ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪਰਲੋਕ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਦੋ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਮੇਯਾ ਦੇ ਦੋ ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ-ਮੋਟਲੇ ਕੁੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿਚ, ਆਤਮਾ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ Fathers (ਪਿਤਰਾਂ) ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਮ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਭੋਗ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯਮ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਕੁੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਯਮ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸੁੱਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ। ਇਹ ਕੁੱਤੇ, ਚੌੜੇ ਨੱਕ ਵਾਲੇ, ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਣ। ਕੁਝ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸੋਮਾ ਦਾ ਭੋਗ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਉ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਝ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿਦ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਤਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਜੋ ਪਿਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੱਚ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਸੱਚ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ—ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਤਪ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਹੇ ਯਮ, ਆਤਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਅਜੇਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕੀਤੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਆਤਮਾ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਜੋ ਯੋਧੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਏ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਆਤਮਾ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਹਜ਼ਾਰ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਪ ਕਰਕੇ ਜੰਮੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਆਤਮਾ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਹੋ, ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਚੌੜਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਗਨ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੁਟੋ; ਜੋ ਭੋਗ ਤੁਸੀਂ ਜੀਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਵਹਿਣ। ਮੈਂ ਮਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਇੱਥੇ ਆ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ; ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਜਾ; ਮਿੱਠੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਲਿਆਉਣ। ਮਰੁਤ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣ, ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਉਚਾ ਲੈ ਜਾਣ; ਬੱਕਰੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ, ਮੀਂਹ ਤੈਨੂੰ ਭਿੱਜਾਵੇ, ਹੇ ਬੱਚੇ। ਉੱਠ ਕੇ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਤਾਕਤ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਹੋਵੇ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਦੌੜ ਪਵੇ। ਤੇਰਾ ਮਨ ਮਹੀਨੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਰਸ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਦਰਖ਼ਤ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਧਰਤੀ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਦੇਣ; ਤੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਯਮ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਲੱਭ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ—ਚਾਹੇ ਸਾਹ, ਪ੍ਰਾਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ—ਤੇਰੇ ਇਕੱਠੇ ਪੁਰਖ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਵੰਡ ਕੇ ਵਾਪਸ ਬਿਠਾ ਦੇਣ। ਜੀਉਂਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਲਈ ਰੋਏ; ਉਸਨੂੰ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੌਤ, ਜੋ ਯਮ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਦੂਤ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਮੰਦ ਆਤਮਾਵਾਂ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਬਿਨਾ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਇਸ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ। ਪਿਤਰ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖਦਾਇਕ ਆਸਰਾ ਦੇਣ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇਣ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦੇ ਕੇ ਕਈ ਹੇਮੰਤ (ਸਾਲ) ਜੀਵਣ, ਕਦੇ ਥੱਕੇ ਨਾ ਹੋਈਏ। ਜਿਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਦੁੱਧ ਭੋਜਨ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਜੀਉਂਦਾ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੋਵੇ। ਚੰਗੀਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ; ਜਿਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲਵੇ। ਯਮ ਦੂਰ ਹੈ, ਵਿਵਸਵਤ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਯਮ ਦੇ ਯਜਨ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਖਿਆ ਗਿਆ, ਵਿਵਸਵਤ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰ ਨੂੰ ਮਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ, ਵਿਵਸਵਤ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਲੈ ਗਿਆ; ਸਰਣਯੂ ਨੇ ਦੋ ਜੁੜਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਜੋ ਦਫਨ ਕੀਤੇ, ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ, ਜਲਾਏ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡੇ ਗਏ—ਸਭ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਅੱਗ, ਇੱਥੇ ਭੋਗ ਲਈ ਲਿਆ। ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਾਏ ਜਾਂ ਨਾ ਜਲਾਏ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹਨ—ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਜੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਉਹ ਭੋਗ ਤੇ ਆਹੂਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ। ਹੇ ਅੱਗ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾ ਜਲਾ; ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜ; ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ; ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਯਮ, ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ ਕੋਲ ਖੜਾ ਰਹੇ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰਾ ਮਾਪੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਨਾ ਗੁਆਈਏ; ਅਸੀਂ ਸੌ ਹੇਮੰਤ (ਸਾਲ) ਪੂਰੇ ਕਰੀਏ। (ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਾ ਹੋਵਾਂ, ਸਵਰਗ ਦਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨਿਯਤ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਜਾਵਾਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵਾਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਸਾਹ, ਉਚਲਾ ਸਾਹ, ਵਿਖੇੜੀ ਸਾਹ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੇਖਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਯਮ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਚਲੇ ਜਾਣ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਰ ਅਤੇ ਨਿਸੰਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ—ਉਹ ਸਵਰਗ ਦਾ ਲੋਕ ਲੱਭ ਲਏ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਵਰਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਦਾਦਾ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲਵੇ।