ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਆਯੁਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਜੀਉਂ, ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਆਯੁਸ਼ ਜੀਉਂ।” ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, “ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਜੀਅੀਏ, ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹੋਵੇ, ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਜੀਉਂ।” ਇਸ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ, ਉਹ ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਉਣ ਦੀ ਦੁਆ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇੰਦਰ ਜੀਉਂ, ਸੂਰਜ ਜੀਉਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜੀਉਣ, ਮੈਂ ਵੀ ਜੀਉਂ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਬੋਨਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਵੇਦ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ, ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ, ਸਾਹ, ਪੁੱਤਰ, ਪਸ਼ੂ, ਮਾਣ, ਧਨ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਵੇਦ ਦੀ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੀ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਪਾਤਰ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਵੇਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਪਾਤਰ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖੀਏ। ਯਜ੍ਯਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੌਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਇੰਦਰ! ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੋਮ ਰਸ ਦੇ ਨਿਚੋੜ ਵੇਲੇ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਸੋਮ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।” ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਮਾਰੁਤ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਜੋ ਬਲਦ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਮ ਰਸ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।” ਮਾਰੁਤਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸੋਮ ਰਸ ਸੁਕਤੁਭ ਛੰਦ ਵਿੱਚ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀਣ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਲਈ ਵੀ, ਅਗਨਿਧ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿਚੋਂ, ਸੋਮ ਰਸ ਸੁਕਤੁਭ ਛੰਦ ਵਿੱਚ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀਣ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿਚੋਂ ਸੋਮ ਰਸ ਪੀਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਡ੍ਰਾਵਿਨੋਦਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਪਿਆਲੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿਚੋਂ ਸੋਮ ਰਸ ਪੀਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ, “ਇੰਦਰ, ਇੱਥੇ ਆ, ਸੋਮ ਰਸ ਪੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਹੈ।” ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦੋ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਆ।” ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਉੱਤੇ ਆ, ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ ਪੀ, ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਲਿਆ।” ਉਹ ਸੋਮ ਰਸ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ। ਉਹ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਾਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੇ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮ ਰਸ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਪੀ, ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਪੇਟ ਵੱਡਾ, ਬਾਂਹਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ। ਤੂੰ ਸੋਮ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ।” ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਸਾਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।” ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਗੋਡ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਦਾਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੋਮ ਯੋਗਦਾਨੀ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਪੁਨੀਤ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ, “ਆ, ਜਲਦੀ ਆ, ਸੋਮ ਪੀ।” ਇਹ ਸੋਮ ਇੰਦਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਆਖੰਡਲ, ਤੈਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਾਂ।” ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਦ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਕੁੰਡਪਾਇਆ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਣ ਵੇਲੇ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ, “ਇੰਦਰ, ਬਲਦ, ਆ, ਸੋਮ ਰਸ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਪੀ।” ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਣ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਸਿਫ਼ਤਯੋਗ ਹੋਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਰ ਲੰਘੇ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇੰਦਰ, ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਸੋਮ ਨਾਲ ਭਰ ਲੈ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਹੈ।” ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾ ਲਈ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅਟੱਲ ਬਲ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ-ਦੂਰੋਂ ਆਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧੀਏ, ਸਾਡੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ।” ਜਦੋਂ ਵੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੂਰ, ਉਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, “ਤੂੰ ਉੱਗਦਾ ਹੈਂ, ਸੂਰਜ, ਮਸ਼ਹੂਰ, ਬਲਦ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ; ਤੇਰੇ ਢਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।” ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਿੰਨ੍ਹਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਸ਼ਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਸਤ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਜੌ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦਾਤਾਂ ਵਗਾਏ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇੰਦਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਮ ਪੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੁਣ, ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਧ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ, ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਸੋਮ ਯਜਨਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਰਦਾਸਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।