ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤੀ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਇਹ ਨਾ ਕਹੇ ਕਿ “ਇਹ ਛੋਟਾ ਹੈ,” ਜਾਂ “ਇਹ ਛਿੜਕਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ,” ਜਾਂ “ਇਹ ਕੀ ਹੈ?” ਜਿਵੇਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਾਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹੋ। ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਕੋਈ ਚਾਵਲ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ।” “ਤੂੰ ਚਾਵਲ ਖਾ ਲਿਆ; ਚਾਵਲ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ,” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚਾਵਲ ਖਾਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, “ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੀਆਂ।” ਜੇ ਕੋਈ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਂਦਾ, “ਤੇਰੀ ਸਾਂਸਾਂ ਤੇ ਸੁਆਸਾਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੀਆਂ।” ਪਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ, “ਨਾ ਮੈਂ ਚਾਵਲ ਦਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਚਾਵਲ ਮੇਰਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਚਾਵਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਵਲ ਵਾਂਗ ਹੀ ਖਾਓ।” ਇਸ ਤੋਂ ਅਗੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਖਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਕ ਨਵੇਂ ਸਿਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਵਲ ਖਵਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਸਿਰ ਨਾਲ ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚਾਵਲ ਖਾਇਆ। ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੇਗਾ।” ਪਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ, “ਨਾ ਮੈਂ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ, ਨਾ ਬਾਹਰ, ਨਾ ਅੰਦਰ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨਾਲ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚਾਵਲ ਖਵਾਇਆ, ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਚਾਵਲ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ, ਜੋੜਾਂ, ਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ, ਜੋੜਾਂ, ਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।” ਫਿਰ, ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਕੰਨਿਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਵਲ ਖਵਾਇਆ ਗਿਆ; “ਤੂੰ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।” ਪਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ, “ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਖਵਾਇਆ।” ਫਿਰ, ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ; “ਤੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।” ਪਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵਾਂ ਮੂੰਹ; “ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਮਰੇਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵੀਂ ਜੀਭ; “ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਮਰੇਗੀ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਅਗਨਿ ਦੀ ਜੀਭ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵੇਂ ਦੰਦ; “ਤੇਰੇ ਦੰਦ ਝੜ ਜਾਣਗੇ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਰੁਤੂਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵੀਆਂ ਸਾਂਸਾਂ; “ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਂਸਾਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੀਆਂ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਸਾਂ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵਾਂ ਸੁਆਦ; “ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ-ਵਿਕਾਰ ਲੱਗੇਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਮੱਧ-ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵੀਂ ਪਿੱਠ; “ਬਿਜਲੀ ਤੈਨੂੰ ਵੱਜੇਗੀ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਦਿਨ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵੀਂ ਹੱਡੀ; “ਤੂੰ ਖੇਤੋਂ ਨਹੀਂ ਖਾਏਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਧਰਤੀਆਂ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵਾਂ ਪੇਟ; “ਪੇਟ ਦਾ ਰੋਗ ਤੈਨੂੰ ਆਵੇਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਸਚ ਦੇ ਪੇਟ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵੀਂ ਮੂਤਰ-ਥੈਲੀ; “ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਰੇਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਮੂਤਰ-ਥੈਲੀ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੱਟਾਂ ਨਾਲ; “ਤੇਰੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰਨ ਦੇ ਪੱਟਾਂ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਿੰਡੀਆਂ; “ਤੂੰ ਥੱਕ ਜਾਵੇਂਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੀਆਂ ਪਿੰਡੀਆਂ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੈਰ; “ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਘੁੰਮੇਂਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅੱਗਲੇ ਪੈਰ; “ਸੱਪ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਗਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਥ; “ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਰਿਤ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ।” ਫਿਰ, ਨਵਾਂ ਆਧਾਰ; “ਤੂੰ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।” ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, “ਸਚ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ।” ਇਹ ਸਭ ਅੰਗ, ਜੋੜ, ਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਅੰਗਾਂ, ਜੋੜਾਂ, ਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਧਨਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।” ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਧਨਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਤੈਂਤੀ (33) ਲੋਕ ਰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਯਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ; ਉਹ ਸਾਂਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਂਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਂਸ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਪੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਂਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਸਾਂਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਡੰਗ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜੋ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਂਸ ਗਰਜਣ ਨਾਲ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਣ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਪੌਦੇ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਂਸ ਰੁਤ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਣ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉਲਾਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਂਸ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਪਸ਼ੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਵਡਿਆਈ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੋ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਹ ਸਾਂਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੀਵਨ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਸਾਥੀ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਗੰਧਤ ਹੋਵੇ। ਸਾਂਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਸਾਂਸ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਖੜਾ ਹੈਂ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈਂ—ਨਮਸਕਾਰ ਤੈਨੂੰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ, ਤੇ ਸਾਂਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।