ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਸ਼ਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਦਰੱਖ਼ਤ ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਜੀਰ, ਬਾਬੂਲ ਅਤੇ ਧਾਵਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅਰੜੂਪਰਾਮਾ ਵੀ ਉਥੇ ਹੈ। ਕੋਈ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਚੋਟ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਹਾਰ ਲਈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਉਥੇ ਦੋ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੋ ਕਿਰਣਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਕੁੜੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਿਵਾਏ ਮਨੁੱਖ ਦੇ। ਪਰ, ਕੁੜੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਦੋ ਕੰਨ ਰੋਕ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੱਧਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਭੇਜਦੀ ਹੈਂ। ਪਰ, ਕੁੜੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਉੱਪਰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਓਹਲ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਪਰ, ਕੁੜੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਨਰਮ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਰਮ ਨੂੰ ਓਹਲ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਪਰ, ਕੁੜੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਨਰਮ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਾਲ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹੋਣ, ਖੱਡ ਵਿੱਚ—ਇਹ ਵੀ, ਕੁੜੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ, ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਤੂੰ ਛੜੀ ਨਾਲ ਡਾਂਟਦੀ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਵੱਛੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਸਿਰ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਰਸੋਈ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਚੌੜਾ ਪਿਆਲਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਚਮਚ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਚਮਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਰਸ ਟਪਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਲੈਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੌਲ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਲ ਲਈ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਡੰਮਰੂ ਵਜਾ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਖੋਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਗੰਢ ਅਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖੋ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਨਮ ਜਨਮ ਲਏ, ਛੋਟਾ ਜਨਮ ਆਪਣੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲ ਪਵੇ। ਤਿੱਖੜ, ਜੰਗਲੀ ਖੀਰਾ, ਅੰਜੀਰ ਤੇ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਦੀਮਕ ਦੇ ਬਿਲ ਦੀ ਹਵਾ, ਘੋੜੇ ਦਾ ਖੁਰ, ਗਾਂ ਦਾ ਖੁਰ—ਇਹ ਸਭ ਗਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਕੂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਯਜਮਾਨ, ਤੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ; ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਂ, ਤੂੰ ਉਰਜਾਵਾਨ ਹੋਵੇਂ। ਜਦੋਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗਾਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਿਸ਼ਟੀਮਾ ਨਾਲ, ਗਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਕੋਲੋਂ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀ; ਗਾਇਕ ਨੇ ਉਹ ਮੁੜ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ, ਜੋ ਗਾਇਕ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਲਿਆ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਚਿੱਟਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਜ਼ ਇੱਕ ਮਾਪ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਆਦਿਤਿਆ, ਰੁਦ੍ਰਾ, ਵਸੁ, ਇਹ ਦਾਨ ਲਵੋ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ; ਇਹ ਦਾਨ ਸਭ ਵੱਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਦੇਣ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੂਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ; ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਧਨ ਲਿਆ, ਜੋ ਮੰਦ-ਕਿਰਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਧਨ ਦੂਰ ਕਰ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਪੰਖ ਤੁੱਟੇ ਕਬੂਤਰ ਲਈ, ਧੋਖਾ ਖਾਧੇ ਲਈ, ਤੂੰ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਕਾਲੇ ਬਾਜਰੇ ਤੇ ਪੀਲੂ ਫਲ ਪੱਕੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜੋ ਬੋਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ 'ਵਾਵਦੀਤੀ' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਪੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਵਿਭਾਜਨ ਵਾਲੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਮੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਦੇ ਅੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਪਥਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਉੱਤੇ ਗਧੇ। ਜਦੋਂ ਛੋਟੇ ਛੋਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਤਰ ਪੱਥਰ, ਉਹ ਬਸੰਤ ਮੇਲੇ ਵਾਂਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੱਚਾਈ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਂਗ।