ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜੋੜਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਸੀ ਘੋੜਾ ਜੋਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਇਕੱਠਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਵੇ।” ਉਹ ਭਾਗਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇਲ, ਸ਼ਹਦ, ਕੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਜਟਾਮਾਂਸੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੇ ਦਿਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: “ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਸਵਿਤਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ, ਭਾਗਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ—ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬੰਨ੍ਹੋ। ਉੱਚੇ, ਨੀਵੇਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਭ ਇਕ ਹੋ ਜਾਣ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਕ ਕਰ।” ਜਿਹੜੇ ਯੋਧੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਇਕ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਅਸੀਂ ਲੈ ਕੇ, ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹਾਂ ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ। ਇਹ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ।” ਫਿਰ ਉਹ ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਾਨੂੰ ਦਿਲਾਏ। ਅਗਲੇ ਪਲ, ਉਹ ਖੰਘ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਸੋਚਾਂ ਦੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓ ਖੰਘ, ਤੂੰ ਵੀ ਮਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੂਰ ਚਲੀ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੀਖੀ ਤੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਗਣ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਰ ਚਲੀ ਜਾ।” ਫਿਰ ਉਹ ਦੂਰਵਾਂ ਘਾਸ ਦੀ ਵਾਧੂ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਤੇਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਉੱਤੇ, ਓਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਓਥੇ ਚਸ਼ਮਾ ਜਾਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੋਵਰ ਉਪਜੇ।” ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਉਤਰਨ ਦੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਹਟੇ ਰਹਿਣ।” ਫਿਰ ਉਹ ਚੁਗਾ ਦੇ ਝਿੱਲ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ, “ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ—ਅਗਨਿ, ਇਲਾਜ ਤਿਆਰ ਕਰ।” ਉਹ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤਦੀ ਤੇ ਰਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਸ ਦੀ ਰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਦੋਪਏ, ਚੌਪਏ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।” ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਉਹ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੋਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੈਧਾ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਨ, “ਮੈਧਾ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ। ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈਂ।” ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਯੋਗ ਮੈਧਾ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਨ, “ਜਿਹੜਾ ਗਿਆਨ ਸੱਚ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲਈਏ।” ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਾਮ, ਦੁਪਹਿਰ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪਿੱਪਲੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: “ਲੰਮੀ ਮਿਰਚ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਿੱਪਲੀਆਂ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਖੋਦ ਲਿਆ—ਹਵਾ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ।” ਅਗਨਿ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈਂ, ਚਾਹੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਹੋਤਰ। ਅਗਨਿ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਸੰਭਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਦਿਲਾ।” ਫਿਰ ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਜੜ ਤੋਂ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਮਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾ।” ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਦਿਨ ਜਨਮੇ ਨਾਇਕ ਦੀ ਵੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਮੱਤ ਭੁਲੇ ਹੋਏ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੇਸੁਧ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇ।” ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਅਗਰ ਤੇਰਾ ਮਨ ਉਤਾਵਲਾ ਹੈ, ਅਗਨਿ ਇਸ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰੇ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਇਲਾਜ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਪਾਗਲਪਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਉਹ ਸਭ ਬੁਰੇ ਤੇ ਚੰਗੇ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰ, ਪਾਗਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ—ਸਭ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। “ਭੈੜੇ ਆਤਮਾ, ਇੰਦਰ, ਭਾਗਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਮਿੱਤਰ ਦੇਵਤੇ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ—ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਪਾਗਲਪਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇ; ਯਮ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਜੜ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਣ।” ਫਿਰ, “ਅਗਨਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਤਾਲੀ ਰੱਸੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ; ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂ—ਸਭ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ।” ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ; ਪੂਸ਼ਣ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦੇ ਜੋ ਅਜੰਮੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।” ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਤਾ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਪਾਪ ਧੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰਿਤਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਕੜ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਦੇਵਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਣ। “ਕਿਰਣਾਂ, ਧੂੰਆਂ, ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ; ਪੂਸ਼ਣ, ਅਜੰਮੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਧੋ ਦੇ।” ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੋਸ਼, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਤ੍ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਧੋ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਜੇ ਪਕੜ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਣ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਭੁੱਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਸੀਂ ਕੀਤੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅਰਦਾਸਾਂ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਰੂਹਾਨੀ ਇਕਤਾ, ਰੱਖਿਆ, ਗਿਆਨ, ਤੇ ਪਾਪ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।