ਸ੍ਵਾਯਸਾ ਅਸਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਨੋ ਗृਹੇ ਵਿਦ੍ਮਾ ਤੇ ਕृਤ੍ਯੇ ਯਤਿਧਾ ਪਰੂਂषਿ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੈਵ ਪਰੇਹੀਤੋऽਜ੍ਞਾਤੇ ਕਿਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ
ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਉੱਠ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ, ਅਜਾਣੇ—ਇੱਥੇ ਕੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
{੨} ਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਯੇ ਪਾਦੌ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਰਵ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ਅਸ੍ਮਾਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਯੌ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਵਤੀ
ਜਾਦੂ, ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਪੈਰ ਕੱਟਾਂਗਾ। ਦੌੜ ਜਾ! ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸੋਮੋ ਰਾਜਾਧਿਪਾ ਮृਡਿਤਾ ਚ ਭੂਤਸ੍ਯ ਨਃ ਪਤਯੋ ਮृਡਯਨ੍ਤੁ
ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਸਾਨੂੰ ਰਹਿਮਤ ਦੇਣ।
ਭਵਾਸ਼ਰ੍ਵਾਵਸ੍ਯਤਾਂ ਪਾਪਕृਤੇ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤੇ । ਦੁष੍ਕृਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤਂ ਦੇਵਹੇਤਿਮ੍
ਭਵ ਤੇ ਸਰਵ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਜੇ ਕੋਈ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਹੋਈ, ਜਾਦੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜੇ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਰੱਬੀ ਹਥਿਆਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ।
ਯਦ੍ਯੇਯਥ ਦ੍ਵਿਪਦੀ ਚਤੁष੍ਪਦੀ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤਾ ਸਂਭृਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾ । ਸੇਤੋऽष੍ਟਾਪਦੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪਰੇਹਿ ਦੁਛੁਨੇ
ਚਾਹੇ ਜਾਦੂ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੱਠ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ—ਸীমਾ ਬਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਦੂਰਲੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾ।
ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਾਕ੍ਤਾ ਸ੍ਵਰਂਕृਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਭਰਨ੍ਤੀ ਦੁਰਿਤਂ ਪਰੇਹਿ । ਜਾਨੀਹਿ ਕृਤ੍ਯੇ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਦੁਹਿਤੇਵ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਵਮ੍
ਲਪੇਟਿਆ, ਲਗਾਇਆ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਇਆ, ਸਾਰੀ ਬੇਸਕਤੀ ਲੈ ਕੇ—ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ! ਜਾਦੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਧੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਪਰੇਹਿ ਕृਤ੍ਯੇ ਮਾ ਤਿष੍ਠੋ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਯੇਵ ਪਦਂ ਨਯ । ਮृਗਃ ਸ ਮृਗਯੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਤ੍ਵਾ ਨਿਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਾਦੂ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ; ਜਿਵੇਂ ਜਖਮੀ ਪੈਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਚੱਲ ਪੈ। ਤੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕੱਟਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਉਤ ਹਨ੍ਤਿ ਪੂਰ੍ਵਾਸਿਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਾਯਾਪਰ ਇष੍ਵਾ । ਉਤ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਘ੍ਨਤੋ ਨਿ ਹਨ੍ਤ੍ਯਪਰਃ ਪ੍ਰਤਿ
ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਦੂਜਾ, ਪਹਿਲਾ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਅਗਲੇ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਚੋऽਥੇਹਿ ਯਤ ਏਯਥ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੈਂ, ਇੱਥੇ ਆ। ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾ।
ਅਨਾਗੋਹਤ੍ਯਾ ਵੈ ਭੀਮਾ ਕृਤ੍ਯੇ ਮਾ ਨੋ ਗਾਮਸ਼੍ਵਂ ਪੁਰੁषਂ ਵਧੀਃ । ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰਾਸਿ ਨਿਹਿਤਾ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਥਾਪਯਾਮਸਿ ਪਰ੍ਣਾਲ੍ਲਘੀਯਸੀ ਭਵ
ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਾਕਈ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਜਾਦੂ—ਸਾਡੀ ਗਾਂ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਉਥੋਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ; ਪੱਤੇ ਤੋਂ ਵੀ ਹਲਕਾ ਹੋ ਜਾ।
ਯਦਿ ਸ੍ਥ ਤਮਸਾਵृਤਾ ਜਾਲੇਨਭਿਹਿਤਾ ਇਵ । ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਂਲੁਪ੍ਯੇਤਃ ਕृਤ੍ਯਾਃ ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰ ਹਿਣ੍ਮਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ—ਸਾਰੇ ਜਾਦੂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਕਰਤਾਰ ਵੱਲ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ।
ਕृਤ੍ਯਾਕृਤੋ ਵਲਗਿਨੋऽਭਿਨਿष੍ਕਾਰਿਣਃ ਪ੍ਰਜਾਮ੍ । ਮृਣੀਹਿ ਕृਤ੍ਯੇ ਮੋਚ੍ਛਿषੋऽਮੂਨ੍ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤੋ ਜਹਿ
ਜਾਦੂ, ਫੰਦੇ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਲੋਕਾਈ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ। ਜਾਦੂ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ; ਜਾਦੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ।
ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਮਸਸ੍ਪਰਿ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਜਹਾਤ੍ਯੁषਸਸ਼੍ਚ ਕੇਤੂਨ੍ । ਏਵਾਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤਾ ਕृਤਂ ਹਸ੍ਤੀਵ ਰਜੋ ਦੁਰਿਤਂ ਜਹਾਮਿ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਮੰਦਤਾ ਤੇ ਬਣਿਆ ਜਾਦੂ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਧੂੜ ਝਾੜ ਕੇ, ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕੇਨ ਪਾਰ੍ष੍ਣੀ ਆਭृਤੇ ਪੂਰੁषਸ੍ਯ ਕੇਨ ਮਾਂਸਂ ਸਂਭृਤਂ ਕੇਨ ਗੁਲ੍ਫੌ । ਕੇਨਾਙ੍ਗੁਲੀਃ ਪੇਸ਼ਨੀਃ ਕੇਨ ਖਾਨਿ ਕੇਨੋਚ੍ਛ੍ਲਙ੍ਖੌ ਮਧ੍ਯਤਃ ਕਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਮ੍
ਕਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪਿੰਡ ਦੀ踵 ਬਣੀ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਮਾਸ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਗੋਡੇ ਬਣੇ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਉਂਗਲਾਂ, ਜੋੜ, ਖੱਡ ਬਣੇ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਹੱਡੀ ਬਣੀ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀ ਆਧਾਰ ਹੈ?
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੁ ਗੁਲ੍ਫਾਵਧਰਾਵਕृਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅष੍ਠੀਵਨ੍ਤਾਵੁਤ੍ਤਰੌ ਪੂਰੁषਸ੍ਯ । ਜਙ੍ਘੇ ਨਿਰ੍ऋਤ੍ਯ ਨ੍ਯਦਧੁਃ ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਿਜ੍ਜਾਨੁਨੋਃ ਸਂਧੀ ਕ ਉ ਤਚ੍ਚਿਕੇਤ
ਕਿਸ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਤੇ ਉਪਰਲੇ ਗੋਡੇ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ, ਬਣਾਏ? ਪਿੰਡੀਆਂ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਕੋਲ ਰੱਖੀਆਂ; ਘੁਟਣਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ?
ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਯੁਜਤੇ ਸਂਹਿਤਾਨ੍ਤਂ ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼ਿਥਿਰਂ ਕਬਨ੍ਧਮ੍ । ਸ਼੍ਰੋਣੀ ਯਦੂਰੂ ਕ ਉ ਤਜ੍ਜਜਾਨ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਕੁਸਿਨ੍ਧਂ ਸੁਦृਢਂ ਬਭੂਵ
ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੋੜ ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਘੁਟਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਢਿੱਲਾ ਧੜ ਹੈ। ਕੌਣ ਕਮਰ ਤੇ ਰਾਣ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ?
ਕਤਿ ਦੇਵਾਃ ਕਤਮੇ ਤ ਆਸਨ੍ ਯ ਉਰੋ ਗ੍ਰੀਵਾਸ਼੍ਚਿਕ੍ਯੁਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ । ਕਤਿ ਸ੍ਤਨੌ ਵ੍ਯਦਧੁਃ ਕਃ ਕਫੋਦੌ ਕਤਿ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਨ੍ ਕਤਿ ਪृष੍ਟੀਰਚਿਨ੍ਵਨ੍
ਕਿੰਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਕਿਹੜੇ ਉਹ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਗਲ ਬਣਾਈ? ਕਿੰਨੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਦਿੱਤੇ, ਕੌਣ ਨੇ ਕਫ਼ੋਦ ਬਣਾਇਆ, ਕਿੰਨੇ ਨੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਪਿੱਠਾਂ ਬਣਾਈਆਂ?
ਕੋ ਅਸ੍ਯ ਬਾਹੂ ਸਮਭਰਦ੍ਵੀਰ੍ਯਾਂ ਕਰਵਾਦਿਤਿ । ਅਂਸੌ ਕੋ ਅਸ੍ਯ ਤਦ੍ਦੇਵਃ ਕੁਸਿਨ੍ਧੇ ਅਧ੍ਯਾ ਦਧੌ
ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਕਾਬਲ ਬਣਾਈਏ'? ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੋਢੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ?
ਕਃ ਸਪ੍ਤ ਖਾਨਿ ਵਿ ਤਤਰ੍ਦ ਸ਼ੀਰ੍षਣਿ ਕਰ੍ਣਾਵਿਮੌ ਨਾਸਿਕੇ ਚਕ੍ਸ਼ਣੀ ਮੁਖਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਪੁਰੁਤ੍ਰਾ ਵਿਜਯਸ੍ਯ ਮਹ੍ਨਨਿ ਚਤੁष੍ਪਾਦੋ ਦ੍ਵਿਪਦੋ ਯਨ੍ਤਿ ਯਾਮਮ੍
ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਖੋਲ੍ਹੇ—ਦੋ ਕੰਨ, ਦੋ ਨੱਕ, ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮੂੰਹ? ਕਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਚਲਦੇ ਹਨ?
ਹਨ੍ਵੋਰ੍ਹਿ ਜਿਹ੍ਵਾਮਦਧਾਤ੍ਪੁਰੂਚੀਮਧਾ ਮਹੀਮਧਿ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਾਯ ਵਾਚਮ੍ । ਸ ਆ ਵਰੀਵਰ੍ਤਿ ਭੁਵਨੇष੍ਵਨ੍ਤਰਪੋ ਵਸਾਨਃ ਕ ਉ ਤਚ੍ਚਿਕੇਤ
ਹਾਂ, ਜਿਭ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਬੋਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਸਾਈ ਗਈ। ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
ਮਸ੍ਤਿष੍ਕਮਸ੍ਯ ਯਤਮੋ ਲਲਾਟਂ ਕਕਾਟਿਕਾਂ ਪ੍ਰਥਮੋ ਯਃ ਕਪਾਲਮ੍ । ਚਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਯਂ ਹਨ੍ਵੋਃ ਪੂਰੁषਸ੍ਯ ਦਿਵਂ ਰੁਰੋਹ ਕਤਮਃ ਸ ਦੇਵਃ
ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਿਮਾਗ, ਮੱਥਾ, ਸਿਰ ਦਾ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ? ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੰਦ ਬਣਾਕੇ, ਕਿਹੜਾ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਜੋ ਅਸਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ?
ਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਬਹੁਲਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਸਂਬਾਧਤਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯਃ । ਆਨਨ੍ਦਾਨ੍ ਉਗ੍ਰੋ ਨਨ੍ਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵਹਤਿ ਪੂਰੁषਃ
ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੁੱਖ, ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ, ਭਰੀ ਹੋਈ ਨੀਂਦ ਤੇ ਥਕਾਵਟ—ਮਨੁੱਖ ਕਿਉਂ ਤੀਖੇ ਸੁਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਆਰ੍ਤਿਰਵਰ੍ਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ऋਤਿਃ ਕੁਤੋ ਨੁ ਪੁਰੁषੇऽਮਤਿਃ । ਰਾਦ੍ਧਿਃ ਸਮृਦ੍ਧਿਰਵ੍ਯृਦ੍ਧਿਰ੍ਮਤਿਰੁਦਿਤਯਃ ਕੁਤਃ
ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਤੇ ਆਰਾਮ, ਨਾਸ ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ? ਕਾਮਯਾਬੀ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ, ਘਟਨਾ, ਅਕਲ ਤੇ ਰੋਣ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?
{੪} ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਆਪੋ ਵ੍ਯਦਧਾਤ੍ਵਿषੂਵृਤਃ ਪੁਰੂਵृਤਃ ਸਿਨ੍ਧੁਸृਤ੍ਯਾਯ ਜਾਤਾਃ । ਤੀਵ੍ਰਾ ਅਰੁਣਾ ਲੋਹਿਨੀਸ੍ਤਾਮ੍ਰਧੂਮ੍ਰਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਾ ਅਵਾਚੀਃ ਪੁਰੁषੇ ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਃ
ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਸਾਇਆ, ਜੋ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ, ਕਈ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ, ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ? ਤੀਖਾ, ਲਾਲ, ਖੂਨ ਵਰਗਾ, ਤਾਮਬਾ-ਰੰਗ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲਾ, ਉੱਤੇ, ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਆੜੇ-ਆੜੇ ਵਹਿੰਦਾ—ਇਹ ਸਭ ਕੌਣ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?
ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਰੂਪਮਦਧਾਤ੍ਕੋ ਮਹ੍ਮਾਨਂ ਚ ਨਾਮ ਚ । ਗਾਤੁਂ ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਃ ਕੇਤੁਂ ਕਸ਼੍ਚਰਿਤ੍ਰਾਨਿ ਪੂਰੁषੇ
ਕੌਣ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਕੌਣ ਨੇ ਮਹਾਨਤਾ, ਤੇ ਕੌਣ ਨੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ? ਕੌਣ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਲਣ, ਕੌਣ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਤੇ ਕੌਣ ਨੇ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ?
ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਮਵਯਤ੍ਕੋ ਅਪਾਨਂ ਵ੍ਯਾਨਮੁ । ਸਮਾਨਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੋ ਦੇਵੋऽਧਿ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਾਯ ਪੂਰੁषੇ
ਕੌਣ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਵਸਾਇਆ, ਕੌਣ ਨੇ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ? ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ?
ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਜ੍ਞਮਦਧਾਦੇਕੋ ਦੇਵੋऽਧਿ ਪੂਰੁषੇ । ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਕੋऽਨृਤਂ ਕੁਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਕੁਤੋऽਮृਤਮ੍
ਕੌਣ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਵਸਾਇਆ, ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਚ ਕੀ ਹੈ, ਝੂਠ ਕੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਕਿੱਥੋਂ?
ਕੋ ਅਸ੍ਮੈ ਵਾਸਃ ਪਰ੍ਯਦਧਾਤ੍ਕੋ ਅਸ੍ਯਾਯੁਰਕਲ੍ਪਯਤ੍। ਬਲਂ ਕੋ ਅਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਤ੍ਕੋ ਅਸ੍ਯਾਕਲ੍ਪਯਜ੍ਜਵਮ੍
ਕੌਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਪੜਾ ਪਾਇਆ, ਕੌਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ? ਕੌਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਕੌਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ?
ਕੇਨਾਪੋ ਅਨ੍ਵਤਨੁਤ ਕੇਨਾਹਰਕਰੋਦ੍ਰੁਚੇ । ਉषਸਂ ਕੇਨਾਨ੍ਵੈਨ੍ਦ੍ਧ ਕੇਨ ਸਾਯਂਭਵਂ ਦਦੇ
ਕਿਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਫੈਲਾਇਆ, ਕਿਸ ਨੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ? ਕਿਸ ਨੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਅੱਗ ਲਾਈ, ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ?
ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਰੇਤੋ ਨ੍ਯਦਧਾਤ੍ਤਨ੍ਤੁਰਾ ਤਾਯਤਾਮਿਤਿ । ਮੇਧਾਂ ਕੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਧ੍ਯੌਹਤ੍ਕੋ ਬਾਣਂ ਕੋ ਨृਤੋ ਦਧੌ
ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ, ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ 'ਧਾਗਾ ਖਿੱਚੋ'? ਕੌਣ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੁਧੀ ਪਾਈ, ਕੌਣ ਨੇ ਤੀਰ ਤੇ ਨਾਚਣ ਵਾਲਾ ਰੱਖਿਆ?