ਅਨਚ੍ਛਯੇ ਤੁਰਗਾਤੁ ਜੀਵਮੇਜਦ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਮਧ੍ਯ ਆ ਪਸ੍ਤ੍ਯਾਨਾਮ੍ । ਜੀਵੋ ਮृਤਸ੍ਯ ਚਰਤਿ ਸ੍ਵਧਾਭਿਰਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇਨਾ ਸਯੋਨਿਃ
ਖੁਲ੍ਹਾ, ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਤ, ਕੰਪਦਾ, ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟਿਕਿਆ। ਜੀਵਤ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਅਮਰ ਮਰਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਣਨੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਵਿਧੁਂ ਦਦ੍ਰਾਣਂ ਸਲਿਲਸ੍ਯ ਪृष੍ਠੇ ਯੁਵਾਨਂ ਸਨ੍ਤਂ ਪਲਿਤੋ ਜਗਾਰ । ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯ ਕਾਵ੍ਯਂ ਮਹਿਤ੍ਵਾਦ੍ਯ ਮਮਾਰ ਸ ਹ੍ਯਃ ਸਮਾਨ
ਚੰਨ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਤੇ, ਜਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵੇਖੋ: ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਅੱਜ ਮਰ ਗਿਆ, ਪਰ ਕੱਲ੍ਹ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਯ ਈਂ ਚਕਾਰ ਨ ਸੋ ਅਸ੍ਯ ਵੇਦ ਯ ਈਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਿਰੁਗਿਨ੍ ਨੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍। ਸ ਮਾਤੁਰ੍ਯੋਨਾ ਪਰਿਵੀਤੋ ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹੁਪ੍ਰਜਾ ਨਿਰ੍ऋਤਿਰਾ ਵਿਵੇਸ਼
ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅੰਦਰ ਆ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
{੨੬} ਅਪਸ਼੍ਯਂ ਗੋਪਾਮਨਿਪਦ੍ਯਮਾਨਮਾ ਚ ਪਰਾ ਚ ਪਥਿਭਿਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਮ੍ । ਸ ਸਧ੍ਰੀਚੀਃ ਸ ਵਿषੂਚੀਰ੍ਵਸਾਨ ਆ ਵਰੀਵਰ੍ਤਿ ਭੁਵਨੇष੍ਵਨ੍ਤਃ
ਮੈਂ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਚਲਦਾ, ਨੇੜੇ ਤੇ ਦੂਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ। ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਵਕਰਾ ਜਾਂਦਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਮੁੜਦਾ।
ਦ੍ਯੌਰ੍ਨਃ ਪਿਤਾ ਜਨਿਤਾ ਨਾਭਿਰਤ੍ਰ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਨੋ ਮਾਤਾ ਪृਥਿਵੀ ਮਹੀਯਮ੍ । ਉਤ੍ਤਾਨਯੋਸ਼੍ਚਮ੍ਵੋਰ੍ਯੋਨਿਰਨ੍ਤਰਤ੍ਰਾ ਪਿਤਾ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਗਰ੍ਭਮਾਧਾਤ੍
ਅਸਮਾਨ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਰਚਨਹਾਰ, ਇੱਥੇ ਨਾਭੀ ਤੇ ਬੰਧਨ। ਧਰਤੀ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉੱਪਰ ਉਲਟੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਗਰਭ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਧੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ।
ਪृਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾ ਪਰਮਨ੍ਤਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਪृਛਾਮਿ ਵृष੍ਣੋ ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਰੇਤਃ । ਪृਛਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਨਾਭਿਂ ਪृਛਾਮਿ ਵਾਚਃ ਪਰਮਂ ਵ੍ਯੋਮ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਲੇ ਹੱਦ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਵੱਛੇ ਤੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਬੀਜ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਬੋਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।
ਇਯਂ ਵੇਦਿਃ ਪਰੋ ਅਨ੍ਤਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਅਯਂ ਸੋਮੋ ਵृष੍ਣੋ ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਰੇਤਃ । ਅਯਂ ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਨਾਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯਂ ਵਾਚਃ ਪਰਮਂ ਵ੍ਯੋਮ
ਇਹ ਵੇਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਲਾ ਹੱਦ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਮ ਵੱਛੇ ਤੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ। ਇਹ ਯਜਨ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬੋਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਨ ਵਿ ਜਾਨਾਮਿ ਯਦਿਵੇਦਮਸ੍ਮਿ ਨਿਣ੍ਯਃ ਸਂਨਦ੍ਧੋ ਮਨਸਾ ਚਰਾਮਿ । ਯਦਾ ਮਾਗਨ੍ ਪ੍ਰਥਮਜਾ ऋਤਸ੍ਯਾਦਿਦ੍ਵਾਚੋ ਅਸ਼੍ਨੁਵੇ ਭਾਗਮਸ੍ਯਾਃ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਸੱਚ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮਿਆ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਬੋਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਅਪਾਙ੍ਪ੍ਰਾਙੇਤਿ ਸ੍ਵਧਯਾ ਗृਭੀਤੋऽਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇਨਾ ਸਯੋਨਿਃ । ਤਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਤਾ ਵਿषੂਚੀਨਾ ਵਿਯਨ੍ਤਾ ਨ੍ਯਨ੍ਯਂ ਚਿਕ੍ਯੁਰ੍ਨ ਨਿ ਚਿਕ੍ਯੁਰਨ੍ਯਮ੍
ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਮਰ, ਮਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗਰਭ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਧਗਰ੍ਭਾ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਰੇਤੋ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਾ ਵਿਧਰ੍ਮਣਿ । ਤੇ ਧੀਤਿਭਿਰ੍ਮਨਸਾ ਤੇ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ ਪਰਿਭੁਵਃ ਪਰਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ
ਸੱਤ, ਅੱਧ-ਗਰਭੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬੀਜ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ, ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਤੇ ਲਪੇਟਦੇ ਹਨ।
ऋਚੋ ਅਕ੍ਸ਼ਰੇ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵਾ ਅਧਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਨਿषੇਦੁਃ । ਯਸ੍ਤਨ੍ ਨ ਵੇਦ ਕਿਮृਚਾ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਯ ਇਤ੍ਤਦ੍ਵਿਦੁਸ੍ਤੇ ਅਮੀ ਸਮਾਸਤੇ
ਮੰਤ੍ਰ ਅਟੱਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ऋਚਃ ਪਦਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤੋऽਰ੍ਧਰ੍ਚੇਨ ਚਕॢਪੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਜਤ੍। ਤ੍ਰਿਪਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੁਰੁਰੂਪਂ ਵਿ ਤष੍ਠੇ ਤੇਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ
ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਾਪ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅੱਧ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜੀਵਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੂਯਵਸਾਦ੍ਭਗਵਤੀ ਹਿ ਭੂਯਾ ਅਧਾ ਵਯਂ ਭਗਵਨ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਮ । ਅਦ੍ਧਿ ਤृਣਮਘ੍ਨ੍ਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਦਾਨੀਂ ਪਿਬ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮੁਦਕਮਾਚਰਨ੍ਤੀ
ਭਾਗਵਤੀ ਹੋਵੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਭਾਗਵੰਤ ਹੋ ਜਾਈਏ। ਘਾਹ ਖਾ, ਹੇ ਗਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀ, ਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ।
{੨੭} ਗੌਰਿਨ੍ ਮਿਮਾਯ ਸਲਿਲਾਨਿ ਤਕ੍ਸ਼ਤੀ ਏਕਪਦੀ ਦ੍ਵਿਪਦੀ ਸਾ ਚਤੁष੍ਪਦੀ । ਅष੍ਟਾਪਦੀ ਨਵਪਦੀ ਬਭੂਵੁषੀ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਾ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾ ਅਧਿ ਵਿ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ
ਗਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਇੱਕ ਪੈਰ ਵਾਲੀ, ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੀ, ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਠ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਨੌਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ; ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚੰਦ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਂ ਨਿਯਾਨਂ ਹਰਯਃ ਸੁਪਰ੍ਣਾ ਅਪੋ ਵਸਾਨਾ ਦਿਵਮੁਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ । ਤਮਾਵਵृਤ੍ਰਨ੍ਤ੍ਸਦਨਾਦृਤਸ੍ਯਾਦਿਦ੍ਘृਤੇਨ ਪृਥਿਵੀਂ ਵ੍ਯੂਦੁਃ
ਕਾਲੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਪੀਲੇ ਪੰਛੀ, ਪਾਣੀ ਪਹਿਨ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਸੱਚ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ; ਘੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਪਾਦੇਤਿ ਪ੍ਰਥਮਾ ਪਦ੍ਵਤੀਨਾਂ ਕਸ੍ਤਦ੍ਵਾਂ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾ ਚਿਕੇਤ । ਗਰ੍ਭੋ ਭਾਰਂ ਭਰਤ੍ਯਾ ਚਿਦਸ੍ਯਾ ऋਤਂ ਪਿਪਰ੍ਤਿ ਅਨृਤਂ ਨਿ ਪਾਤਿ
ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ? ਗਰਭ ਉਸ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਢੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ, ਝੂਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ।
ਵਿਰਾਡ੍ਵਾਗ੍ਵਿਰਾਟ੍ਪृਥਿਵੀ ਵਿਰਾਡਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਰਾਟ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਵਿਰਾਣ੍ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸਾਧ੍ਯਾਨਾਮਧਿਰਾਜੋ ਬਭੂਵ ਤਸ੍ਯ ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਵਸ਼ੇ ਸ ਮੇ ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਵਸ਼ੇ ਕृਣੋਤੁ
ਵਿਰਾਟ ਬੋਲ ਹੈ, ਵਿਰਾਟ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਵਿਰਾਟ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਹੈ, ਵਿਰਾਟ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਮੌਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਧਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਭੂਤ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਭੂਤ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਕਮਯਂ ਧੂਮਮਾਰਾਦਪਸ਼੍ਯਂ ਵਿषੂਵਤਾ ਪਰ ਏਨਾਵਰੇਣ । ਉਕ੍ਸ਼ਾਣਂ ਪृਸ਼੍ਨਿਮਪਚਨ੍ਤ ਵੀਰਾਸ੍ਤਾਨਿ ਧਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਯਾਸਨ੍
ਮੈਂ ਦੂਰੋਂ ਧੂੰਆਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਦਾ, ਪਾਰਲੇ ਪਾਸੇ। ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਚਿੱਟੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ; ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ ਸਨ।
ਤ੍ਰਯਃ ਕੇਸ਼ਿਨ ऋਤੁਥਾ ਵਿ ਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਵਪਤ ਏਕ ਏषਾਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਮਨ੍ਯੋ ਅਭਿਚष੍ਟੇ ਸ਼ਚੀਭਿਰ੍ਧ੍ਰਾਜਿਰੇਕਸ੍ਯ ਦਦृਸ਼ੇ ਨ ਰੂਪਮ੍
ਤਿੰਨ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਾ ਵਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਦੂਜਾ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ; ਰਥਵਾਹ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਵਾਕ੍ਪਰਿਮਿਤਾ ਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ ਮਨੀषਿਣਃ । ਗੁਹਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਨਿਹਿਤਾ ਨੇਙ੍ਗਯਨ੍ਤਿ ਤੁਰੀਯਂ ਵਾਚੋ ਮਨੁष੍ਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ
ਬੋਲ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਚੁੱਪ ਚੁੱਪ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ; ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਬੋਲ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਵਰੁਣਮਗ੍ਨਿਮਾਹੁਰਥੋ ਦਿਵ੍ਯਃ ਸ ਸੁਪਰ੍ਣੋ ਗਰੁਤ੍ਮਾਨ੍ । ਏਕਂ ਸਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਹੁਧਾ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਗ੍ਨਿਂ ਯਮਂ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾਨਮਾਹੁਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅੱਗਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ ਗਰੁੜ ਵੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਪukarਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਅੱਗਣੀ, ਯਮ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ ਵੀ ਹੈ।
ਯਾਂ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤਿ ਵਹਤੌ ਵਧੂਮਿਵ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਂ ਹਸ੍ਤਕृਤਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਵਃ । ਸਾਰਾਦੇਤ੍ਵਪ ਨੁਦਾਮ ਏਨਾਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਥੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਆਹ ਲਈ ਵਧੂ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ— ਉਸ ਦੀ ਸਾਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸ਼ੀਰ੍षਣ੍ਵਤੀ ਨਸ੍ਵਤੀ ਕਰ੍ਣਿਣੀ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤਾ ਸਂਭृਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾ । ਸਾਰਾਦੇਤ੍ਵਪ ਨੁਦਾਮ ਏਨਾਮ੍
ਸਿਰ, ਨੱਕ, ਕੰਨ ਵਾਲੀ, ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ, ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ— ਉਸ ਦੀ ਸਾਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਕृਤਾ ਰਾਜਕृਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕृਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਿਃ ਕृਤਾ । ਜਾਯਾ ਪਤ੍ਯਾ ਨੁਤ੍ਤੇਵ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਬਨ੍ਧ੍ਵृਚ੍ਛਤੁ
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਔਰਤ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ— ਜਾਦੂ ਆਪਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭੇ।
ਅਨਯਾਹਮੋषਧ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕृਤ੍ਯਾ ਅਦੂਦੁषਮ੍ । ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਯਾਂ ਗੋषੁ ਯਾਂ ਵਾ ਤੇ ਪੁਰੁषੇषੁ
ਇਸ ਔਸ਼ਧੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਸਾਰੀ ਜਾਦੂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ— ਜੋ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਅਘਮਸ੍ਤ੍ਵਘਕृਤੇ ਸ਼ਪਥਃ ਸ਼ਪਥੀਯਤੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਹਿਣ੍ਮੋ ਯਥਾ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤਂ ਹਨਤ੍
ਜੋ ਬੁਰਾ ਕਰੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਆਵੇ; ਜੋ ਝੂਠੀ ਕਸਮ ਖਾਏ, ਉਸ 'ਤੇ ਕਸਮ ਵਾਪਸ ਆਵੇ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿ ਜਾਦੂ ਆਪਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰਤੀਚੀਨ ਆਙ੍ਗਿਰਸੋऽਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਨਃ ਪੁਰੋਹਿਤਃ । ਪ੍ਰਤੀਚੀਃ ਕृਤ੍ਯਾ ਆਕृਤ੍ਯਾਮੂਨ੍ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤੋ ਜਹਿ
ਅੰਗੀਰਸ, ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਨਿਗਰਾਨ ਤੇ ਪੂਜਾਰੀ ਹੋਣ; ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ, ਉਹ ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਣ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵੋਵਾਚ ਪਰੇਹੀਤਿ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਮੁਦਾਯ੍ਯਮ੍ । ਤਂ ਕृਤ੍ਯੇऽਭਿਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਮਾਸ੍ਮਾਨ੍ ਇਛੋ ਅਨਾਗਸਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਭਾਵ ਨਾਲ 'ਚਲੇ ਜਾ' ਕਿਹਾ— ਜਾਦੂ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ; ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਨਾ ਚਾਹ।
ਯਸ੍ਤੇ ਪਰੂਂषਿ ਸਂਦਧੌ ਰਥਸ੍ਯੇਵ ਰ੍ਭੁਰ੍ਧਿਯਾ । ਤਂ ਗਚ੍ਛ ਤਤ੍ਰ ਤੇऽਯਨਮਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤੇऽਯਂ ਜਨਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਫੰਦੇ ਲਾਏ, ਰਥ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ— ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ; ਉਥੇ ਤੇਰਾ ਘਰ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਯੇ ਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾਲੇਭਿਰੇ ਵਿਦ੍ਵਲਾ ਅਭਿਚਾਰਿਣਃ । ਸ਼ਂਭ੍ਵਿਦਂ ਕृਤ੍ਯਾਦੂषਣਂ ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍ਤ੍ਮ ਪੁਨਃਸਰਂ ਤੇਨ ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਪਯਾਮਸਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਵਰਤਿਆ, ਜਾਦੂ ਜਾਣ ਕੇ, ਜਾਦੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ— ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।