ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਅਰਪਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਚੌਦਾਂ-ਅੱਖਰੀਆਂ ਸੂਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ ਕਰਕੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪੰਦਰਾਂ-ਅੱਖਰੀਆਂ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ-ਅੱਖਰੀਆਂ, ਸਤਾਰਾਂ-ਅੱਖਰੀਆਂ, ਅਠਾਰਾਂ-ਅੱਖਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਨੀ-ਅੱਖਰੀਆਂ, ਵੀਹ-ਅੱਖਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਾਹਾ ਕਰਕੇ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ-ਅੱਖਰੀਆਂ, ਇਕ-ਅੱਖਰੀਆਂ, ਛੋਟੀਆਂ, ਇਕ-ਅੱਖਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਦੋ ਸੂਰਜਾਂ, ਵ੍ਰਾਤਿਆਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ, ਵਿਸਾਸਹਿਆ, ਮੰਗਲਿਕਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਿਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਿਚ ਜਨਮੀਆਂ। ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਚਾ ਆਕਾਸ਼ ਫੈਲਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ। ਕੌਣ ਉਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤਿ! ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਵਿਤਾ ਰੂਪ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ ਸੀ, ਉਸੀ ਨਾਲ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਜਯੋਗ ਬਣਾਓ। ਇਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਤਾਕਤ ਦੇਵੋ ਕਿ ਬੁੱਢਾ ਪਣ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦਾ ਰਹੇ। ਇਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਦੇਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਚੇਤ ਰਹੇ।” ਫਿਰ, ਸਭ ਦੇ ਲਈ ਚਮਕ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਸਾਨੂੰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘੇਰੋ, ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿਓ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਇਹ ਚੋਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਘੇਰਨਾ ਹੈ।” ਉਸ ਨੇ ਬੁੱਢਾਪੇ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਬੁੱਢਾਪਾ! ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਇਹ ਚੋਲਾ ਪਾ ਲੈ, ਘਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸ਼ਰਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਸੌ ਪਤਝੜ ਜੀਉਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ, ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ ਰਹੁ।” ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਇਹ ਚੋਲਾ ਸੁਖ-ਸਮૃਧੀ ਲਈ ਪਹਿਨਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸੌ ਪਤਝੜ ਜੀਉਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ, ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਵੰਡ।” ਹਰ ਮਿਲਾਪ, ਹਰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ, ਹਰ ਇਨਾਮ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਅਗਨੀ, ਸੋਮਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ, ਸਵਿਤਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਖਦੇ ਹਨ: “ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੋ।” ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਉੱਚਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ, ਦੂਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੌੜੇ।” ਅੱਗੇ, ਜਦੋਂ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੋਨਾ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਅਮਰਤਾ ਰੂਪ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁੱਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ—ਇਹ ਚਮਕ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਲੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਚਮਕ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ, ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਤੇਰੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਚਮਕ ਬਣੇ। ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬਲਵਾਨ ਬੈਲ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਵਾਯੂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।” “ਸੋਮਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਸੂਰਜ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਏ, ਤੇ ਵਾਯੂ ਸਾਹ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।” “ਤਿੰਨ ਆਕਾਸ਼, ਤਿੰਨ ਧਰਤੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਗੀਤ, ਤਿੰਨ ਪਾਣੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸੀਆਂ—ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਤਿੰਨ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।” “ਤਿੰਨ ਆਕਾਸ਼, ਤਿੰਨ ਸਮੁੰਦਰ, ਤਿੰਨ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਿੰਨ ਆਨੰਦ ਦੇ ਲੋਕ; ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ ਦੇ, ਤਿੰਨ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣਨ।” “ਘੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਾ ਅਗਨੀ, ਨਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਸਾਹ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਵੇ।” “ਤੇਰਾ ਸਾਹ, ਤੇਰਾ ਉਲਟਾ ਸਾਹ, ਤੇਰੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਚਮਕਦਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਿਵਯ ਗਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜੋ।” “ਸਾਹ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਵਾਯੂ ਸਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਾਹ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਹਵਨ, ਅਰਦਾਸਾਂ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਅਪੇਖਾਵਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਤੱਤ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।