ਸਪ੍ਤ ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਚਤੁਰੁਤ੍ਤਰਾਣ੍ਯਨ੍ਯੋ ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਧ੍ਯਾਰ੍ਪਿਤਾਨਿ । ਕਥਂ ਸ੍ਤੋਮਾਃ ਪ੍ਰਤਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇषੁ ਤਾਨਿ ਸ੍ਤੋਮੇषੁ ਕਥਮਾਰ੍ਪਿਤਾਨਿ
ਸੱਤ ਛੰਦ, ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਚਾਰ ਹੋਰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ। ਕਿਵੇਂ ਸਤਕਾਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸਤਕਾਰਾ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਹਨ?
ਕਥਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਤ੍ਰਿਵृਤਂ ਵ੍ਯਾਪ ਕਥਂ ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੇਨ ਕਲ੍ਪਤੇ । ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੇਨ ਜਗਤੀ ਕਥਮਨੁष੍ਟੁਪ੍ਕਥਮੇਕਵਿਂਸ਼ਃ
ਗਾਇਤਰੀ ਛੰਦ ਕਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ? ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਪੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਜਗਤੀ ਤੈਂਤੀ ਨਾਲ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ, ਤੇ ਇੱਕਵੀਹ ਕਿਵੇਂ?
{੨੩} ਅष੍ਟ ਜਾਤਾ ਭੂਤਾ ਪ੍ਰਥਮਜਾ ऋਤਸ੍ਯਾष੍ਟੇਨ੍ਦ੍ਰਰ੍ਤ੍ਵਿਜੋ ਦੈਵ੍ਯਾ ਯੇ । ਅष੍ਟਯੋਨਿਰਦਿਤਿਰष੍ਟਪੁਤ੍ਰਾष੍ਟਮੀਂ ਰਾਤ੍ਰਿਮਭਿ ਹਵ੍ਯਮੇਤਿ
ਅੱਠ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮੇ। ਅੱਠ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਿਤਵਿਜ ਹਨ, ਅੱਠਵਾਂ ਆਦਿਤੀ ਦੀ ਗੋਦ, ਅੱਠ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ। ਅੱਠਵੀਂ ਰਾਤ ਹਵਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮਨ੍ਯਮਾਨੇਦਮਾਗਮਂ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸਖ੍ਯੇ ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸ਼ੇਵਾ । ਸਮਾਨਜਨ੍ਮਾ ਕ੍ਰਤੁਰਸ੍ਤਿ ਵਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸ ਵਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਂ ਚਰਤਿ ਪ੍ਰਜਾਨਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਇੱਕੋ ਜਨਮ ਦਾ ਹੈ, ਸੁਭ ਮਤ ਹੈ। ਉਹ, ਜਾਣੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਚਲਦਾ ਰਹੇ।
ਅष੍ਟੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ षਡ੍ਯਮਸ੍ਯ ऋषੀਣਾਂ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਧਾ । ਅਪੋ ਮਨੁष੍ਯਾਨ੍ ਓषਧੀਸ੍ਤਾਮੁ ਪਞ੍ਚਾਨੁ ਸੇਚਿਰੇ
ਅੱਠ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਛੇ ਯਮ ਲਈ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਸੱਤ ਵਾਰੀ। ਪਾਣੀ, ਮਨੁੱਖ, ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ—ਇਹ ਪੰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਕੇਵਲੀਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਦੁਦੁਹੇ ਹਿ ਗृष੍ਟਿਰ੍ਵਸ਼ਂ ਪੀਯੂषਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੁਹਾਨਾ । ਅਥਾਤਰ੍ਪਯਚ੍ਚਤੁਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਮਨੁष੍ਯਾਨਸੁਰਾਨ੍ ਉਤ ऋषੀਨ੍
ਗਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ, ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ, ਚਾਰ ਵਾਰੀ, ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਅਸੁਰ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
ਕੋ ਨੁ ਗੌਃ ਕ ਏਕऋषਿਃ ਕਿਮੁ ਧਾਮ ਕਾ ਆਸ਼ਿषਃ । ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮੇਕਵृਦੇਕਰ੍ਤੁਃ ਕਤਮੋ ਨੁ ਸਃ
ਕੌਣ ਗਾਂ ਹੈ? ਕੌਣ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ? ਕੀ ਥਾਂ ਹੈ? ਕੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਨ? ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅਚੰਭਾ, ਇੱਕ ਰੂਪ, ਇੱਕ ਕਰਤਾ—ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ?
ਏਕੋ ਗੌਰੇਕ ਏਕऋषਿਰੇਕਂ ਧਾਮੈਕਧਾਸ਼ਿषਃ । ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮੇਕਵृਦੇਕਰ੍ਤੁਰ੍ਨਾਤਿ ਰਿਚ੍ਯਤੇ
ਇੱਕ ਗਾਂ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਚੰਭਾ, ਕਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ।
ਵਿਰਾਡ੍ਵਾ ਇਦਮਗ੍ਰ ਆਸੀਤ੍ਤਸ੍ਯਾ ਜਾਤਾਯਾਃ ਸਰ੍ਵਮਬਿਭੇਦਿਯਮੇਵੇਦਂ ਭਵਿष੍ਯਤੀਤਿ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਵਿਰਾਟ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਜਨਮੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਸੋਚਿਆ—ਇਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣੇਗਾ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੇ ਨ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍। ਗृਹਮੇਧੀ ਗृਹਪਤਿਰ੍ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਚੱਲੀ, ਘਰ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗ੍ਰਹਸਤ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾਹਵਨੀਯੇ ਨ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍। ਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਾ ਦੇਵਹੂਤਿਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੁਲਾਵੇ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨੌ ਨ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍। ਯਜ੍ਞਰ੍ਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਯੋ ਵਾਸਤੇਯੋ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਯਜਮਾਨੀ ਦਾਨ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਸਭਾਯਾਂ ਨ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍। ਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਭਾਂ ਸਭ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਭਾ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਸਮਿਤੌ ਨ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍। ਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮਿਤਿਂ ਸਾਮਿਤ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਸਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਮਿਤੀ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾਮਨ੍ਤ੍ਰਣੇ ਨ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍। ਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰਣਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰਣੀਯੋ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਆਮੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਆਮੰਤਰਣ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਤਿष੍ਠਤ੍
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਧ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਂ ਦੇਵਮਨੁष੍ਯਾ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨ੍ ਇਯਮੇਵ ਤਦ੍ਵੇਦ ਯਦੁਭਯ ਉਪਜੀਵੇਮੇਮਾਮੁਪ ਹ੍ਵਯਾਮਹਾ ਇਤਿ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਹੀ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਆਉ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੁਲਾਈਏ।'
ਤਾਮੁਪਾਹ੍ਵਯਨ੍ਤ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਊਰ੍ਜ ਏਹਿ ਸ੍ਵਧ ਏਹਿ ਸੂਨृਤ ਏਹੀਰਾਵਤ੍ਯੇਹੀਤਿ
'ਆਉ, ਪੋਸ਼ਣ! ਆਉ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ! ਆਉ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ! ਆਉ, ਤਾਜਗੀ ਵਾਲੀ!'
ਤਸ੍ਯਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਤ੍ਸ ਆਸੀਦ੍ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਭਿਧਾਨ੍ਯਭ੍ਰਮੂਧਃ
ਉਸ ਦਾ ਵੱਛਾ ਇੰਦ੍ਰ ਸੀ, ਜੋ ਗਾਯਤਰੀ ਉਚਾਰਦਾ, ਘੁੰਮਦਾ, ਪਰ ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਬृਹਚ੍ਚ ਰਥਂਤਰਂ ਚ ਦ੍ਵੌ ਸ੍ਤਨਾਵਾਸ੍ਤਾਂ ਯਜ੍ਞਾਯਜ੍ਞਿਯਂ ਚ ਵਾਮਦੇਵ੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵੌ
ਬ੍ਰਹਤ ਤੇ ਰਥੰਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਥਣ ਸਨ; ਯਜਨਯਜਨੀਆ ਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਦੋ ਥਣ ਸਨ।
ਓषਧੀਰੇਵ ਰਥਂਤਰੇਣ ਦੇਵਾ ਅਦੁਹ੍ਰਨ੍ ਵ੍ਯਚੋ ਬृਹਤਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਥੰਤਰਾ ਨਾਲ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ, ਬ੍ਰਹਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ।
ਅਪੋ ਵਾਮਦੇਵ੍ਯੇਨ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜ੍ਞਾਯਜ੍ਞਿਯੇਨ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ, ਤੇ ਯਜਨਯਜਨੀਆ ਨਾਲ ਯਜਨ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ।
ਓषਧੀਰੇਵਾਸ੍ਮੈ ਰਥਂਤਰਂ ਦੁਹੇ ਵ੍ਯਚੋ ਬृਹਤ੍
ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਰਥੰਤਰਾ ਦਾ, ਤੇ ਚਮਕ ਨੇ ਬ੍ਰਹਤ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ।
ਅਪੋ ਵਾਮਦੇਵ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜ੍ਞਾਯਜ੍ਞਿਯਂ ਯ ਵੇਦ
ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਮਦੇਵ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਯਜਨਯਜਨੀਆ ਸਮਝਦਾ ਹੈ—
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਵਨਸ੍ਪਤੀਨ੍ ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਤਾਂ ਵਨਸ੍ਪਤਯੋऽਘ੍ਨਤ ਸਾ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਸਮਭਵਤ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਨਸ੍ਪਤੀਨਾਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਵृਕ੍ਣਮਪਿ ਰੋਹਤਿ ਵृਸ਼੍ਚਤੇऽਸ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯੋ ਭ੍ਰਾਤृਵ੍ਯੋ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਕੋਲ ਗਈ; ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੈਰੀ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਪਿਤॄਨ੍ ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਤਾਂ ਪਿਤਰੋऽਘ੍ਨਤ ਸਾ ਮਾਸਿ ਸਮਭਵਤ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਮਾਸ੍ਯੁਪਮਾਸ੍ਯਂ ਦਦਤਿ ਪ੍ਰ ਪਿਤृਯਾਣਂ ਪਨ੍ਥਾਂ ਜਾਨਾਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਗਈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਪਮਾਸਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਤਾਂ ਦੇਵਾ ਅਘ੍ਨਤ ਸਾਰ੍ਧਮਾਸੇ ਸਮਭਵਤ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵੇਭ੍ਯੋऽਰ੍ਧਮਾਸੇ ਵषਟ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰ ਦੇਵਯਾਨਂ ਪਨ੍ਥਾਂ ਜਾਨਾਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾ ਮਨੁष੍ਯਾਨ੍ ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਤਾਂ ਮਨੁष੍ਯਾ ਅਘ੍ਨਤ ਸਾ ਸਦ੍ਯਃ ਸਮਭਵਤ੍। ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਨੁष੍ਯੇਭ੍ਯ ਉਭਯਦ੍ਯੁਰੁਪ ਹਰਨ੍ਤ੍ਯੁਪਾਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਹਰਨ੍ਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਆਈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੋਵੇਂ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਘਰ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੋਦਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾਸੁਰਾਨ੍ ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਤਾਮਸੁਰਾ ਉਪਾਹ੍ਵਯਨ੍ਤ ਮਾਯ ਏਹੀਤਿ । ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਰੋਚਨਃ ਪ੍ਰਾਹ੍ਰਾਦਿਰ੍ਵਤ੍ਸ ਆਸੀਦਯਸ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਪਾਤ੍ਰਮ੍ । ਤਾਂ ਦ੍ਵਿਮੂਰ੍ਧਾਰ੍ਤ੍ਵ੍ਯੋऽਧੋਕ੍ਤਾਂ ਮਾਯਾਮੇਵਾਧੋਕ੍॥ ਤਾਂ ਮਾਯਾਮਸੁਰਾ ਉਪ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯੁਪਜੀਵਨੀਯੋ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਕੋਲ ਆਈ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, 'ਮਾਇਆ ਆ!' ਉਸ ਲਈ ਵਿਰੋਚਨ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਵੱਛਾ ਸੀ, ਤੇ ਮਟਕਾ ਕੱਚਾ ਪਾਤਰ ਸੀ। ਦੋ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਯਾਜਕ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਹੀ ਨਿਕਲੀ। ਅਸੁਰਾਂ ਉਸ ਮਾਇਆ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।