ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਦੀ گردਨ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੇਠਾਂ ਦਬ ਜਾਂਦਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਵਜਰ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭੋ ਅਤੇ ਢਾਹੋ, ਵਜਰ ਉਸ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੀ ਵਜਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪੀਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪੂਰਾ ਪੀਂ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਖਿੱਚ ਲਵੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪੂਰਾ ਬੋਲ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬੋਲ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਬੋਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਔਸ਼ਧੀ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਉਖਾੜਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਔਸ਼ਧੀ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇ, ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵਧਾਏ, ਤੇ ਜੋ ਵਾਲ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੜ ਸਮੇਤ ਜਾਂ ਉਖਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਸਰਵ-ਰੋਗ-ਹਰ ਔਸ਼ਧੀ ਛਿੜਕ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਉਹ ਪੌਧਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਵਾਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਉਖਾੜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੀਤਹਵਯ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਤ ਦੇ ਘਰੋਂ ਲਿਆਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਪੌਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ, ਮਾਪੋ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਗੰਨੇ ਵਾਂਗ ਸਿਰ ਤੇ ਵਧਣ। ਜੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ, ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਫੜ, ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਲਾਓ, ਤੇਰੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਗੰਨੇ ਵਾਂਗ ਸਿਰ ਤੇ ਵਧਣ। ਇਹ ਪੌਧਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅੱਜ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਪੁੰਸਕ ਅਤੇ ਨਿਰਬਲ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਖਤਮ ਕਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਪੁੰਸਕ ਤੇ ਹਿਜੜਾ ਬਣਾ, ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੋ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਸ਼ਾਂ ਤੋੜ ਦੇਵੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਪੁੰਸਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਮਟਕਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੀਆਂ ਦੋ ਨਲੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਜੱਟੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਤੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਐਵੇਂ ਤੇਰਾ ਲਿੰਗ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਨਿਆਸਤਿਕਾ ਪੌਧਾ, ਤੂੰ ਵਧ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ; ਤੇਰੇ ਸੌ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਤੈਂਤੀ ਜੜਾਂ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁੱਕਾ ਦੇ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੀ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ, ਸੁਭਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ, ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ, ਦਿਲ ਮਿਲਾ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਸੁੱਕਦਾ, ਐਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਨੀਵਰ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਫਿਰ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਵੱਖ ਹੋਈ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮਿਲਾ। ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਬਾਘ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਸ਼ੁਭ ਹੋਣ। ਚੌਲ, ਜੌ, ਦਾਲਾਂ ਤੇ ਤਿਲ—ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਗ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਬੁਲਾਏ, ਜੋੜੇ, ਨਰਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੋਣ; ਜੇ ਕੋਈ ਤੀਬਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੋ। ਹਵਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਪਾਲਣ ਲਈ ਰੱਖਿਆ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬੋਲਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ। ਲਾਲ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜੋੜ ਬਣਾ; ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਇਆ—ਇਹ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਜੌ, ਉੱਠ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਵਧ, ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ, ਕੋਈ ਆਕਾਸ਼ੀ ਵਜਰ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੌ, ਉਥੇ ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹੋ। ਸਾਡੇ ਚੱਕੀਆਂ, ਢੇਰ, ਕੋਠੇ ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸਲਾਮਤ ਰਹਿਣ। ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਉਚਾਰਿਆ, ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਸੱਚ ਬੋਲੇ, ਤੀਜੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਉਹ ਚੌਥੀ ਵਾਰੀ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਉਹ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਨੂੰ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੜ ਦਾਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਉਹ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਉਪਜਾਇਆ। ਅਥਰਵਣ, ਪਿਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੱਜਣ, ਮਾਂ ਦੀ ਕੋਖ, ਪਿਉ ਦੀ ਸਾਹ, ਨੌਜਵਾਨ—ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਇੱਥੇ ਉਚਾਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਅਰਪਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮਿੱਠਾਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਰੂਪ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ, ਦਸ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੇ; ਦੋ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ, ਵੀਹ; ਤਿੰਨ, ਤੀਹ; ਹੇ ਪਵਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਛੱਡ। ਯਜਨਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਧਿਆ, ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਯਜਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਵਧੀ, ਜੰਮੀ, ਮੁੜ ਵਧੀ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣੀ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਧਨ ਰੱਖੇ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਨਵਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਮਾਨਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਆਨੰਦ ਲਵੀਂ, ਉਥੇ ਵੇਖੀਏ ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹਵਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ। ਕੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਰਚਨਾ ਦੇ ਰਸਮਾਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਯੁੱਧ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਰਚਨਾ, ਰੋਗ-ਮੁਕਤੀ, ਮਿਲਾਪ, ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।