ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਜਨਮੇ। ਦੇਵਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੌਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬਣੇ? ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਰਮ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬਣਿਆ। ਦਸ ਦੇਵਤੇ ਇੱਕਠੇ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਆਏ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਸ ਤੇ ਉਛਾਸ, ਨਜ਼ਰ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਨਾਸਵੰਤ, ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਉਚੇਰੀ ਸਾਸ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁੱਤਾਂ ਅਜੇ ਜਨਮੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਇੰਦਰ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ? ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਰਮ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਤਪੱਸਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਜੋ ਧਰਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਚਨਹਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝੇ। ਇੰਦਰ, ਸੋਮ, ਅੱਗ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਧਾਤ੍ਰ—ਇਹ ਸਭ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ? ਉੱਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਇੰਦਰ, ਸੋਮ ਤੋਂ ਸੋਮ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਅੱਗ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਤਵਸ਼ਟਰ, ਧਾਤ੍ਰ ਤੋਂ ਧਾਤ੍ਰ ਹੀ ਜਨਮੇ। ਉਹ ਦਸ ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮੇ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵਾਲ, ਹੱਡੀਆਂ, ਨਸਾਂ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਗੁੱਦੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਕਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ? ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ, ਨਸਾਂ, ਅੰਗ, ਜੋੜ, ਮਾਸ—ਇਹ ਸਭ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਏ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਸੰਚਿਕਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਮਰਣਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਜੰਘਾਂ, ਪੈਰ, ਹੱਡੀਆਂ, ਸਿਰ, ਹੱਥ, ਮੂੰਹ, ਪਿੱਠ, ਪਾਸਲੀਆਂ, ਪਾਸੇ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ? ਸਿਰ, ਹੱਥ, ਮੂੰਹ, ਜੀਭ, ਗਲ੍ਹਾ, ਜਬੜੇ—ਇਹ ਸਭ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਕਿਸ ਨੇ ਭਰਿਆ? ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਉਹ ਦੂਧਣ ਵਾਲੀ ਵਧੂ, ਜੋ ਬੁੱਧਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਵੰਡ ਕੀਤੀ, ਇਕ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਮਰਣਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਸੁੱਤੀ, ਉਂਘ, ਨਾਸ, ਬੁਰਾਈ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਬੁਢਾਪਾ, ਗੰਜਾਪਨ, ਚਿੱਟਾ ਪਣ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਚੋਰੀ, ਪਾਪ, ਅਸਤ, ਸੱਚ, ਯਜਨਾ, ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ, ਤਾਕਤ, ਰਾਜ, ਤੇਜ—ਇਹ ਸਭ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ, ਦਾਨ-ਇਨਕਾਰ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਭ ਰੂਪ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ, 'ਮਾਰ' ਜਾਂ 'ਨਾ ਮਾਰ', ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਦਾਨ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਦ, ਰਿਕ, ਸਾਮ, ਯਜੁਸ—all entered the body. ਖੁਸ਼ੀ, ਆਨੰਦ, ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਹਾਸਾ, ਨਿਰਵਿਕਾਰਤਾ, ਨਾਚ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਬੋਲੀ, ਬਕਬਕ, ਇੱਛਾਵਾਂ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਗੱਲਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਮਿਲੀਆਂ ਜਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਦੀ ਸਾਸ, ਨਜ਼ਰ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਦੋ ਧਰਤੀਆਂ—ਜੋ ਕਾਇਮ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ—ਪ੍ਰਾਣ, ਉਚੇਰੀ ਸਾਸ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਹੁਕਮ, ਆਗਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਰਾਦੇ—ਇਹ ਸਭ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਵ੍ਰਿੱਤੀ, ਵੱਸਣ ਦੀ, ਜਲਦੀ, ਦੁੱਖ, ਜੋ ਲੁਕਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮੋਟਾ, ਤਿਆਗਿਆ, ਘਿਨਾਉਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਗਏ। ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਸਮਿੱਧ ਬਣਾਕੇ, ਅੱਠ ਪਾਣੀਆਂ ਅੰਦਰ ਆ ਗਈਆਂ। ਵੀਰਜ ਨੂੰ ਘੀ ਬਣਾਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਪਾਣੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜਤਾ ਕ੍ਰਮ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ—all entered the body. ਬ੍ਰਹਮ ਨੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਸੂਰਜ ਅੱਖ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਵਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਾਸ ਬਣੀ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹੋਰ ਆਤਮਾ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਲਈ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਢੋਹ ਵਿੱਚ। ਪਹਿਲੀ ਮਾਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਚਲਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਜਾਂਦਾ, ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦਾ, ਤੀਜੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਕਸਿਆ, ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਛਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 'ਛਾਂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ, ਤੀਰ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦਿਲ ਦੇ ਇਰਾਦੇ—ਹੇ ਅਰਬੁਦਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਖਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ। ਉਠੋ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆ, ਸਾਡੇ ਦੋਸਤ; ਜੋ ਦਿਸਦੇ ਤੇ ਜੋ ਲੁਕਵੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣਨ। ਜੋ ਅਰਬੁਦਾ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੋਸਤ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਉਠੋ, ਫੜੋ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥੀਂ ਜਕੜੋ; ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਅਰਬੁਦਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰੋ। ਅਰਬੁਦਾ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਿਆਰਬੁਦੀ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਠੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆ, ਅਰਬੁਦਾ ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਸਮੇਤ; ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਸੰਪਤੀ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਵੋ।