ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਪੱਥਰ ਵੀ ਗਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਜਾਰੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹਾ ਇੰਦ੍ਰ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਵੇ। ਉਸ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਬਲਵਾਨ, ਸਾਂਡ ਅਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਛਿੜਕਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮ ਰਸ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਯਜਮਾਨ ਲਲਚਾ ਕੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਵਾਂਗ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਜਨ ਆਰਾਮ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਕਰਤਬ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਨੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਚੇਰੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਸਰਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ। ਜੋ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਇਕਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੀ ਵੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਥੇ ਤੱਕ ਰਸਤੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਾਖੇ ਬਣੇ ਹਨ—ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਪੀ ਹੋਈ ਦੂਰੀਆਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ—ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਉੱਗਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਲੁਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਜਗਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਯੂ ਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਾਰੀ ਬੁਰਾਈ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਿਲ ਕੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵਣ। ਮਨੁੱਖ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ-ਸੰਪੰਨਤਾ, ਹੁਨਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ, ਸਾਰੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ, ਆਪਣੀ ਦਾਤ ਦੀ ਧਾਰ ਸਾਡੇ ਵਲ ਵਗਾਉਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹਨ, ਇਨਸਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਜੋ ਮਹਾਨ, ਦਾਤਾਰ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਣਮਾਪ ਦੂਰੀਆਂ ਤਾਣ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਜਬੂਤ ਆਧਾਰ ਬਣੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਵੱਡੇ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਉਹ ਕਦੇ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਗਰਮੀ ਵਾਲੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਹਨ—ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵਣ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ, ਹਵਨ, ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਢੋਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਾਵਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਵਨ ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਜਿਸ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਮਾਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਮਦਦ ਲਈ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਖੁੱਟ ਦਾਤਾਂ ਵੰਡਦੇ ਹਨ, ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਦੀ ਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾਰੁਤਾਂ—ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਰਸ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਦੇ ਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਵਨ ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਮਾਰੁਤ ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵਾ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਦੂਰ, ਉਹ ਬਾਣ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਰੋਕ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ। ਜਾਦੂਗਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਦੈਤ ਉੱਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਵਜਰ ਵਰਤਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੱਖੀ ਹੋਣ, ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਵਜਰ ਚਲਾਉਣ। ਫਿਰ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਰਿਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਚਤੁਰ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ, ਸੱਚੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਮ ਰਸ ਵਾਲੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਨਿਆਇਕ ਹਨ। ਉਹ ਅੰਗਿਰਸ, ਅਗਸਤ, ਜਮਦਗਨੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਕਸ਼ਯਪ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸ਼ਿਆਵਸ਼ਵ, ਵਧਰਯਸ਼ਵ, ਪੁਰੁਮੀਢ, ਵਿਮਦ, ਸਪਤਵਧ੍ਰੀ, ਭਰਦਵਾਜ, ਗਵੀਸ਼ਠਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਕੁਤਸ, ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ, ਕਣਵ, ਮੈਧਾਤਿਥਿ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੋਕ, ਉਸ਼ਨਾ ਕਾਵ੍ਯ, ਗੋਤਮ, ਮੁਗਦਲ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਥ ਸੱਚੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦੀ, ਜੋ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।