ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹੋ, ਜਲਾਂ ਦੀ ਸੁੱਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੋ। ਹੇ ਦਿਵਯ ਜਲੋ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਦਿਓ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਜਾਓ।" ਉਹ ਜਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਜਲਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਿਊਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਵੈਰਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੀਏ।" ਫਿਰ ਉਹ ਜਲਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਬਛੜੇ ਨੂੰ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਬਲਦ ਨੂੰ, ਹਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ, ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ, ਅਕਾਸ਼ੀ ਜਲਾਂ ਨੂੰ, ਜਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਿਊਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—"ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੀਏ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜੇ ਅਸੀਂ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕੋਈ ਅਸਤਿਆ ਜਾਂ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਜਲੋ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।" ਫਿਰ ਉਹ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, "ਆਪਣੇ ਸਰੋਤ ਵਲ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਹੇ ਜਲੋ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੋ, ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਓ। ਆਪਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਜਾਓ।" ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪੈਰ ਹੋ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਧਰਤੀ 'ਚ ਅਡੋਲ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਨਾ ਰਹੇ, ਉਸਦੀ ਸਾਹ ਰੁੱਕ ਜਾਵੇ।" ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਸ, ਰਿਗ, ਯਜ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਜਲ, ਖੇਤੀ, ਸਾਹ—ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਵਾਂਗ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਉਸਦੀ ਜਿੰਦ, ਉਸਦੀ ਸਾਹ, ਛੱਡ ਜਾਵੇ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਵੈਰਤਾ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਹ ਮੈਂ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹਾਂ—ਉਸਦੀ ਜੋਤ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸਾਹ, ਜੀਵਨ—ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਧਨ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਜੋਤਿ ਦੇਣ। ਮੈਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਹਰ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲੇ।" "ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬਲਿ ਲਈ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜਭਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਪੀਸ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਹਥਿਆਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਵਨ, ਇਹ ਸਮਿੱਧਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਜਿੱਤੂ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਦਾ ਬੰਧਨ ਹੋ। ਉਸ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਅੰਨ ਤੇ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਵੋ।" "ਹੇ ਅੰਨ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਤੀ ਜਿਹੜਾ ਅੰਨ ਉਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੇ।" "ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ੀ ਜਲਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਗਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਮੈਂਨੂੰ ਜੋਤਿ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੀਂ।" "ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਜੋਤਿ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਜੋੜ। ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਿਓ।" "ਅੱਜ ਜਿਹੜੀਆਂ ਲਾਂਤਾਂ ਜਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਬੁਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਜਿਹੜੇ ਮਨ ਦੇ ਤੀਰ ਚਲੇ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਤੰਤ੍ਰਿਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਚ ਵੱਜੋ।" "ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਤੰਤ੍ਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਆਪਣੀ ਲੌ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ।" "ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਜਰ ਫੈਂਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਿਰ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੇ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਹ ਮੰਨਣ।" "ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਵੈਰੀ, ਵਿਰੋਧੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਅਤੇ ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਵੱਢ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਤਾਬੀਜ਼, ਜੋ ਹਲ ਦੀ ਨੌਕ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਮੇਰੀ ਕਵਚ ਬਣ; ਮਥਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਸ ਅਤੇ ਜੋਤਿ ਲਿਆ।" "ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਜੇ ਲੁਹਾਰ ਜਾਂ ਹਲਵਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਤਾਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਹਾਨੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਜਲਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ, ਜੋਤਿ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।