ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਸੰਦੇਹ ਅਤੇ ਅਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਆਦਿਤਯਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਆਦਿਤਯੋ! ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਸਤ੍ਯ ਦੇ ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਓ।” ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਘਿਉਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਲੈ ਕੇ, ਲਾਡਲੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਯਥਾਸਥਿਤੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਭੂਤਕਾਲ ਤੇ ਭਵਿੱਖ, ਦੋਵਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੱਕੀ ਤੋਂ ਡੰਡਾ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਛਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਘਿਉਂ ਸਾਫ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਣ।” ਕਦੇ-ਕਦੇ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਫ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਯਜਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਯਜਨ ਭੋਜਨ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸਾ ਵੰਡਦੇ ਹਨ, ਮਿੱਠੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਗਲਤੀ ਕਰ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਭਰਾ ਜਾਂ ਪੁੱਤ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਆਇਆ, ਜਾਂ ਪੂਰਬਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੀਆਂ ਨੀਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ। ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਗਨ੍ਹਿ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ, “ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਇਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਅੱਗ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਪਾਪ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਅਨਾਜ ਖਾ ਕੇ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਗਨ੍ਹਿ ਮੁਕਤ ਕਰ।” ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਣ। ਫੇਰ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜੂਆ ਖੇਡ ਕੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਗ੍ਰਜਿਤਾ ਅਤੇ ਤੀਖੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ। ਜੂਏ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਵਣ, ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਜ਼, ਨਾ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣ।” ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਧਾਰ ਲਿਆ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ੀ ਲਾਈ, ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ। ਆਗਨ੍ਹਿ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜੇਕਰ ਜੂਏ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਕਰਜ਼ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਸਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਚੱਲ। ਜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਸਾਨੂੰ ਪੱਕੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ।” ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਅਣਜਾਣੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜੇ ਅਸੀਂ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਜਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਰਹਪਤਯ ਅੱਗ ਸਾਨੂੰ ਉਥੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਵੇ।” ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਂ, ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਜਨਨੀ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਭਰਾ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਉ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ। ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ-ਹੇਠਲੇ ਬੰਧਨ ਖੁਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਕੁਝ ਰੱਸੀ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਰਹਪਤਯ ਅੱਗ ਸਾਨੂੰ ਉਥੋਂ ਵੀ ਲੰਘਾ ਦੇਵੇ।” ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹੇ, ਅਮਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੰਧਨ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਜਣੇੂਂ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਲੰਘ ਜਾਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਪਾਰ ਲੰਘਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ, ਜੋ ਦੇਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋਣ।” ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪੱਕ ਕੇ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜੋੜਾ ਇਕਠੇ ਆਸਰਾ ਲਵੇ। ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਗਨ੍ਹਿ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਤੀਜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮਿਲ ਕੇ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣ। ਸੁਧ, ਪਵਿੱਤਰ, ਯੋਗ੍ਯਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਵੱਖਰੇ ਬੈਠਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ-ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਭ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਾਂਗ ਲਿਆ, ਉਹ ਸੀਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੰਗੇ ਰਹਿਣ, ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਣ, ਉਸਦੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਪਿਤਰ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਸੋ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗੋ ਨਾ।” ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਥਿਰ ਰਹੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਰਨਤਾ ਜਾਣੇ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ। ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਇਕ ਬੂੰਦ ਜਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਗਨ੍ਹਿ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਬੂੰਦ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ ਹੈ; ਜੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ, ਤਾਂ ਹਵਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਵੀ ਉਹ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਕਪੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਗੰਧ, ਸੋਨਾ, ਤੇਜ ਤੇ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ। ਉਹ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਦੋਸਤੀਯਾਰ ਤੇ ਜਿੱਤੂ ਬਣੇ, ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜਰ ਤੇ ਰਥ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਮਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਬੀਜ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਾਭੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਰੱਬੀਅਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੁਬਿਧਾ, ਕਰਜ਼, ਪਾਪ, ਤੇ ਪੂਰਬਜਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ।