ਯਦ੍ਦੁਰ੍ਭਗਾਂ ਪ੍ਰਸ੍ਨਪਿਤਾਂ ਮृਤਵਤ੍ਸਾਮੁਪੇਯਿਮ । ਅਪੈਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਮਤ੍ਪਾਪਂ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਮੋਪ ਤਿष੍ਠਤੁ
ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਅਣਸੁਖੀ, ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਬੱਚਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਕੋਲ ਗਿਆ— ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਧਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੇ।
{੧} ਯਤ੍ਤੇ ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਦਦਤੋ ਯਜ੍ਞੇ ਵਾ ਨਾਮ ਜਗृਹੁਃ । ਸਂਦੇਸ਼੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਾਦਿਮਾ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵੌषਧੀਃ
ਜੋ ਨਾਂਵ ਤੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਜਾਂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ— ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ ਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੋਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਣ।
ਦੇਵੈਨਸਾਤ੍ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ ਨਾਮਗ੍ਰਾਹਾਤ੍ਸਂਦੇਸ਼੍ਯਾਦਭਿਨਿष੍ਕृਤਾਤ੍। ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾ ਵੀਰੁਧੋ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ऋਗ੍ਭਿਃ ਪਯਸਾ ऋषੀਣਾਮ੍
ਦੇਵ ਪਾਪ ਤੋਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂਵ ਲੈਣ ਤੋਂ, ਹਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਤੋਂ— ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ, ਬ੍ਰਹਮ, ਰਿਗਵੇਦ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਕਰਣ।
ਯਥਾ ਵਾਤਸ਼੍ਚ੍ਯਾਵਯਤਿ ਭੂਮ੍ਯਾ ਰੇਣੁਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚਾਭ੍ਰਮ੍ । ਏਵਾ ਮਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨੁਤ੍ਤਮਪਾਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਧੂੜ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੱਦਲ ਉਡਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ— ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਬੇਸਕੂਨੀ ਦੂਰ ਕਰ।
ਅਪ ਕ੍ਰਾਮ ਨਾਨਦਤੀ ਵਿਨਦ੍ਧਾ ਗਰ੍ਦਭੀਵ । ਕਰ੍ਤॄਨ੍ ਨਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵੇਤੋ ਨੁਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵੀਰ੍ਯਾਵਤਾ
ਚੀਕ ਨਾ ਮਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਗਧੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ; ਆਪਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਛੁਟਕੇ।
ਅਯਂ ਪਨ੍ਥਾਃ ਕृਤ੍ਯੇਤਿ ਤ੍ਵਾ ਨਯਾਮੋऽਭਿਪ੍ਰਹਿਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ ਹਿਣ੍ਮਃ । ਤੇਨਾਭਿ ਯਾਹਿ ਭਞ੍ਜਤ੍ਯਨਸ੍ਵਤੀਵ ਵਾਹਿਨੀ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾ ਕੁਰੂਤਿਨੀ
ਇਹ ਜਾਦੂ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ— ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਭੇਜ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾ; ਟੁੱਟ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਝ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਥਾ, ਹਰ ਰੂਪ ਤੇ ਚਲਾਕ।
ਪਰਾਕ੍ਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿਰਪਥਂ ਤੇ ਅਰ੍ਵਾਗਨ੍ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਮਦਯਨਾ ਕृਣੁष੍ਵ । ਪਰੇਣੇਹਿ ਨਵਤਿਂ ਨਾਵ੍ਯਾ ਅਤਿ ਦੁਰ੍ਗਾਃ ਸ੍ਰੋਤ੍ਯਾ ਮਾ ਕ੍ਸ਼ਣਿष੍ਠਾਃ ਪਰੇਹਿ
ਉਜਲੇ ਰਾਹ ਤੇ ਦੂਰ ਚਲੀ ਜਾ; ਸਾਡੀ ਪਾਸੋਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਸ। ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਾਰ ਹੋ, ਔਖੇ ਪਾਸੇ ਲੰਘ; ਰੁਕ ਨਾ, ਪਾਰ ਹੋ ਜਾ।
ਵਾਤ ਇਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਨਿ ਮृਣੀਹਿ ਪਾਦਯ ਮਾ ਗਾਮਸ਼੍ਵਂ ਪੁਰੁषਮੁਚ੍ਛਿष ਏषਾਮ੍ । ਕਰ੍ਤॄਨ੍ ਨਿਵृਤ੍ਯੇਤਃ ਕृਤ੍ਯੇऽਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤ੍ਵਾਯ ਬੋਧਯ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹ। ਆਪਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਜਾਦੂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਸੰਤਾਨ ਕਰ।
ਯਾਂ ਤੇ ਬਰ੍ਹਿषਿ ਯਾਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕृਤ੍ਯਾਂ ਵਲਗਂ ਵਾ ਨਿਚਖ੍ਨੁਃ । ਅਗ੍ਨੌ ਵਾ ਤ੍ਵਾ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੇऽਭਿਚੇਰੁਃ ਪਾਕਂ ਸਨ੍ਤਂ ਧੀਰਤਰਾ ਅਨਾਗਸਮ੍
ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯਜਨ-ਘਾਸ ਵਿੱਚ, ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ, ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੋਈ ਜਾਦੂ, ਫੰਦਾ ਜਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪਕਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇ—ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਣ।
ਉਪਾਹृਤਮਨੁਬੁਦ੍ਧਂ ਨਿਖਾਤਂ ਵੈਰਂ ਤ੍ਸਾਰ੍ਯਨ੍ਵਵਿਦਾਮ ਕਰ੍ਤ੍ਰਮ੍ । ਤਦੇਤੁ ਯਤ ਆਭृਤਂ ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਇਵ ਵਿ ਵਰ੍ਤਤਾਂ ਹਨ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤਃ ਪ੍ਰਜਾਮ੍
ਅਸੀਂ ਉਹ ਵੈਰ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜਾਗਿਆ ਅਤੇ ਦੱਬਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਜੋ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ; ਅਤੇ ਜਾਦੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡੀ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ।
ਸ੍ਵਾਯਸਾ ਅਸਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਨੋ ਗृਹੇ ਵਿਦ੍ਮਾ ਤੇ ਕृਤ੍ਯੇ ਯਤਿਧਾ ਪਰੂਂषਿ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੈਵ ਪਰੇਹੀਤੋऽਜ੍ਞਾਤੇ ਕਿਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ
ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਉੱਠ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ, ਅਜਾਣੇ—ਇੱਥੇ ਕੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
{੨} ਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਯੇ ਪਾਦੌ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਰਵ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ਅਸ੍ਮਾਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਯੌ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਵਤੀ
ਜਾਦੂ, ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਪੈਰ ਕੱਟਾਂਗਾ। ਦੌੜ ਜਾ! ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸੋਮੋ ਰਾਜਾਧਿਪਾ ਮृਡਿਤਾ ਚ ਭੂਤਸ੍ਯ ਨਃ ਪਤਯੋ ਮृਡਯਨ੍ਤੁ
ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਸਾਨੂੰ ਰਹਿਮਤ ਦੇਣ।
ਭਵਾਸ਼ਰ੍ਵਾਵਸ੍ਯਤਾਂ ਪਾਪਕृਤੇ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤੇ । ਦੁष੍ਕृਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤਂ ਦੇਵਹੇਤਿਮ੍
ਭਵ ਤੇ ਸਰਵ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਜੇ ਕੋਈ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਹੋਈ, ਜਾਦੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜੇ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਰੱਬੀ ਹਥਿਆਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ।
ਯਦ੍ਯੇਯਥ ਦ੍ਵਿਪਦੀ ਚਤੁष੍ਪਦੀ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤਾ ਸਂਭृਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾ । ਸੇਤੋऽष੍ਟਾਪਦੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪਰੇਹਿ ਦੁਛੁਨੇ
ਚਾਹੇ ਜਾਦੂ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੱਠ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ—ਸীমਾ ਬਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਦੂਰਲੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾ।
ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਾਕ੍ਤਾ ਸ੍ਵਰਂਕृਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਭਰਨ੍ਤੀ ਦੁਰਿਤਂ ਪਰੇਹਿ । ਜਾਨੀਹਿ ਕृਤ੍ਯੇ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਦੁਹਿਤੇਵ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਵਮ੍
ਲਪੇਟਿਆ, ਲਗਾਇਆ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਇਆ, ਸਾਰੀ ਬੇਸਕਤੀ ਲੈ ਕੇ—ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ! ਜਾਦੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਧੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਪਰੇਹਿ ਕृਤ੍ਯੇ ਮਾ ਤਿष੍ਠੋ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਯੇਵ ਪਦਂ ਨਯ । ਮृਗਃ ਸ ਮृਗਯੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਤ੍ਵਾ ਨਿਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਾਦੂ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ; ਜਿਵੇਂ ਜਖਮੀ ਪੈਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਚੱਲ ਪੈ। ਤੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕੱਟਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਉਤ ਹਨ੍ਤਿ ਪੂਰ੍ਵਾਸਿਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਾਯਾਪਰ ਇष੍ਵਾ । ਉਤ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਘ੍ਨਤੋ ਨਿ ਹਨ੍ਤ੍ਯਪਰਃ ਪ੍ਰਤਿ
ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਦੂਜਾ, ਪਹਿਲਾ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਅਗਲੇ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਚੋऽਥੇਹਿ ਯਤ ਏਯਥ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੈਂ, ਇੱਥੇ ਆ। ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾ।
ਅਨਾਗੋਹਤ੍ਯਾ ਵੈ ਭੀਮਾ ਕृਤ੍ਯੇ ਮਾ ਨੋ ਗਾਮਸ਼੍ਵਂ ਪੁਰੁषਂ ਵਧੀਃ । ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰਾਸਿ ਨਿਹਿਤਾ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਥਾਪਯਾਮਸਿ ਪਰ੍ਣਾਲ੍ਲਘੀਯਸੀ ਭਵ
ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਾਕਈ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਜਾਦੂ—ਸਾਡੀ ਗਾਂ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਉਥੋਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ; ਪੱਤੇ ਤੋਂ ਵੀ ਹਲਕਾ ਹੋ ਜਾ।
ਯਦਿ ਸ੍ਥ ਤਮਸਾਵृਤਾ ਜਾਲੇਨਭਿਹਿਤਾ ਇਵ । ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਂਲੁਪ੍ਯੇਤਃ ਕृਤ੍ਯਾਃ ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰ ਹਿਣ੍ਮਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ—ਸਾਰੇ ਜਾਦੂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਕਰਤਾਰ ਵੱਲ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ।
ਕृਤ੍ਯਾਕृਤੋ ਵਲਗਿਨੋऽਭਿਨਿष੍ਕਾਰਿਣਃ ਪ੍ਰਜਾਮ੍ । ਮृਣੀਹਿ ਕृਤ੍ਯੇ ਮੋਚ੍ਛਿषੋऽਮੂਨ੍ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤੋ ਜਹਿ
ਜਾਦੂ, ਫੰਦੇ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਲੋਕਾਈ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ। ਜਾਦੂ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ; ਜਾਦੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ।
ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਮਸਸ੍ਪਰਿ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਜਹਾਤ੍ਯੁषਸਸ਼੍ਚ ਕੇਤੂਨ੍ । ਏਵਾਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤਾ ਕृਤਂ ਹਸ੍ਤੀਵ ਰਜੋ ਦੁਰਿਤਂ ਜਹਾਮਿ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਮੰਦਤਾ ਤੇ ਬਣਿਆ ਜਾਦੂ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਧੂੜ ਝਾੜ ਕੇ, ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕੇਨ ਪਾਰ੍ष੍ਣੀ ਆਭृਤੇ ਪੂਰੁषਸ੍ਯ ਕੇਨ ਮਾਂਸਂ ਸਂਭृਤਂ ਕੇਨ ਗੁਲ੍ਫੌ । ਕੇਨਾਙ੍ਗੁਲੀਃ ਪੇਸ਼ਨੀਃ ਕੇਨ ਖਾਨਿ ਕੇਨੋਚ੍ਛ੍ਲਙ੍ਖੌ ਮਧ੍ਯਤਃ ਕਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਮ੍
ਕਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪਿੰਡ ਦੀ踵 ਬਣੀ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਮਾਸ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਗੋਡੇ ਬਣੇ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਉਂਗਲਾਂ, ਜੋੜ, ਖੱਡ ਬਣੇ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਹੱਡੀ ਬਣੀ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀ ਆਧਾਰ ਹੈ?
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੁ ਗੁਲ੍ਫਾਵਧਰਾਵਕृਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅष੍ਠੀਵਨ੍ਤਾਵੁਤ੍ਤਰੌ ਪੂਰੁषਸ੍ਯ । ਜਙ੍ਘੇ ਨਿਰ੍ऋਤ੍ਯ ਨ੍ਯਦਧੁਃ ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਿਜ੍ਜਾਨੁਨੋਃ ਸਂਧੀ ਕ ਉ ਤਚ੍ਚਿਕੇਤ
ਕਿਸ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਤੇ ਉਪਰਲੇ ਗੋਡੇ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ, ਬਣਾਏ? ਪਿੰਡੀਆਂ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਕੋਲ ਰੱਖੀਆਂ; ਘੁਟਣਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ?
ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਯੁਜਤੇ ਸਂਹਿਤਾਨ੍ਤਂ ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼ਿਥਿਰਂ ਕਬਨ੍ਧਮ੍ । ਸ਼੍ਰੋਣੀ ਯਦੂਰੂ ਕ ਉ ਤਜ੍ਜਜਾਨ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਕੁਸਿਨ੍ਧਂ ਸੁਦृਢਂ ਬਭੂਵ
ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੋੜ ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਘੁਟਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਢਿੱਲਾ ਧੜ ਹੈ। ਕੌਣ ਕਮਰ ਤੇ ਰਾਣ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ?
ਕਤਿ ਦੇਵਾਃ ਕਤਮੇ ਤ ਆਸਨ੍ ਯ ਉਰੋ ਗ੍ਰੀਵਾਸ਼੍ਚਿਕ੍ਯੁਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ । ਕਤਿ ਸ੍ਤਨੌ ਵ੍ਯਦਧੁਃ ਕਃ ਕਫੋਦੌ ਕਤਿ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਨ੍ ਕਤਿ ਪृष੍ਟੀਰਚਿਨ੍ਵਨ੍
ਕਿੰਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਕਿਹੜੇ ਉਹ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਗਲ ਬਣਾਈ? ਕਿੰਨੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਦਿੱਤੇ, ਕੌਣ ਨੇ ਕਫ਼ੋਦ ਬਣਾਇਆ, ਕਿੰਨੇ ਨੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਪਿੱਠਾਂ ਬਣਾਈਆਂ?
ਕੋ ਅਸ੍ਯ ਬਾਹੂ ਸਮਭਰਦ੍ਵੀਰ੍ਯਾਂ ਕਰਵਾਦਿਤਿ । ਅਂਸੌ ਕੋ ਅਸ੍ਯ ਤਦ੍ਦੇਵਃ ਕੁਸਿਨ੍ਧੇ ਅਧ੍ਯਾ ਦਧੌ
ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਕਾਬਲ ਬਣਾਈਏ'? ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੋਢੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ?
ਕਃ ਸਪ੍ਤ ਖਾਨਿ ਵਿ ਤਤਰ੍ਦ ਸ਼ੀਰ੍षਣਿ ਕਰ੍ਣਾਵਿਮੌ ਨਾਸਿਕੇ ਚਕ੍ਸ਼ਣੀ ਮੁਖਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਪੁਰੁਤ੍ਰਾ ਵਿਜਯਸ੍ਯ ਮਹ੍ਨਨਿ ਚਤੁष੍ਪਾਦੋ ਦ੍ਵਿਪਦੋ ਯਨ੍ਤਿ ਯਾਮਮ੍
ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਖੋਲ੍ਹੇ—ਦੋ ਕੰਨ, ਦੋ ਨੱਕ, ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮੂੰਹ? ਕਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਚਲਦੇ ਹਨ?
ਹਨ੍ਵੋਰ੍ਹਿ ਜਿਹ੍ਵਾਮਦਧਾਤ੍ਪੁਰੂਚੀਮਧਾ ਮਹੀਮਧਿ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਾਯ ਵਾਚਮ੍ । ਸ ਆ ਵਰੀਵਰ੍ਤਿ ਭੁਵਨੇष੍ਵਨ੍ਤਰਪੋ ਵਸਾਨਃ ਕ ਉ ਤਚ੍ਚਿਕੇਤ
ਹਾਂ, ਜਿਭ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਬੋਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਸਾਈ ਗਈ। ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?