣਨ। ਇਹ ਰੱਸੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨਣ ਲਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਪੱਥਰ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤੇ ਨੱਚੇ।
ਬਾਲਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਃ ਸਨ੍ਤੁ ਜਿਹ੍ਵਾ ਸਂ ਮਾਰ੍ष੍ਟੁ ਅਘ੍ਨ੍ਯੇ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਿਯਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਪ੍ਰੇਹਿ ਸ਼ਤੌਦਨੇ
ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਜੀਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਹਾਨੀ ਰਹਿਤ। ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਯਜਨ ਯੋਗ ਬਣ ਕੇ, ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅਸਮਾਨ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।
ਯਃ ਸ਼ਤੌਦਨਾਂ ਪਚਤਿ ਕਾਮਪ੍ਰੇਣ ਸ ਕਲ੍ਪਤੇ । ਪ੍ਰੀਤਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ऋਤ੍ਵਿਜਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾਯਥਮ੍
ਜੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾ ਰੋਹਤਿ ਯਤ੍ਰਾਦਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਦਿਵਃ । ਅਪੂਪਨਾਭਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਤੌਦਨਾਮ੍
ਜੋ ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੇ ਕੇ, ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਗਮ ਸਵਰਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਾਂਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਤ੍ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯੇ ਦਿਵ੍ਯਾ ਯੇ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ । ਹਿਰਣ੍ਯਜ੍ਯੋਤਿषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਤੌਦਨਾਮ੍
ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ — ਅਸਮਾਨੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ — ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਤੇ ਦੇਵਿ ਸ਼ਮਿਤਾਰਃ ਪਕ੍ਤਾਰੋ ਯੇ ਚ ਤੇ ਜਨਾਃ । ਤੇ ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਗੋਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੈਭ੍ਯੋ ਭੈषੀਃ ਸ਼ਤੌਦਨੇ
ਜੋ ਤੇਰੇ ਕਸਾਈ, ਤੇਰੇ ਰਸੋਈਏ ਤੇ ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਣਗੇ; ਸਾਡੀ ਓਹੀ ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਡਰ।
ਵਸਵਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤ ਉਤ੍ਤਰਾਨ੍ ਮਰੁਤਸ੍ਤ੍ਵਾ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗੋਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਾਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਮਤਿ ਦ੍ਰਵ
ਵਸੂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਮਰੁਤ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਆਦਿਤਿਆ ਪਿੱਛੇ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਣ। ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧ।
ਦੇਵਾਃ ਪਿਤਰੋ ਮਨੁष੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚ ਯੇ । ਤੇ ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਗੋਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਾਤਿਰਾਤ੍ਰਮਤਿ ਦ੍ਰਵ
ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਣਗੇ। ਸਾਤਿਰਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਦਿਵਂ ਭੂਮਿਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਮਰੁਤੋ ਦਿਸ਼ਃ । ਲੋਕਾਨ੍ਤ੍ਸ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਤੌਦਨਾਮ੍
ਜੋ ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ — ਆਕਾਸ਼, ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਆਦਿਤਿਆ, ਮਰੁਤ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ — ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
{੩੦} ਘृਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀ ਸੁਭਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇਵਾਨ੍ ਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਪਕ੍ਤਾਰਮਘ੍ਨ੍ਯੇ ਮਾ ਹਿਂਸੀਰ੍ਦਿਵਂ ਪ੍ਰੇਹਿ ਸ਼ਤੌਦਨੇ
ਘੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਦੀ ਹੋਈ, ਸੁਭਾਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਨੀ ਰਹਿਤ, ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਨਾ ਸਤਾਏ; ਸੌ ਵਾਰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅਸਮਾਨ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।
ਯੇ ਦੇਵਾ ਦਿਵਿषਦੋ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸਦਸ਼੍ਚ ਯੇ ਯੇ ਚੇਮੇ ਭੂਮ੍ਯਾਮਧਿ । ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਧੁਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਰ੍ਪਿਰਥੋ ਮਧੁ
ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਅਸਮਾਨ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦਿੰਨੀ।
ਯਤ੍ਤੇ ਸ਼ਿਰੋ ਯਤ੍ਤੇ ਮੁਖਂ ਯੌ ਕਰ੍ਣੌ ਯੇ ਚ ਤੇ ਹਨੂ । ਆਮਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੁਹ੍ਰਤਾਂ ਦਾਤ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਰ੍ਪਿਰਥੋ ਮਧੁ
ਤੇਰਾ ਸਿਰ, ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ, ਦੋ ਕੰਨ, ਤੇਰੇ ਜਬੜੇ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦਿੰਨ।
ਯੌ ਤ ਓष੍ਠੌ ਯੇ ਨਾਸਿਕੇ ਯੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਯੇ ਚ ਤੇऽਕ੍ਸ਼ਿਣੀ । ਆਮਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੁਹ੍ਰਤਾਂ ਦਾਤ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਰ੍ਪਿਰਥੋ ਮਧੁ
ਤੇਰੇ ਦੋ ਹੋਠ, ਨੱਕ, ਸਿੰਗ ਤੇ ਦੋ ਅੱਖਾਂ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦਿੰਨ।
ਯਤ੍ਤੇ ਕ੍ਲੋਮਾ ਯਦ੍ਧृਦਯਂ ਪੁਰੀਤਤ੍ਸਹਕਣ੍ਠਿਕਾ । ਆਮਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੁਹ੍ਰਤਾਂ ਦਾਤ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਰ੍ਪਿਰਥੋ ਮਧੁ
ਤੇਰੀ ਪਲੀਹਾ, ਦਿਲ, ਫੇਫੜੇ ਤੇ ਗਲਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦਿੰਨ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਾਯਮਾਨਾਯੈ ਜਾਤਾਯਾ ਉਤ ਤੇ ਨਮਃ । ਬਾਲੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਫੇਭ੍ਯੋ ਰੂਪਾਯਾਘ੍ਨ੍ਯੇ ਤੇ ਨਮਃ
ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਤੇਰੇ ਖੁਰਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਅਕਲ ਨੂੰ, ਹਾਨੀ ਰਹਿਤ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸਪ੍ਤ ਪ੍ਰਵਤਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰਾਵਤਃ । ਸ਼ਿਰੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸ ਵਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍
ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ ਨਿਕਾਸਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਹਂ ਸਪ੍ਤ ਪ੍ਰਵਤਃ ਸਪ੍ਤ ਵੇਦ ਪਰਾਵਤਃ । ਸ਼ਿਰੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯਾਹਂ ਵੇਦ ਸੋਮਂ ਚਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮੈਂ ਸੱਤ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੱਤ ਨਿਕਾਸਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਯਜਨ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਯਯਾ ਦ੍ਯੌਰ੍ਯਯਾ ਪृਥਿਵੀ ਯਯਾਪੋ ਗੁਪਿਤਾ ਇਮਾਃ । ਵਸ਼ਾਂ ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਚ੍ਛਾਵਦਾਮਸਿ
ਜਿਸ ਨੇ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਸੀਸ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।
ਸ਼ਤਂ ਕਂਸਾਃ ਸ਼ਤਂ ਦੋਗ੍ਧਾਰਃ ਸ਼ਤਂ ਗੋਪ੍ਤਾਰੋ ਅਧਿ ਪृष੍ਠੇ ਅਸ੍ਯਾਃ । ਯੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਣਨ੍ਤਿ ਤੇ ਵਸ਼ਾਂ ਵਿਦੁਰੇਕਧਾ
ਇਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸੌ ਭਾਂਡੇ, ਸੌ ਦੁਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੌ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।