ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਾਹਕ ਬਣਾਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਮੰਨ ਕੇ, ਅਤੇ ਵੀਰਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਅਣਡੂਹਾ ਵਿੱਚ, ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਸ ਅੱਗ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਥਿਰ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਸ ਅਣਡੂਹਾ ਦਾ ਮੱਧ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਾਹਕ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਓਨਾ ਹੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵੀ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਣਡੂਹਾ ਦੇ ਸੱਤ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦੇ, ਪਿੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਖਾਦ ਖੋਦਦੇ, ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਣਡੂਹਾ ਤੇ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਰਸ ਵੱਲ ਵਧਦੇ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਇਹ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਉਪਵਾਸ ਰੀਤ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਣਡੂਹਾ ਦੀ ਅਸਲ ਉਪਵਾਸ ਰੀਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਣਡੂਹਾ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਸਵੇਰੇ, ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਦੁੱਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਦੁੱਧਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਏ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ—ਟੁੱਟਿਆਂ ਦਾ, ਕੱਟਿਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਭੁੱਲ-ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ, ਟੁੱਟਿਆ, ਜਾਂ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਰਚਨਹਾਰ ਵਧੀਆ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਮੁੜ ਜੋੜ ਦੇਵੇ। ਤੇਰੀ ਹੱਡੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ, ਗੰਢ ਗੰਢ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਗਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਸ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਵਧੇ। ਮੱਦ ਮੱਦ ਨਾਲ, ਚਮੜੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ, ਹੱਡੀ ਖੂਨ ਨਾਲ, ਮਾਸ ਮਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਵਾਲ ਵਾਲ ਨਾਲ, ਚਮੜੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ; ਹੱਡੀ ਖੂਨ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਔਸ਼ਧੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਜੋੜ ਦੇ। ਉਠ, ਚੱਲ, ਅੱਗੇ ਵਧ, ਤੇਰਾ ਰਥ ਵਧੀਆ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ; ਖੜਾ ਹੋ ਜਾ। ਜੇ ਧੁਰੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਲੱਗ ਕੇ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਭੂਆਂ, ਰਥ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਜੋੜ ਜੋੜ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇਣ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਥੱਲੇ ਰੱਖਿਆ, ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਹਵਾ, ਹੇ ਵਾਯੂ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਰਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇੱਕ ਤੈਨੂੰ ਹੁਨਰ ਲਿਆਉਂਦੀ, ਦੂਜੀ ਹਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ। ਹੇ ਵਾਯੂ, ਚੰਗਾ ਕਰ, ਹਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰ; ਤੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ। ਦੇਵਤਾ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਅਸੀਸਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਪਾਅ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੈਨੂੰ ਤਾਕਤ, ਬਲ, ਅਤੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੰਗਲਮਈ ਸਪਰਸ਼ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ, ਦਸ ਉਂਗਲੀਆਂ, ਬੋਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜੀਭ, ਤੇ ਸਿਹਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਗ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਅਜੰਮੇਆ ਜੰਮਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਣਨਹਾਰ ਨੂੰ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੈਵੀਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਵਧ, ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਚਮਕਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੇ; ਉਹ ਦੋ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ, ਸਮਰੱਥ ਯੋਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਰਪਣ ਯਜਨਾ ਫੈਲਾਈ, ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅੱਖ, ਜੋ ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਯਜਮਾਨ ਸਫਲ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਅਜੰਮੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਘਿਉ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਭਰਪੂਰ ਮਾਯਾ ਨਾਲ ਖਾਧਾ; ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ, ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ। ਪੰਜ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪੰਜ ਪਰਕਾਰ ਦਾ ਚਾਵਲ ਉਠਾ, ਕੜਛੀ ਨਾਲ; ਅਜੰਮੇ ਦਾ ਸਿਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖ, ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ। ਰਾਖ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਵੱਲ, ਅਧਾਰ ਥਿਰ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਮੱਧ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ। ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਜੰਮਾ ਘਿਉ ਨਾਲ ਪਾ, ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਸਮੇਤ; ਉਹ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਪੈਰ ਰੱਖੇ। ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਭਰਨ, ਬੱਦਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲਣ, ਤੇ ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਬੱਦਲੋਂ ਜੰਮੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਦਾਤਾ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ, ਮੀਂਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਵੇ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਉੱਗਣ। ਹੇ ਗਾਇਕ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੇਖ; ਤੇਜ਼ ਪਾਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਗਣ; ਮੀਂਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਵੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ ਉੱਗਣ। ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਗਾਉਣ, ਮੀਂਹ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਣ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਗਣ। ਮਰੁਤੋ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕੋ; ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਅਕਾਸ਼ ਚੜ੍ਹੇ; ਪਾਣੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ। ਗਰਜੋ, ਬਿਜਲੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹਿਲਾ ਦੇਵੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਬਣਾਏ ਮੀਂਹ ਵਧੀਆ ਆਵੇ, ਪਤਲੇ ਤੇ ਮੋਟੇ, ਦੋਹਾਂ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ। ਦਾਤਾ, ਕੁਆਂ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਕੁਆਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਮਰੁਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਦੇ ਬੱਦਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦੇਣ। ਆਸ ਚਮਕੇ, ਹਵਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਗੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਚਲਾਏ ਬੱਦਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ। ਪਾਣੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ, ਬੱਦਲ, ਮੀਂਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਦਾਤਾ, ਕੁਆਂ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਕੁਆਂ; ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਣ। ਅੱਗ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਾਤਵੇਦਸ, ਅਸੀਂ ਮੀਂਹ, ਸਾਹ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਅਮਰਤਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਬੀਜ ਉਫਣੇ; ਗਰਜਣ ਵਾਲਾ ਇਸ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਕਰੇ।