ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਬਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਲੇਪ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਖਤ ਤੇ ਨਰਮ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਲੇਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੰਦ ਵੱਡੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਇਹ ਰੋਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਲੇਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਉਸ ਤੱਕ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਾਪ, ਨਾ ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਲਾਪ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਫੈਲਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਲੇਪ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਦ ਸੁਪਨਿਆਂ, ਮੰਦ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘੋੜਾ, ਗਾਂ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇਸ ਲੇਪ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੇਵਕ ਹਨ—ਤਾਪ, ਖਾਂਸੀ ਅਤੇ ਜਲਣ। ਇਸ ਲੇਪ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤ੍ਰਿਕਕੁਡ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੇਪ ਤ੍ਰਿਕਕੁਡ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਹਿਮਾਲਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਇਆਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਚਾਹੇ ਤ੍ਰਿਕਕੁਡ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਯਮੁਨਾ ਦੀ, ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੁਭ ਨਾਂ ਨਾਲ, ਲੇਪ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਚੂਕ ਰਤਨ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ੰਖ, ਜੋ ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਜੋਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੰਖ, ਜੋ ਉਜਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਘਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਰੋਗ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਦਵਾਈ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸ਼ੰਖ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਤਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਰਤਨ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇੱਕ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ, ਤੀਰਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਤਲੀ ਹੱਡੀ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਨ, ਚਮਕ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਬਲਵਾਨ ਬਲਦ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼, ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਛੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਹ ਬਲਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਹੀ ਬਲਦ ਹੈ, ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਚੱਕਰ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੂਹ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਰੇ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਘਰਮਾ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ, ਉਥੋਂ ਉਹ ਕਦੇ ਨਾ ਹਟੇ, ਨਾ ਖਾਏ, ਨਾ ਅਣਦੁੱਧ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਅਣਦੁੱਧ ਗਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਲੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਉਸ ਦੀ ਧਾਰ ਹੈ, ਮਰੁਤ ਉਸ ਦੀ ਥਨ ਹੈ, ਯਜਨਾ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੈ, ਦੱਖਣਾ ਉਸ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਸਵਾਮੀ ਯਜਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦੀ ਯਜਨਾ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਦਾਤਾ ਹੈ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤਦਾ, ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਘਰਮਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚਉਪਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਘਰਮਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਪਾਇਆ, ਉਸ ਘਰਮਾ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਇੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅੱਗੀ ਵਾਹਕ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸਰਵੋਚ ਤੇ ਵਿਰਾਜ਼—all ਵਿਸ਼ਵ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਵਿੱਚ, ਅਣਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਹ ਅਣਦੁੱਧ ਦਾ ਮੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਾਹਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਿੰਨੀ ਦੂਰ ਇਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਨੀ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਣਦੁੱਧ ਦੇ ਸੱਤ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦੇ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਖੋਦਦੇ, ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਣਦੁੱਧ ਤੇ ਹਲਵਾਹਾ ਦੋਵੇਂ ਰਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਉਹੀ ਅਣਦੁੱਧ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਜਾਣਦਾ। ਇਹ ਦੁੱਧ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੁੱਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇਕ ਉਪਚਾਰਕ ਜੜੀਬੂਟੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਟੁੱਟਿਆਂ, ਕਟਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਟੁੱਟਿਆ ਜਾਂ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮੁੜ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਾਗ-ਭਾਗ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਚੰਗਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਹੱਡੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ, ਜੋੜ ਜੋੜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਾਸ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਹੱਡੀ ਸਮੇਤ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧੇ। ਮੱਦੂ ਮੱਦੂ ਨਾਲ, ਚਮੜੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ, ਹੱਡੀ ਲਹੂ ਨਾਲ, ਮਾਸ ਮਾਸ ਨਾਲ ਵਧੇ। ਵਾਲ ਵਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲਣ, ਚਮੜੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ, ਹੱਡੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਹੇ ਜੜੀਬੂਟੀ, ਕਟੇ ਨੂੰ ਜੋੜ। ਉਠ, ਅੱਗੇ ਵਧ, ਦੌੜ, ਰਥ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਕਾ-ਯੁਕਤ, ਜੋੜੀ ਹੋਈ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ; ਖੜਾ ਹੋ ਜਾ। ਜੇ ਧੁਰੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਨੇ ਵੱਜ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਰਿਭੂ, ਰਥ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੋੜ ਜੋੜ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਦੇਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਨਿਵਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮੁੜ ਖੜਾ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੋ ਹਵਾਵਾਂ, ਹੇ ਵਾਤਾ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇੱਕ ਤੈਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ, ਦੂਜੀ ਹਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ। ਹੇ ਵਾਤਾ, ਚੰਗਾ ਕਰ, ਹਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੂਤ ਵਾਂਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਾਕਤ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀ, ਜੋੜੂ ਤੇ ਤੀਬਰ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਛੂਹ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਦਸ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਬੋਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜੀਭ ਨਾਲ, ਚੰਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੇਪ, ਸ਼ੰਖ, ਬਲਦ, ਅਣਦੁੱਧ, ਜੜੀਬੂਟੀਆਂ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਹੱਥ—all ਰੋਗ, ਦੁੱਖ, ਬਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਦੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹਨ।