ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਆਸ ਲਾਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। "ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ! ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਰੱਖ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁਰ-ਚੁਰ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇ। ਤੇਰਾ ਭਾਰੀ ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਰੂਪ ਹੁਣ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਅਕੇਲਾ ਹੈਂ—ਇਸ ਲਈ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ।" ਲੋਕ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ! ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ, ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ। ਅਸੀਂ ਖਾਲੀ ਬੋਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਉੱਚੀ ਗੂੰਜ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਅਜੇਤ, ਜਿੱਤੂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗੂ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾ। ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।" ਕ੍ਰੋਧ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜਰ ਹੈ, ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਦੋਵੇਂ, ਸਾਡੀ ਪਾਸ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਡਰ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਧ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜਰ ਅਤੇ ਤੀਰ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। "ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ! ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦਾਸਾ ਅਤੇ ਆਰਯਾ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।" ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਾ, ਹੋਤ੍ਰ, ਵਰਨ ਅਤੇ ਜਾਤਵੇਦਸ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਦਸਯੂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਸਵੈ-ਜਨਮ ਹੈ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। "ਸਾਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋੜ, ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ!" ਕਦੇ ਕਦੇ, ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਕੈਲਾ, ਅਸਹਾਇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਨਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ।" ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ, "ਹੇ ਜਿੱਤੂ, ਵਜਰਧਾਰੀ! ਸਾਡੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਅਤੇ ਦਸਯੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ। ਸਾਡੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੋਂ ਆ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਣ, ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਪਾਨੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਆਹੁਤੀ ਪੀਈਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਅਗਨੀ! ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਤਪਦੀ ਪਾਪਤਾ ਦੂਰ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦੇ। ਚੰਗੇ ਖੇਤ, ਚੰਗੀ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਵਾਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੀਏ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਹਰ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪਾਪਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ। "ਇਸ ਯਜਨਾ ਦੀ ਮੱਥਾ ਬ੍ਰਹਮਣ ਹੈ, ਪਿੱਠ ਬ੍ਰਿਹਤ ਹੈ, ਪੇਟ ਵਾਮਦੇਵ ਹੈ, ਪਾਸੇ ਓਦਨ ਹਨ, ਛੰਦ ਉਸ ਦੇ ਪਰ ਹਨ, ਸੱਚਾਈ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਖੀਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਿਛੀ ਹੋਈ ਹੈ।" ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਖੀਰ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦੀ। ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਸਤਾਰ ਖੀਰ ਪਕਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯਮ ਬੀਜ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਰਥੀ ਬਣ ਕੇ ਰਥ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ ਬਣ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਯਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਖੀਰ ਪਕਾਈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਧੁ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉਸ ਤੱਕ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਯਜਨਾ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਮਟਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਦਹੀ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੁਖ, ਧਨ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ। ਇਹ ਖੀਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਘਟੇ ਨਾ, ਸਦਾ ਵਧਦੀ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਕਾਮਧੇਨੁ ਮਿਲੇ। ਯਮ ਦੀ ਖੀਰ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਣ ਲਈ ਪਕਾਈ। ਇਸ ਖੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਾਭੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਮ ਨੇ ਤਪ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਲਈ ਪਕਾਇਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੱਧ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ—ਉਸ ਦੀ ਖੀਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਣੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਘੇਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ—ਉਸ ਦੀ ਖੀਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਹਦਾਤਾ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ—ਉਸ ਦੀ ਖੀਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਵੇਦ ਸਥਾਪਤ ਹਨ—ਉਸ ਦੀ ਖੀਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਜਗਤ-ਵਿਜੇਤਾ ਯਜਨਾ ਦੀ ਖੀਰ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਸੁਣੋ।" ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਗਨੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਅਗਨੀ! ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦੇ ਜਹਾੜ ਵਿਚ ਰੱਖ। ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅੰਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਖੜਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਚੋਰ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਦੌੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਪਾਪਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੁਖ, ਧਨ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ।