ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਸ਼, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਸਮ੍ਰਿਧਿ, ਤੇਜ, ਗਿਆਨ, ਸਵਰਗ, ਯਜਨਾ, ਧਨ-ਧਾਨ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵੀਰਤਾ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਸਮ੍ਰਿਧਿ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਤੇਜ, ਸਾਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ, ਸਾਡਾ ਆਕਾਸ਼, ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਂ, ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ, ਸਾਡੇ ਨਾਇਕ—all ਕੁਝ ਸਾਡਾ ਹੈ।" ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਉਹ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ਜ ਹੈ, ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਅਥਰਵਣਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮਾਸਾਂ, ਅਰਧਮਾਸਾਂ, ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਦਿਨ, ਅਕਾਸ਼-ਧਰਤੀ, ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ, ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾ ਤੋੜੇ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਉਹ ਦੋਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਸਮ੍ਰਿਧਿ ਸਾਡੀ ਹੈ…" ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾਡਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਇਸ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਵੈਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਅਗਨੀ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਵੀ ਆ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗੀਂ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਜਨਾ ਧਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਧਨ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂ, ਮੈਂ ਧਨਵਾਨ ਹੋਵਾਂ, ਧਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੌਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ; ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲ ਵਾਂਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ।" ਪਰ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਇਹ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵੀਰ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇਹ ਅਮਰ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਲਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨਾਸ਼ਵਾਨ, ਦੇਖਣਯੋਗ ਜੀਵ ਹੈਂ; ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਟਿਕੇ, ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਹੜਪਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹੁਣ ਨਾ ਕਰੀਏ; ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਅਸਤ ਨੂੰ ਨਾ ਅਪਣਾਈਏ। ਗੰਧਰਵ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕੁਆਰੀ ਵੀ; ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸਾਡੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਠੇਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ; ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੇਵਤਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸਵਿਤਾ; ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਦੇ ਕਨੂਨ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਉਸਦੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ, ਚਮਕਦਾਰ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹਨ? ਉਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਜੀਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ? ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ—ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ?" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਯਮ ਦੀ ਭੈਣ ਯਮੀ, ਯਮ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਕੋ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ, ਇਕੱਠੇ ਲੈਟਣ ਦੀ; ਉਹ ਪਤੀ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਯਮ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਹ 'ਤੇ ਰੱਬੜੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਇੱਥੇ ਨਾ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਾਸੂਸ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਜਾ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਰਾਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਣ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਖ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਪੇ; ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸਾਂਝੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਹਨ—ਯਮੀ ਯਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਅੱਗੇ ਵਧ, ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਂਡ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ, ਪਤੀ ਲੱਭ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਭਰਾ ਦਾ ਜੇ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ? ਕੀ ਲਾਭ ਭੈਣ ਦਾ ਜੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਆ ਜਾਵੇ? ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਝੱਲ ਲਵਾਂ; ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬਚਾ।" ਯਮ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰਖਿਆਕ ਨਹੀਂ, ਯਮੀ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਨ—ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਉਹ ਫਿਰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਵਾਂਗਾ; ਜੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਮੰਦਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਵਿਚਾਰ, ਇਹ ਭਾਵ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਰਾ ਭੈਣ ਨਾਲ ਲੈਟੇ।" ਯਮੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹਾਏ, ਯਮ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਜਾਂ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੀ; ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਥੀ ਜੁੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਲਤਾ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।" ਯਮ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਲਪੇਟਦੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਵੱਲ; ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਸਮਝ ਬਣ ਜਾਵੇ।" ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਛੰਦ ਰਚੇ, ਬਹੁ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ। ਪਾਣੀਆਂ, ਹਵਾਵਾਂ, ਬੂਟੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਇਕੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹਨ। ਸਾਂਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਦੇ ਲਈ ਅਸਮਾਨੀ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ; ਆਦਿਤੀ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ, ਅਜੈ, ਪੁੱਤਰ। ਵਰੁਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਗ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੰਧਰਵੀ ਅਤੇ ਔਰਤ, ਦੋਵੇਂ, ਨਦੀ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ। ਚਾਹਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਆਦਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ; ਸਾਡਾ ਭਰਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਹ, ਜੋ ਚਮਕਦੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਮਨੁ ਲਈ ਉਜਿਆਲਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਗੀ। ਜਦ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ ਜਾਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗ, ਯਜਮਾਨ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਫਿਰ ਉਹ ਬੂੰਦ, ਜੋ ਰੌਣਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਝੀ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਜ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਵਧੀਆ ਲੋਕ ਅੱਗ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਗਿਆਨ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।