ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਪਰ, ਮੈੰਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੇਟ, ਪਲੀਹਾ, ਨਾਭੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਭਾਗ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸਿਰ ਦੀ ਸਲਾਈ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੋਗ ਦੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੰਘ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਰਹਿਤ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਣ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਆੜੀ-ਤਰੜੀ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਈ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾ ਰੋਗ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਣ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਰੇਕਟਮ ਵਿੱਚ ਘੁੱਸ ਕੇ ਆਂਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਣ। ਜਿਹੜੇ ਹਥੌੜੇ ਵਾਂਗ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਰਹਿਤ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਰੋਗ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਰੋਪਣਾ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫੋੜੇ, ਪਾਕ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਰੋਗ ਜਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੋਗ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ, ਘੁੱਟਿਆਂ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ, ਜਿਹੜੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਜਲਣ ਵਾਲੇ ਪੀੜਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਸਮੇਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ। ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਭੁਤ ਵਿਧਾਨ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਧੁੰਦਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਖੱਬਾ, ਯਜਮਾਨ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਮੱਧਲਾ ਭਰਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਭਰਾ ਘਿਉ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ। ਇਥੇ ਮੈਂ ਕੁਟੰਬ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਸੱਤ ਜਣੇ ਇੱਕ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਰਥ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਘੋੜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਸੱਤ' ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਪਹੀਏ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਂ ਟੁੱਟਦੇ ਨਹੀਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਜਣੇ ਖੜੇ ਹਨ; ਇਸਦੇ ਸੱਤ ਪਹੀਏ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਤ ਘੋੜੇ ਇਸਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਥੇ ਸੱਤ ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਰ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ? ਆਤਮਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਕੌਣ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਗਿਆ? ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੱਬਾ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸੇ। ਗਾਂ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਲਾਸ਼ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਧਾਗੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਣਿਆ। ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਡਿਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਛੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਨਮੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀਹ ਹੈ? ਮਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ; ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮਨ ਨਾਲ ਆਈ। ਉਹ, ਭਿਆਨਕ, ਭਰਪੂਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਹੜੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੋਲੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ, ਜੋਤ ਲਾ ਕੇ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਖੜੀ ਸੀ; ਗਰਭ ਅੰਦਰ ਸੀ। ਬਛੜਾ ਨੇ ਮਾਪਿਆ, ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਿੰਨ ਮਿਲਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ। ਤਿੰਨ ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਪਿਉਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਸੀ, ਪਹੀਏ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਨਾ ਥਕਾਇਆ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਤੀਲੇ ਪਹੀਏ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਧੁਰਾ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਨਾ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਇਸਦਾ ਕੇਂਦਰ। ਉਹ ਪਿਉ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੈਰੀਆ, ਬਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹੋਰ ਉੱਪਰਲੇ, ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਸੱਤ ਪਹੀਏ, ਛੇ ਤੀਲੇ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਤੀਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਹੀਆ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਤੇਰੇ ਜੁੜਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਸੱਤ ਸੌ ਵੀਹ, ਖੜੇ ਹਨ। ਸੌ ਤੀਲਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਅਜਰਾ ਪਹੀਆ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਦੱਸ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਖ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਸੱਚੀਆਂ ਆਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਖ਼ਬਰ। ਕਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦਾ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸੱਤਵਾਂ ਇਕੱਲਾ ਜਨਮਿਆ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਛੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮਦੇ ਹਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹਨ, ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪੈਰ ਅੱਗੇ, ਇੱਕ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਬਛੜੇ ਨੂੰ ਫੜੀ ਖੜੀ ਹੈ। ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੋਈ, ਅੱਧਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੌਣ, ਸੋਚ ਕੇ, ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਮੱਤ ਕਿੱਥੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦੂਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਇਆ; ਧੁਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਧੂੜ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਪੰਛੀ, ਪੱਕੇ ਮਿੱਤਰ, ਇੱਕੋ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਮਧੁਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਅੱਖ ਮਿਚਕਾਏ ਬਿਨਾ, ਸੰਗਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਇੱਥੇ ਪੱਕੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਗਾਯਤਰੀ, ਜਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਜਾਂ ਜਗਤੀ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਗਾਯਤਰੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੂਕਤ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ; ਸੂਕਤ ਨਾਲ, ਸਾਮਨ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਨਾਲ, ਬੋਲੀ; ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਬੋਲੀ; ਦੋ ਪੈਰੀਆਂ, ਚਾਰ ਪੈਰੀਆਂ, ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੱਤ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ। ਜਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰਿਆ, ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਯਤ੍ਰਾ ਦੀ ਤਿੰਨ ਜਗਿਆ ਹਨ; ਉਸ ਮਹਾਨਤਾ ਤੋਂ, ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਇਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਚੰਗੀਆਂ ਹਥਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ; ਤਪਤ ਭਾਂਡੇ ਨੇ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਮੂਹ ਮਾਰਦੀ, ਧਨ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਬਛੜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਮਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਉ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ, ਅਸਲ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਲਵਾਂ; ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਵਧੇ। ਗਾਂ, ਆਪਣੇ ਬਛੜੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਮੂਹ ਮਾਰਦੀ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਤਪਤ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਤਲਬੀ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮਾਪਦੀ ਹੈ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਓਹੀ ਹੈ ਜੋ ਛਿੜਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗਾਂ, ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮਾਪਦੀ ਹੈ, ਧੂੜ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਬਿਜਲੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਗਵੈਦਿਕ ਰਚਨਾ ਦੇ ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੱਤ, ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਆਦਿ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।