ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵਿਘਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਤਾਕਤਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲੋ, ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਵੈਰਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਕਰ ਦਿਓ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਸ਼ੇਰਭਕ, ਸ਼ੇਰਭਾ, ਸ਼ੇਵ੍ਰਧਕ, ਸ਼ੇਵ੍ਰਧਾ, ਮ੍ਰੋਕਾ, ਅਨੁਮ੍ਰੋਕਾ, ਸਰਪ, ਅਨੁਸਰਪਾ, ਜੂਰਨੀ, ਉਪਬਦੇ, ਅਤੇ ਅਰਜੁਨੀ—ਇਹ ਸਭ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਏ ਹੋ, ਮੁੜ ਆਓ। ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਭੇਜਿਆ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰੋ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਓ।” ਭਰੂਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: “ਜੋ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ। ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣ। ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਲੈ, ਮੇਰਾ ਮਾਸ ਨਾ ਲੈ।” ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਪਰਣੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਿਮਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: “ਹੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਪਰਣੀ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਦੇ, ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਕਣਵਾਂ ਦੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਤਾਕਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।” ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਪਰਣੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਪਜੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਮੰਦ ਨਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਜੋ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੂਨ ਵਗਾਉਂਦਾ, ਸੂਜਨ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ। ਕਣਵਾਂ ਨੂੰ ਜੜ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਰ ਦੇ, ਤੇ ਖੁਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਤੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਧੱਕ ਦੇ ਜਿੱਥੇ ਹਨੇਰਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਧਨ-ਧੌਲਤ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਣ; ਹਵਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤਵਸ਼ਟਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਸਵਿਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਇੱਥੇ ਵਗੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆਵੇ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਅੱਗੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆਵੇ, ਅਨੁਮਤੀ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੇ। ਪਸ਼ੂ, ਘੋੜੇ, ਲੋਕ—all ਕੁਝ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਜਿੰਨਾ ਅਨਾਜ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਹਵਨ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਇੰਝ ਛਿੜਕੇ ਗਏ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ; ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਥਿਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਨਾਜ ਦਾ ਰਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਵੀਰ ਇੱਥੇ ਹਨ; ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਅੱਗੇ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: “ਵੈਰੀ ਨਿਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ; ਤੂੰ ਜਿੱਤੂ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਔਸ਼ਧੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਨਿਵਾਲਾ ਵੈਰੀ ਦਾ ਨਿਵਾਲਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇ, ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇ। ਤੈਨੂੰ ਗਿੜ੍ਹ ਨੇ ਲੱਭਿਆ, ਸੂਰ ਨੇ ਖੋਦਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਾਟਾ ਬੂਟੀ ਖਾਦੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ। ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਲਾਵ੍ਰਿਕਾ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਲ ਵਾਲੇ ਵੈਦ, ਨੀਲੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਵਾਲਾ ਤੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਨਾ ਕਿ ਇੰਦਰ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਉੱਤਮ ਬਣਾ, ਨਿਵਾਲਾ ਸਾਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰ।” ਅੱਗੇ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਤੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਬੁਢਾਪਾ ਵਧੇ, ਇਹ ਰੋਗ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਵੇ, ਜੋ ਮੌਤ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ, ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ। ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰਨ, ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਇਕਠੇ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਬਣਾਉਣ; ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤੇ ਜੋ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਸਾਂਸ ਰਹੇ, ਪ੍ਰਾਣ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇ, ਨਾ ਵੈਰੀ। ਅਕਾਸ਼ ਤੇਰਾ ਪਿਓ, ਧਰਤੀ ਤੇਰੀ ਮਾਂ; ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਬਣਾਉਣ। ਜਿਵੇਂ ਆਦਿਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਉਰਜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੋ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵੇ। ਅਗਨੀ, ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਤੇ ਚਮਕ ਦੇ; ਵਰਨ, ਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਜਾ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਆਦਿਤੀ ਵਾਂਗ ਓਹਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇ; ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਓਹਨੂੰ ਯੋਗ ਬੁਢਾਪਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਓ।” ਅੱਗੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ, ਭਾਗਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ, ਅਗਨੀ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਚਮਕ ਦੇਣ। ਜਾਤਵੇਦਸ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇਵੇ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਏ, ਸਵਿਤਾ ਧਨ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸੌ ਪੱਤਝੜ ਜੀਵੇ। ਉਹ ਪੋਸ਼ਣ, ਚੰਗਾ ਵੰਸ਼, ਗਿਆਨ, ਧਨ ਤੇ ਸਮਝ ਬਖ਼ਸ਼ਣ; ਇੰਦਰ ਖੇਤਾਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇਵੇ, ਹੋਰ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਵਰਨ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ, ਮਾਰੁਤਾਂ ਨੇ ਭੇਜਿਆ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ; ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭੁੱਖਾ ਜਾਂ ਤਰਸਿਆ ਨਾ ਰਹੇ। ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ; ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ ਦੇ; ਅਕਾਸ਼-ਧਰਤੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਾਰੁਤ ਤੇ ਜਲ, ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ। ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਹੇਂ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ-ਕੁਮਾਰ, ਇਹ ਮਥਿਆ ਹੋਇਆ ਰਸ ਪੀਓ, ਆਪਣਾ ਜਾਦੂਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਪੋਸ਼ਣ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਅਮਰ ਤੇ ਆਪ-ਵਿਖੇੜੂ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪੱਤਝੜਾਂ ਜੀਊਂ, ਮੰਦੇ ਵੈਦ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣ।” ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘਾਹ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ। ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ-ਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦਿਓ। ਤਕਦੀਰਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਮਿਲ ਜਾਣ, ਵਚਨ ਤੇ ਮਨ ਮੇਲ ਹੋ ਜਾਣ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਚਨਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦੁਆਵਾਂ, ਰੱਖਿਆ, ਪੋਸ਼ਣ, ਤੇ ਅਮਨ ਦੀ ਅਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ।