ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੰਧਕਾਰ—ਕਾਲਾ, ਭੂਰਾ ਤੇ ਲਾਲ—ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਵੀ ਤਕਲੀਫ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਦੁੱਖ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਇੱਕ ਥੰਮ ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਆਹ-ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਤੂਤਾਂ, ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਜਾਲ, ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਥੰਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ। ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀ ਲਈ ਅੱਗੇ ਹੇਠਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਤਿਆਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਵੀ ਧਾਗੇ, ਤਾਣ-ਬਾਣਾ, ਜਾਂ ਸੁਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਵਧੂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈਆਂ—ਸ੍ਵਾਹਾ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪਾਲੀ ਹੋਈ ਜੋ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੁਣ ਗਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ, ਉਸੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਵਧੂ ਨੂੰ ਸਵਾਰੇਆ ਗਿਆ। ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਵਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਧੀਆਂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਰੋਣਾ ਕੋਈ ਅਪਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਤੇ ਸਵਿਤਾ ਉਹ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਵੰਸ਼, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਅਸ਼ੁਭ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਅੱਗ ਤੇ ਸਵਿਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਨਵੀਂ ਵਧੂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, “ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਸੌ ਪਤਝੜ ਜੀਵੇ।” ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ। ਜੋ ਵੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਪਾਪ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਸਨਾਨ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਸੰਭਾਲਾ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਪਵਾਦ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੁਣ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਣ। ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਕਾਂਟਾ ਜੋ ਸੌ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਲ ਅਤੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਧੂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਤੋਂ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨ ਅਰਧੀ, ਨ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨ ਅਕਾਸ਼, ਨ ਜਲ, ਨ ਯਮ, ਨ ਪਿਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ, ਵਧੂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਰ, ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਸਰ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੀਤ ਤੇ ਸਾਮਨ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਮਿਲ ਕੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਵਣ। ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਦਾਨੀ ਲੋਕ ਪੁੱਤਰ ਵਧਾਵਣ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਜੋ ਵਧੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਆਏ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ; ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁੱਖਮਈ ਆਸ਼ਰਾ ਦਿਣ। ਪੁਰਾਣੇ ਜੋ ਬੇਲਟ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇੱਥੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਚੁੱਕੇ, ਉਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਲੈ ਜਾਣ, ਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਚੰਗੇ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ, ਵਧੂ ਨੂੰ ਉੱਠਣ ਦੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਣ ਦੀ ਤੇ ਸੌ ਪਤਝੜ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਜੀਊਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਵੇ, ਸਵਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇਵੇ। *** ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਵਰਾਤਿਆ ਜਨਮ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੋਨਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੋਨਾ ਇੱਕ ਹੋਇਆ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਿਆ, ਵਧਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਬਣਿਆ, ਤਪ ਬਣਿਆ, ਸੱਚ ਬਣਿਆ; ਉਸੀ ਨਾਲ ਉਹ ਜਨਮਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਧਿਆ, ਮਹਾਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੋ ਕੇ ਗੁੰਮਦਾ ਫਿਰਿਆ, ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਵਰਾਤਿਆ ਬਣਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾਇਆ—ਇਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਕਾਲਾ, ਪਿੱਠ ਲਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤੁਰਿਆ। ਬ੍ਰਿਹਤ, ਰਥੰਤਰਾ, ਆਦਿਤਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਜਿਸ ਨੇ ਵਰਾਤਿਆ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਤ, ਰਥੰਤਰਾ, ਆਦਿਤਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਆਸ਼ਰੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਵੈਸ਼ਿਆ, ਮਿਤ੍ਰ, ਭਟ, ਗਿਆਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਦਿਨ ਦੀ ਪੱਗ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਲ, ਦੋ ਹਰੇ, ਦੋ ਪਹੀਏ, ਮੈਲ, ਰਤਨ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਰਸਤਾ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ ਤੇ ਪਵਮਾਨ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਰਥਵਾਹ, ਲਤਾਂ ਅਨਕੁਸ਼, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ-ਯਸ਼ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਯਜ, ਯਜਮਾਨ, ਵਾਮਦੇਵ, ਯਜ, ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਲਏ। ਜਿਸ ਨੇ ਵਰਾਤਿਆ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਯਜ, ਵਾਮਦੇਵ, ਯਜ, ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਆਸ਼ਰੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ਼ਾ, ਵੈਸ਼ਿਆ, ਮੰਤ੍ਰ, ਭਟ, ਗਿਆਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਦਿਨ ਦੀ ਪੱਗ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਲ, ਦੋ ਹਰੇ, ਦੋ ਪਹੀਏ, ਮੈਲ, ਰਤਨ, ਅਮਾਵੱਸ ਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਰਸਤਾ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ ਤੇ ਪਵਮਾਨ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਰਥਵਾਹ, ਲਤਾਂ ਅਨਕੁਸ਼, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ-ਯਸ਼ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਵੈਰੂਪ, ਵੈਰਾਜ, ਜਲ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਵਰਾਤਿਆ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਵੈਰੂਪ, ਵੈਰਾਜ, ਜਲ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਆਸ਼ਰੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਹਾਸਾ, ਮਗਧਾਨ, ਗਿਆਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਦਿਨ ਦੀ ਮੁਰਸਦ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਲ, ਦੋ ਹਰੇ, ਗਤਿ, ਮੈਲ, ਰਤਨ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਰਸਤਾ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ ਤੇ ਪਵਮਾਨ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਰਥਵਾਹ, ਲਤਾਂ ਅਨਕੁਸ਼, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ-ਯਸ਼ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਸ਼ੈਤ, ਨੌਧਾਸ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸੋਮ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਲਏ। ਜਿਸ ਨੇ ਵਰਾਤਿਆ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਸ਼ੈਤ, ਨੌਧਾਸ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਆਸ਼ਰੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਗੜਗੜਾਹਟ ਮਗਧਾਨ, ਗਿਆਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਦਿਨ ਦੀ ਮੁਰਸਦ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਲ, ਦੋ ਹਰੇ, ਗਤਿ, ਮੈਲ, ਰਤਨ, ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਰਸਤਾ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ ਤੇ ਪਵਮਾਨ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਰਥਵਾਹ, ਲਤਾਂ ਅਨਕੁਸ਼, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ-ਯਸ਼ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਸਮਾਂ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ, ਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਦਰਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।