ਦੂਰੇ ਪੂਰ੍ਣੇਨ ਵਸਤਿ ਦੂਰ ਊਨੇਨ ਹੀਯਤੇ । ਮਹਦ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਤਸ੍ਮੈ ਬਲਿਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਭृਤੋ ਭਰਨ੍ਤਿ
ਉਹ ਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਘਾਟ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਮਾਲਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਉਦੇਤ੍ਯਸ੍ਤਂ ਯਤ੍ਰ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਦੇਵ ਮਨ੍ਯੇऽਹਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਤਦੁ ਨਾਤ੍ਯੇਤਿ ਕਿਂ ਚਨ
ਜਿਥੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਥੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ।
ਯੇ ਅਰ੍ਵਾਙ੍ਮਧ੍ਯ ਉਤ ਵਾ ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਮਭਿਤੋ ਵਦਨ੍ਤਿ । ਆਦਿਤ੍ਯਮੇਵ ਤੇ ਪਰਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਅਗ੍ਨਿਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤ੍ਰਿਵृਤਂ ਚ ਹਂਸਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਚਾਰ ਪਾਸੇ—ਉਹ ਸਭ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੂਜਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹੰਸ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਹਸ੍ਰਾਹ੍ਣ੍ਯਂ ਵਿਯਤਾਵਸ੍ਯ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਹਰੇਰ੍ਹਂਸਸ੍ਯ ਪਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ । ਸ ਦੇਵਾਨ੍ਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਉਰਸ੍ਯੁਪਦਦ੍ਯ ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਯਾਤਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ
ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ ਹੰਸ ਦੇ ਦੋ ਪੰਖ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਨੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯੇਨੋਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤਪਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਰ੍ਵਾਙ੍ਵਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਪ੍ਰਾਣੇਨ ਤਿਰ੍ਯਙ੍ਪ੍ਰਾਣਤਿ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਧਿ ਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਸਾਹ ਨਾਲ ਪਾਸੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋ ਵੈ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਦਰਣੀ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯਤੇ ਵਸੁ । ਸ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਮਨ੍ਯੇਤ ਸ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਹਤ੍
ਜੋ ਤੇਰੇ ਦੋ ਅਰਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣੇ।
{੨੭} ਅਪਾਦਗ੍ਰੇ ਸਮਭਵਤ੍ਸੋ ਅਗ੍ਰੇ ਸ੍ਵਰਾਭਰਤ੍। ਚਤੁष੍ਪਾਦ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੋਗ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਾਦਤ੍ਤ ਭੋਜਨਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮਿਆ, ਫਿਰ ਆਰੰਭ 'ਚ ਸੁਰ ਲਿਆ। ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਭੋਗਯੋਗ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲਿਆ।
ਭੋਗ੍ਯੋ ਭਵਦਥੋ ਅਨ੍ਨਮਦਦ੍ਬਹੁ । ਯੋ ਦੇਵਮੁਤ੍ਤਰਾਵਨ੍ਤਮੁਪਾਸਾਤੈ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਹ ਭੋਗਯੋਗ ਬਣਿਆ, ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਾਰਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨਮੇਨਮਾਹੁਰੁਤਾਦ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪੁਨਰ੍ਣਵਃ । ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰ ਜਾਯੇਤੇ ਅਨ੍ਯੋ ਅਨ੍ਯਸ੍ਯ ਰੂਪਯੋਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਨਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਰੂਪ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਂ ਸਹਸ੍ਰਮਯੁਤਂ ਨ੍ਯਰ੍ਬੁਦਮਸਂਖ੍ਯੇਯਂ ਸ੍ਵਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਵਿष੍ਟਮ੍ । ਤਦਸ੍ਯ ਘ੍ਨਨ੍ਤ੍ਯਭਿਪਸ਼੍ਯਤ ਏਵ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵੋ ਰੋਚਤੇष ਏਤਤ੍
ਇੱਕ ਸੌ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ—ਉਸ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹਿੱਸੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਉਹ ਹੈ।
ਬਾਲਾਦੇਕਮਣੀਯਸ੍ਕਮੁਤੈਕਂ ਨੇਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਤਤਃ ਪਰਿष੍ਵਜੀਯਸੀ ਦੇਵਤਾ ਸਾ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਇੱਕ ਬੱਚਾ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੋ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਦੇਵੀ, ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਗਲੇ ਲਗਣ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਇਯਂ ਕਲ੍ਯਾਣ੍ਯਜਰਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਾਮृਤਾ ਗृਹੇ । ਯਸ੍ਮੈ ਕृਤਾ ਸ਼ਯੇ ਸ ਯਸ਼੍ਚਕਾਰ ਜਜਾਰ ਸਃ
ਇਹ ਸੁਭਾਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਮਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੈ; ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਥੱਕ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਂ ਪੁਮਾਨ੍ ਅਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰ ਉਤ ਵਾ ਕੁਮਾਰੀ॥ ਤ੍ਵਂ ਜੀਰ੍ਣੋ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਞ੍ਚਸਿ ਤ੍ਵਂ ਜਾਤੋ ਭਵਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਤੂੰ ਔਰਤ ਵੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮਰਦ ਵੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮੁੰਡਾ ਹੈਂ ਤੇ ਕੁੜੀ ਵੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੈਂ ਜੋ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਉਤੈषਾਂ ਪਿਤੋਤ ਵਾ ਪੁਤ੍ਰ ਏषਾਮੁਤੈषਾਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠ ਉਤ ਵਾ ਕਨਿष੍ਠਃ । ਏਕੋ ਹ ਦੇਵੋ ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਜਾਤਃ ਸ ਉ ਗਰ੍ਭੇ ਅਨ੍ਤਃ
ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਹੈਂ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵੀ; ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈਂ। ਇਕ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਪੂਰ੍ਣਮੁਦਚਤਿ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪੂਰ੍ਣੇਨ ਸਿਚ੍ਯਤੇ । ਉਤੋ ਤਦਦ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਮ ਯਤਸ੍ਤਤ੍ਪਰਿषਿਚ੍ਯਤੇ
ਪੂਰਨ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਨ ਪੂਰਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏषਾ ਸਨਤ੍ਨੀ ਸਨਮੇਵ ਜਾਤੈषਾ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰਿ ਸਰ੍ਵਂ ਬਭੂਵ । ਮਹੀ ਦੇਵ੍ਯੁषਸੋ ਵਿਭਾਤੀ ਸੈਕੇਨੈਕੇਨ ਮਿषਤਾ ਵਿ ਚष੍ਟੇ
ਇਹ ਸਦੀਵੀ, ਸਦਾ ਨਵੀਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣ ਗਈ, ਪੁਰਾਣੀ। ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ, ਉਸ਼ਾ, ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
{੨੮} ਅਵਿਰ੍ਵੈ ਨਾਮ ਦੇਵਤਰ੍ਤੇਨਾਸ੍ਤੇ ਪਰੀਵृਤਾ । ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣੇਮੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਹਰਿਤਾ ਹਰਿਤਸ੍ਰਜਃ
ਅਵਿਰਵੈ ਇਹ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇਹ ਰੁੱਖ ਹਰੇ ਹਨ, ਹਰੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
ਅਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਨ ਜਹਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯ ਕਾਵ੍ਯਂ ਨ ਮਮਾਰ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ
ਉਹ ਨੇੜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨੇੜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਵੇਖੋ: ਉਹ ਨਾ ਮਰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਬੁੱਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਪੂਰ੍ਵੇਣੇषਿਤਾ ਵਾਚਸ੍ਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾਯਥਮ੍ । ਵਦਨ੍ਤੀਰ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਦਾਹੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਹਤ੍
ਅਜੋਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮਨੁष੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਰਾ ਨਾਭਾਵਿਵ ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਪਂ ਪृਛਾਮਿ ਯਤ੍ਰ ਤਨ੍ ਮਾਯਯਾ ਹਿਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਪਹੀਏ ਦੀ ਨਾਭ ਵਾਂਗ, ਇਕੱਠੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਜਲ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੇਭਿਰ੍ਵਾਤ ਇषਿਤਃ ਪ੍ਰਵਾਤਿ ਯੇ ਦਦਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਦਿਸ਼ਃ ਸਧ੍ਰੀਚੀਃ । ਯ ਆਹੁਤਿਮਤ੍ਯਮਨ੍ਯਨ੍ਤ ਦੇਵਾ ਅਪਾਂ ਨੇਤਾਰਃ ਕਤਮੇ ਤ ਆਸਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ, ਜਲ ਦੇ ਨੇਤਾ—ਉਹ ਕੌਣ ਸਨ?
ਇਮਾਮੇषਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਵਸ੍ਤ ਏਕੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰ੍ਯੇਕੋ ਬਭੂਵ । ਦਿਵਮੇषਾਂ ਦਦਤੇ ਯੋ ਵਿਧਰ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਆਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਕੇ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਭ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸੂਤ੍ਰਂ ਵਿਤਤਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਓਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਇਮਾਃ । ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਸ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਹਤ੍
ਜੋ ਉਹ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੀਵ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜੋ ਤੰਤੁ ਦਾ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਹਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਵਿਤਤਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਓਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਇਮਾਃ । ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਯਾਹਂ ਵੇਦਾਥੋ ਯਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਹਦ੍
ਮੈਂ ਉਹ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੀਵ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੰਤੁ ਦਾ ਤੰਤੁ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਯਦਨ੍ਤਰਾ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਅਗ੍ਨਿਰੈਤ੍ਪ੍ਰਦਹਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਦਾਵ੍ਯਃ । ਯਤ੍ਰਾਤਿष੍ਠਨ੍ਨ੍ ਏਕਪਤ੍ਨੀਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਕ੍ਵੇਵਾਸੀਨ੍ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਤਦਾਨੀਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅੱਗ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ—ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ?
ਅਪ੍ਸ੍ਵਾਸੀਨ੍ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਦੇਵਾਃ ਸਲਿਲਾਨ੍ਯਾਸਨ੍॥ ਬृਹਨ੍ ਹ ਤਸ੍ਥੌ ਰਜਸੋ ਵਿਮਾਨਃ ਪਵਮਾਨੋ ਹਰਿਤ ਆ ਵਿਵੇਸ਼
ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਦੇਵਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ। ਵੱਡਾ ਰਾਜਸ ਦਾ ਮਾਪ ਬਣ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣੇਵ ਗਯਤ੍ਰੀਮਮृਤੇऽਧਿ ਵਿ ਚਕ੍ਰਮੇ । ਸਾਮ੍ਨਾ ਯੇ ਸਾਮ ਸਂਵਿਦੁਰਜਸ੍ਤਦ੍ਦਦृਸ਼ੇ ਕ੍ਵ
ਉਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਮਰ ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ; ਜੋ ਸਾਮ ਨਾਲ ਸਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦਿਸਾ ਵੇਖੀ—ਕਿੱਥੇ?
ਨਿਵੇਸ਼ਨਃ ਸਂਗਮਨੋ ਵਸੂਨਾਂ ਦੇਵ ਇਵ ਸਵਿਤਾ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨ ਤਸ੍ਥੌ ਸਮਰੇ ਧਨਾਨਾਮ੍
ਖਜਾਨਿਆਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ, ਮਿਲਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਵਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਸੱਚੀ ਰੀਤ ਵਾਲਾ; ਇੰਦਰ ਧਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਗੁਣੇਭਿਰਾਵृਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਦ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਵਤ੍ਤਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਡਾ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਮੋ ਧੀਰੋ ਅਮृਤਃ ਸ੍ਵਯਂਭੂ ਰਸੇਨ ਤृਪ੍ਤੋ ਨ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨੋਨਃ । ਤਮੇਵ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਨ ਬਿਭਾਯ ਮृਤ੍ਯੋਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧੀਰਮਜਰਂ ਯੁਵਾਨਮ੍
ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਡਿੱਗਾ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ, ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਸਾਰ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ: ਆਤਮਾ ਡਿੱਗਾ, ਬੁਢਾ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ।