ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸੱਦੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਣ। ਪੰਜ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਦੰਦ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ। ਇੱਕ ਅਮਰ ਔਖਧੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਤਲੀ ਰਥੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਉਪਚਾਰ ਦੇਣ। ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ "ਅਵਸ਼ੇਸ਼" (ਬਚਿਆ ਕੁਝ) ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਪਾਣੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਹਵਾ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ, ਮੌਤ, ਤਾਕਤ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਦੁੱਖ-ਸੁਖ, ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਵਾਧੂ—all reside. ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਦਸ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਵਾਂਗ, ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ, ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਿਗ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਯਜੁਰ, ਉਡਗੀਥ, ਪ੍ਰਸਤੁਤ, ਸਤੁਤੀ, ਹਿਂਕਾਰਾ, ਸਾਮਨ ਦੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਮੇਡੀ—all are in me, in the remainder. ਇੰਦ੍ਰ-ਅਗਨੀ, ਪਵਮਾਨ, ਮਹਾਨਾਮਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵ੍ਰਤ—all limbs of the ਯਜਨਾ, ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਾਂਗ, ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਰਾਜਸੂਯ, ਵਾਜਪੇਯ, ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਰਕ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨ, ਜੀਵੰਤ ਬਰਹਿਸ਼, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਸੋਮਰਸ—all are in the remainder. ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਦੀਖਾ, ਛੰਦ, ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਯਜਨ—all are gathered in the remainder. ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਸ਼ਰਧਾ, ਵਸ਼ਟਾਕਾਰ, ਵਰਤ, ਤਪ, ਦੱਖਿਣਾਗ੍ਨੀ, ਪੁਣਯ ਕਰਮ—ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇੱਕ ਰਾਤ, ਦੋ ਰਾਤ, ਤੁਰੰਤ, ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂ ਉਕਥਯ ਯਜਨ, ਗੁੰਦੇ ਅਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ—all atoms of the sacrifice are known in the remainder. ਚਾਰ, ਪੰਜ, ਛੇ, ਸਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਲਾਂ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਯਜਨ—all are born from the remainder, established in immortality. ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ, ਉਪਸੰਹਾਰ, ਸਾਰਵਜਿਤ, ਜੇਤਾਵਾ, ਸਾਅਨਾ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਯਜਨ—all are in the remainder and in me. ਸਤ੍ਯਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਹੁਤੀ, ਅਮਰਤਾ, ਤਾਕਤ—all desires turn back satisfied in the remainder. ਨੌਂ ਧਰਤੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਅਕਾਸ਼—all are established in the remainder. ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ-ਰਾਤ—all are in me, in the remainder. ਆਹੁਤੀਆਂ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਗੁਪਤ ਯਜਨ—all are borne by the bearer, the remainder, the father of creation. ਪਿਤਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਅਵਸ਼ੇਸ਼, ਸਾਸ, ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾਮਾ—he dwells as the lord of all, the earth’s bull, unconquered. ਕ੍ਰਮ, ਸਤ੍ਯ, ਤਪ, ਰਾਜ, ਯਤਨ, ਧਰਮ, ਕਰਮ—what was and what will be, the remainder, vigor, fortune, strength in strength—all are in the remainder. ਪੂਰਨਤਾ, ਚਮਕ, ਇਰਾਦਾ, ਅਧਿਕਾਰ, ਰਾਜ, ਛੇ ਰੁਤੂ, ਸਾਲ, ਇਡਾ, ਆਗਿਆ, ਪਾਤ੍ਰ, ਆਹੁਤੀ—all are in the remainder. ਚਾਰ ਪੁਜਾਰੀ, ਹੋਤਾ, ਚਤੁਰਮਾਸਿਕ ਯਜਨ, ਉਚਾਰਣ—all priestly functions, animal bindings, desired offerings are in the remainder. ਅਰਧਮਾਸ, ਮਹੀਨੇ, ਰੁਤੂ—all with the seasons, resounding waters, thunder, hearing, earth—all are in the remainder. ਕੰਕੜ, ਰੇਤ, ਪੱਥਰ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਪੌਦੇ, ਘਾਹ, ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ, ਮੀਂਹ—all are contained in the remainder. ਸਫਲਤਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਪੂਰਨਤਾ, ਵਿਆਪਕਤਾ, ਮਹਾਨਤਾ, ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਸੁਖ—all are in the remainder, as well as what is placed, deposited, beneficial. ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਸ ਲੈਂਦਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਰਿਗ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ, ਸਾਮ ਦੇ ਗੀਤ, ਛੰਦ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ—all from the remainder, gods in heaven, those abiding in heaven. ਸਾਹ, ਪ੍ਰਾਣ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਤੇ ਅਨਾਸ਼ਵੰਤ—all are born from the remainder. ਸੁਖ, ਖੁਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ, ਉੱਚਤਮ ਆਨੰਦ—all from the remainder, gods in heaven. ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ—all were born from the remainder, gods abiding in heaven. ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਪਜਾਇਆ, ਤਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ—ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ, ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬਣਿਆ? ਤਦ ਤਪ ਅਤੇ ਕਰਮ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਉਹੀ ਸੰਤਾਨ, ਉਹੀ ਵਧੀਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬਣਿਆ। ਦਸ ਦੇਵਤੇ ਇਕਠੇ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਏ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਹ, ਪ੍ਰਾਣ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੁਣਨ, ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਤੇ ਅਨਾਸ਼ਵੰਤ, ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਵਾਸ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਇਰਾਦਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁਤੂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਇੰਦ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ—ਇਹ ਆਏ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੌਣ ਮੰਨਿਆ? ਤਪ ਅਤੇ ਕਰਮ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਤਪ ਕਰਮ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਜਾਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੋਵੇ। ਇੰਦ੍ਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ, ਸੋਮ ਕਿੱਥੋਂ, ਅਗਨੀ ਕਿੱਥੋਂ ਜੰਮਿਆ? ਤਵਸ਼ਟਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ, ਧਾਤ੍ਰ ਕਿੱਥੋਂ ਜੰਮਿਆ? ਇੰਦ੍ਰ ਤੋਂ ਇੰਦ੍ਰ, ਸੋਮ ਤੋਂ ਸੋਮ, ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਅਗਨੀ; ਤਵਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਤਵਸ਼ਟਰ, ਧਾਤ੍ਰ ਤੋਂ ਧਾਤ੍ਰ ਹੀ ਜੰਮੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਤੀਆਂ, ਯਜਨਾਂ, ਧਰਮਾਂ, ਜੀਵਾਂ, ਅਤੇ ਆਨੰਦ—all are rooted in the remainder, the eternal essence, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ।