ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹਿਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਕੁਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਉਪਚਾਰਕ ਰਸ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹਨ। ਇਹ ਰਸ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੇਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ। ਇਹ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪਾਂ ਤੋਂ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ, ਯਮ ਦੇ ਫੰਦੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਦੈਵੀ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਅਸੀਂ ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ, ਅੱਖਾਂ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ, ਸੋਮ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਯਜਨਾ ਜਿੱਤੂ ਹੋਈ, ਅਗਨੀ ਜਿੱਤੂ ਹੋਇਆ, ਸੋਮ ਜਿੱਤੂ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰ ਜਿੱਤੂ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਆਓ, ਅਗnihotra ਯਜਨਾ ਕਰੀਏ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਮਿੱਠਾਸ ਵਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦੇਣ। ਸੱਜਣੋ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਨਾਇਕ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਓ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹੋ। ਉਹ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਧਨ-ਧਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਜਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਹੀ ਜਿੱਤੂ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਾ। ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ, ਉਪਾਸਨਾ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਹੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਦੈਵੀ ਕੁਲਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਰਾਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਮਰ ਰਹੇ। ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ, ਉੱਥੇ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਤੋਂ, ਵਾਹ ਬਲਵਾਨ, ਤੂੰ ਹਵਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਅੱਜ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਉੱਠ ਨਾ ਸਕੇ। ਅਸੀਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ। ਸਾਵਿਤਰ, ਸੋਮ, ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਨ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ, ਅਕਾਸ਼ ਨੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਪਾਣੀ ਤੁਸੀਂ ਰੇਤ ਉੱਤੇ ਵਗਾਇਆ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸ਼ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਧੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, “ਤੂੰ ਵਧ, ਪੈਦਾ ਹੋ, ਫੈਲ। ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵਧੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ।” ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੋਟੇ ਹੁੰਦੇ, ਰੋਗੀ ਠੀਕ ਹੁੰਦੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਤਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਲਿੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਵਾਂਗ ਤਣਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਲਾਲ ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧ, ਕਦੇ ਨਾ ਥੱਕ। ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਦੀ, ਇਉਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲੇ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਘੋੜਾ ਜੋਤਦਾ, ਜਾਂ ਘਾਹ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ। ਲੇਪ, ਸ਼ਹਦ, ਕੁਸ਼ਟ ਤੇ ਜਟਾਮਾਂਸੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭਾਗਾ ਦੀ ਮਿਹਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ, ਸਾਵਿਤਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ, ਭਾਗਾ, ਅਸ਼ਵਿਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋੜਨ। ਉੱਚੇ, ਹੇਠਲੇ, ਵਿਚਲੇ—ਸਭ ਇਕ ਹੋ ਜਾਣ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਰ। ਜਿਹੜੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਰ ਦੇਣ। ਪਕੜ ਕੇ, ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਜਾਂ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ। ਇਹ ਪਕੜ ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਅਗਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ। ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਮਰੁਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਲੈ ਆਉਣ। ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਦੌੜ ਜਾਂਦਾ, ਇਉਂ ਖੰਘ, ਤੂੰ ਦੂਰ ਦੌੜ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੀਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀਆਂ, ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ। ਤੇਰੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਤੇ, ਦੁੱਬ ਘਾਹ ਉੱਗੇ, ਫੁੱਲ ਲਿਆਵੇ, ਉੱਥੇ ਚਸ਼ਮਾ ਜਾਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤਲਾਬ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਉਤਰਨ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਠਹਿਰਾਉਣੀ ਹੈ; ਝੀਲ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਘਰ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਹਟੇ ਰਹਿਣ। ਤੂੰ ਹਿਮ ਦੀ ਝਿੱਲੀ ਨਾਲ ਧਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈ; ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਠੰਡੀ ਝੀਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਅਗਨੀ, ਇਲਾਜ ਤਿਆਰ ਕਰ। ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੋ; ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ। ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ, ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ,繁ਤਾ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ—ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਮੇਧਾ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਂ-ਘੋੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਮੇਧਾ ਨੂੰ ਸੱਦਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਉਤਪਤੀ, ਤੇ ਵਾਧੂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਰਹੇ।