ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਘਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯਜਨਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਚਨ ਸੀ। ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੁਆਦਲੇ ਪਦਾਰਥ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਮਾਸ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਦੇ ਆਗੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਉਹ ਖਾਣਾ ਮਨਾਹੀ ਸੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗਿਆਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੁੱਧ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਵੱਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਘਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨਾ ਵਰਗੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਹਦ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ੍ਰਸਤਯ ਯਜਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਾਸ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਵਾਦਸ਼ਾਹ ਯਜਨਾ ਵਰਗੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੰਸ਼ ਵਾਧਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਘੜੀ ‘ਹਿਣ’ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਚਾਰਦੀ ਹੈ, ਸਵਿਤਾ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਗੀਤ ਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ—ਅਰਥਾਤ ਘਰ ਜਾਂ ਆਸਰਾ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ‘ਹਿਣ’ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਗੀਤ ਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਦਲ ਵੀ ‘ਹਿਣ’ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਗੱਜ ਕੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਮਕ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਕਰ ਕੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਗਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ, ‘ਹਿਣ’ ਉਚਾਰਦਾ, ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ, ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਪਾਣੀ ਮੰਗਦਾ, ਗੀਤ ਗਾਂਦਾ, ਭੇਟ ਕਰਦਾ, ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਆਸਰਾ ਵੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਰਚਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠਿਨ ਸੀੰਗ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਸਿਰ, ਅਗਨੀ ਮੱਥਾ, ਅਤੇ ਯਮ ਪਿੱਛਲਾ ਸਿਰ ਹੈ। ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ ਦਿਮਾਗ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਉਪਰਲਾ ਜੱਬਾ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਜੱਬਾ। ਬਿਜਲੀ ਜੀਭ ਹੈ, ਮਰੁਤ ਦੰਦ ਹਨ, ਰੇਵਤੀ ਤਾਰੇ ਗਲਾਂ, ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾ ਮੋਢੇ, ਤੇ ਗਰਮੀ ਪਿੱਠ ਹੈ। ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਵਾਯੂ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਲੋਕ ਤੇ ਕਾਲਾ ਟਿਕਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਬਾਜ ਹੰਪ ਹੈ, ਮੱਧਲਾ ਅੰਤਰਾਲ ਮੱਜਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮੋਢਾ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਤੇ ਕੀਕਸਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪਿੱਠ, ਉਪਸਦ ਪਾਸੇ, ਪੰਜੇ ਹਨ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਮੋਢੇ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਤੇ ਅਰਯਮਨ ਵੀ, ਦੋਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਬਾਂਹ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਰਾਖ, ਵਾਯੂ ਪੂੰਛ, ਪਵਮਾਨ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਣ ਤੇ ਖ਼ਸ਼ਤ੍ਰਾ ਕੁਲ੍ਹੇ, ਤਾਕਤ ਰਾਨਾਂ ਹਨ। ਧਾਤਾ ਤੇ ਸਵਿਤਾ ਪਿੰਡ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਕੁਸ਼ਥਿਕਾ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਖੁਰ ਹਨ। ਚੇਤਨਾ ਦਿਲ, ਜਿਗਰ ਬੁੱਧੀ, ਵ੍ਰਤ ਛਾਤੀ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਪੇਟ, ਇਰਾ ਆੰਤੜੀਆਂ, ਪਹਾੜ ਪੱਸਲੀਆਂ ਹਨ। ਗੁੱਸਾ ਗੁਰਦੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਸ਼ੇ, ਵੰਸ਼ ਲਿੰਗ ਹੈ। ਦਰਿਆ ਵੈਨਾਂ, ਵਰਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਛਾਤੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਥਣ ਹਨ। ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਚਮੜੀ, ਬੂਟੇ ਵਾਲ, ਤਾਰੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਦੇਵਤਾ ਗੁਦਾ, ਮਨੁੱਖ ਆੰਤੜੀਆਂ, ਇੱਥੇ ਪੇਟ ਹੈ। ਰਾਖਸ਼ਸ ਖ਼ੂਨ, ਹੋਰ ਜੀਵ ਚਰਬੀ ਹਨ। ਬੱਦਲ ਮੱਜਾ, ਪੀਣ ਅੰਤ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਬੈਠਾ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਿਣਾ ਦੱਖਣ, ਯਮ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤਿਆਂਗਾ ਪੱਛਮ, ਧਾਤਾ ਉੱਤਰ, ਸਵਿਤਾ ਉਥੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ ਘਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਮਿਤ੍ਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਿਆਂ ਹੋਇਆ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਛੁਟਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਰੂਪ, ਸਭ ਦਾ ਰੂਪ, ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ ਆ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੀੜ, ਬਿਮਾਰੀ, ਕੰਨ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਆਉਣੀ—ਸਿਰ ਦੀ ਹਰ ਬਿਮਾਰੀ—ਇਸ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।