ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਆਗਤਿਆਤਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਸਾਮਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਯਜੁਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢੱਕਣੀ ਹੀ ਹੋਮ ਦੀ ਸਮਿੱਧ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਤਿਥਿ-ਪਤਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤਿਥਿ-ਪਤਿ ਆਪਣੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ਼ਵਰ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਲ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਲ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲ ਜੋ ਯਜਨਾ ਲਈ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਅਗ્નਿਸੋਮੀਆ ਪਸ਼ੂ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਯਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਸਤੇ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਥਾਰਥ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ-ਥਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਸ਼ਾ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਹ ਵਿਛਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਢੱਕਣੀ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਗੱਦੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਘੇਰੂ ਲੱਕੜਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਚੋਪੜਨ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਘਿਉ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਚੱਖਣ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਵਸਤੂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਯਜਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਭੇਟ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਚਾਵਲ ਤੇ ਜੌ ਮਾਪ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਯਜਨਾ ਦੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਣ-ਕੁਟਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਯਜਨਾ ਦੇ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਹਨ। ਉਲਾਣੀ ਵਾਲੀ ਟੋकरਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਛਿਲਕੇ ਅੰਗੀਠੀਆਂ ਹਨ, ਛਾਣਣੀਆਂ ਜਲ ਹਨ। ਜੋ ਲੱਛੀ, ਚਮਚ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਛਾਣਣੀ, ਹੰਡੀ, ਘੜੇ, ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਂਡੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, "ਹੋਰ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਹੋਵੇ," ਤਾਂ ਘਰ-ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਜਾਂ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਵਡਿਆਤਮਿਕ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੋਰ ਲਿਆਓ," ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭੇਟਾਂ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਪਣੇ ਲਈ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਮਚ, ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਨਾਲ, ਯਜਨਾ-ਸਥੰਭ ਤੇ ਯਜਨਾ-ਉਪਕਰਨ ਨਾਲ, "ਵਸ਼ਟ" ਉਚਾਰ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਜਾਰੀ, ਚਾਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰੀਤਮ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਖਾਵੇ, ਨਾ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦਾ ਖਾਧਾ ਖਾਵੇ ਜੋ ਵੈਰੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਅਜਿਹੇ ਦਾ ਜੋ ਪਰੀਖਿਆ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਅਜਿਹੇ ਦਾ ਜੋ ਪਰੀਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਖਾਣ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪਾਪਤਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਘਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਘਰ ਦਾ ਖਾਧਾ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਹੈ; ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਰਹਪਤਯ ਅੱਗ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗਨੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸਰ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਾਧੂ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਧਨ-ਪਸ਼ੂ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਮਾਨ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਯਜਨਾ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਲਈ, ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਆਦਿਸਟ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਮਾਸ, ਉਹ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਗਿਆਨ ਰੱਖ ਕੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਇਸ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਗਿਆਨ ਰੱਖ ਕੇ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਇਸ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਤਿਥਿ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸਾਂਝ, ਸਭ ਕੁਝ ਧਰਮ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।