ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੇ ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਨਿ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਅਗਨਿ, ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਸੱਦੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਨੂੰ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰੀਏ, ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇ। ਚਾਰੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਨ ਹੋਣ। ਤੇਰੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਜਿੱਤ ਲਈਏ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਅਗਨਿ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੂਰ ਕਰ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਖਿਆਕਾਰ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇ। ਵੈਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਠੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਖਰ ਜਾਣ।" ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਲੱਗੇ, "ਮੇਰੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਅਗਨਿ ਆਉਣ। ਵਿਅਪਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਮੇਰੀ ਹੋਣ। ਹਵਾ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਗੇ।" ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੀ ਮਨ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਸੱਚਾ ਰਹੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ।" "ਦੇਵਤੇ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਦੈਨ, ਅਸੀਸਾਂ ਤੇ ਦਿਵਯ ਸੱਦੇ ਮੇਰੇ ਹੋਣ। ਦਿਵਯ ਪੁਰੋਹਿਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੈਠਣ। ਅਸੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚੀਏ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀਏ।" "ਛੇ ਦਿਵਯ ਰਖਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਦੇਣ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ। ਕੋਈ ਜ਼ੁਲਮ ਜਾਂ ਬੁਰਾਈ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਕੋਈ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੀ ਕਰਤੂਤ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ।" "ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਖਿਆ ਦੇਣ, ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਵਾਫ਼ਰਤਾ ਦੇਣ। ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਨਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਜਾਈਏ। ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ, ਵੈਰੀ ਅੱਗੇ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਾ ਪਈਏ।" "ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਨੇ ਸੱਦਿਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਖਿਆ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰ। ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ, ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਜਾ।" "ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਥਾਪਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ—ਆਦਿਤਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਰਖਿਆ ਕਰਨ।" "ਜੋ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਈਏ। ਆਦਿਤਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਜੋ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਤੈਅ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਗਾਵਾਂ, ਧਨ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੂ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਸੁਣੇ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਆਗੂ ਬਣੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੂਜੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਜੋ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਜੰਮੀ, ਬੂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ, ਹੇ ਕੁਸ਼ਠਾ, ਜੁੱਦੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੋਂ ਜੁੱਦੀ ਦੂਰ ਕਰ।" "ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਜੰਮੀ, ਬਾਜ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ—ਉਹ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੁੱਦੀ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਸਰ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਠਾ ਬੂਟੀ।" "ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਾਵ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਵਾਂ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਫੁੱਲ ਲੱਭਿਆ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਠਾ ਬੂਟੀ।" "ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਪੂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਨਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਕੁਸ਼ਠਾ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।" "ਇਹ ਮੇਰੀ ਕੁਸ਼ਠਾ, ਹੇ ਬੂਟੀ, ਲੈ ਜਾ, ਦੂਰ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਬਣਾ।" "ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਮਿੱਤਰ, ਵੱਖਰੀ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ, ਜਿੰਦ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਲਈ।" "ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਜੰਮੀ, ਤੈਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਕੁਸ਼ਠਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਮ ਵੰਡੇ ਗਏ।" "ਕੁਸ਼ਠਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵੀ; ਸਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਸ ਕਰ, ਜੁੱਦੀ ਨੂੰ ਅਸਹਾਇ ਬਣਾ।" "ਸਿਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਦਿਵਯ, ਪੁਰਸ਼ੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।" ਅੱਗੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੂਜੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਰਾਤ ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਅਸਮਾਨ ਤੇਰਾ ਪਿਓ, ਅਰਯਮਨ ਤੇਰਾ ਦਾਦਾ; ਤੈਨੂੰ ਸਿਲਾਚੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈਂ।" "ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਰੁੱਖ ਵਧਦੀ ਹੈਂ, ਕੁੜੀ ਵਾਂਗ ਖਿੜਦੀ ਹੈਂ; ਜਿੱਤੂ, ਅਡੋਲ, ਤੈਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਲਾਠੀ, ਤੀਰ ਜਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਇਲਾਜ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ।" "ਮਿੱਠੇ ਅੰਜੀਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਜੀਰ, ਬਾਬੂਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਟ, ਪੱਤੇ—ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" "ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ, ਸੁਭਾਗਣੀ, ਸੂਰਜੀ ਰੰਗੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ—ਹੇ ਔਸ਼ਧੀ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਨਾਮ ਰੂਪ ਔਸ਼ਧੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।" "ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ, ਸੁਭਾਗਣੀ, ਤਾਕਤਵਾਨ, ਵੱਡੇ ਵਾਲਾਂ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੀ—ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਜਾਂ ਲੱਕ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈਂ; ਹਵਾ ਤੇਰੀ ਆਤਮਾ ਬਣੀ ਹੈ।" "ਸਿਲਾਚੀ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਹੇ ਕਾਨਿਨੀ; ਅਜਬਭਰੂ ਤੇਰਾ ਪਿਉ; ਜਮਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਤੂੰ ਜੋਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ, ਡਿੱਗ ਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਈ; ਪਵਿੱਤਰ, ਪੰਖੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ, "ਬ੍ਰਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਿਆ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ; ਵੇਨਾ ਨੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਫੈਲਾਅ ਕੀਤਾ; ਡੂੰਘੀਆਂ ਨੀਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ; ਉਹ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਪਹੁੰਚੇ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਕਰਤੱਬ ਕੀਤੇ—ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵਣ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।" "ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਖੇ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ, ਹਰ ਪੈਰ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਹਨ।" "ਚੱਕਰ ਲਾ, ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ; ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋੜ; ਤੂੰ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਹੈਂ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਘਰ, ਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਿੱਤ ਲਈ।" "ਇਸ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਹੇ ਸੋਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ, ਦਇਆਲੂ, ਇੱਥੇ ਆਉ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ।" (ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾਈ।) "ਸਾਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ; ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਸਵੀਕਾਰ; ਅਮਰਤਾ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ।" "ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਮਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਬੋਲ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਹਥਿਆਰ—ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਅੱਖ, ਮਨ, ਸੋਚ ਜਾਂ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਅਗਨਿ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ—ਸ੍ਵਾਹਾ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ, ਅਗਨਿ, ਇੰਦਰ, ਸੋਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਿਆ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦੇ, ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ, ਅਮਰਤਾ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਵਾਫ਼ਰਤਾ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।