ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕੁਝ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰੁਹਾਨੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਸਾਥੇ, ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤਾਂ ਤੇ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗਾਂ ਅਤੇ ਵਛੇ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਿਵੇਂ ਮਾਸ, ਸੁਰਾ, ਜੂਆ ਅਤੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਗਾਂ, ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਤੇਰੇ ਵਛੇ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਫਿਰ ਉਹ ਦੂਜੇ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, “ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਹਾਥਣੀ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਗਾਂ, ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਤੇਰੇ ਵਛੇ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, “ਜਿਵੇਂ ਜੂਆ, ਜੁਆ, ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਜੂਏ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਗਾਂ, ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਤੇਰੇ ਵਛੇ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਰਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਆਗਨਿ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਜਾਂ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਸੋਨਾ, ਘੋੜੇ, ਗਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਆਗਨਿ, ਇਹ ਸਭ ਭੇਟ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਹੋਵੇ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਭੇਟ ਜਾਂ ਅਭੇਟ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਆਗਨਿ, ਇਹ ਭੇਟ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ, “ਜੋ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਮੈਂ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ।” ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ (ਕਾਲਾ) ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਸੁਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤੇਰੀ ਬੇੜੀ ਅੰਗ ਨੂੰ ਅੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰੇ।” “ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਮੋਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਚਮੜੀ ਹੋਰ ਤੋਂ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਿੰਨੀ ਤੇਰੀ ਚਮੜੀ ਵਧੇ।” “ਜਿੰਨੀ ਚਮੜੀ ਅੰਗ ਦੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਹਾਥੀ, ਗਧੇ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੀ, ਤਿੰਨੀ ਤੇਰੀ ਚਮੜੀ ਵਧੇ।” ਫਿਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: “ਵਰੁਣ, ਸੋਮਾ, ਆਗਨਿ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਵਸੁ ਇਥੇ ਆਉਣ। ਭੈੜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕ, ਇਕਠੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਇਸ ਤਕਦੀਰ ਵਲ ਆਉਣ।” “ਜੋ ਤਾਕਤ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਇਰਾਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਭੇਟ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਕੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।” “ਇਥੇ ਰਹੋ, ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਓ। ਪੂਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਰਾਹ ਬਣਾਏ। ਵਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਏ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਕੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।” ਅਗਲੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, “ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਵਚਨ ਇਕ ਹੋਣ। ਇਹ ਵਾਕ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭਾਗ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ।” “ਤੁਹਾਡੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਵੇ, ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੀ ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹਿਮਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।” “ਜਿਵੇਂ ਆਦਿਤਿਆ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਮਾਰੁਤ ਇਕਠੇ ਰਹੇ, ਵਿਭਾਜਿਤ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਿਵੇਂ ਇਥੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਕ ਮਨ ਹੋਣ।” ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਉਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦਾ ਹੈ; ਰੁਕਾਵਟ-ਰਹਿਤ ਭੇਟ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ, ਉਹ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।” “ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵੇ।” “ਉਹ ਤਿੰਨ ਦੂਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਵੇ, ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵੇ, ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤਕ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।” “ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਲਦੇ ਆਗਨਿ, ਆਪਣੇ ਜੀਭਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਵੇ।” “ਮੈਂ ਆਗਨਿ ਦੇ ਜਲਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਫੜਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।” “ਜੋ ਇਸ ਅੱਗ ਦੀ ਜਲਾਉਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀਯਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾਭੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਲਈ ਨਿਧਾਰਤ ਹੈ।” “ਜੋ ਆਸਪਾਸ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀਯਾ, ਜਾਣ ਕੇ, ਆਗਨਿ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।” ਫਿਰ, “ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਪਹਾੜ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜੇ, ਖੜੇ ਘੋੜੇ ਮੈਂ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇ।” “ਜੋ ਉਪਰਲੇ ਰਾਹ, ਜਾਣਾ, ਵਾਪਸੀ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।” “ਜਾਤਵੇਦਸ, ਮੁੜ ਆ; ਸੌ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਾ।” “ਉਸ ਅਸਤਿ, ਉਸ ਭੇਟ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੋ; ਜੋ ਪਤਨੀ ਅਸੀਂ ਘਰ ਲਿਆਂਦੇ, ਉਹ ਸਾਰ ਨਾਲ ਵਧੇ।” “ਉਹ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਵਧੇ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਧਨ-ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਅਣਹੋਣ ਹੋਣ।” “ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਤਨੀ ਬਣਾਈ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ; ਤਵਸ਼ਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੇਵੇ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇਵੇ।” “ਇਹ ਬੱਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਾਡੀ ਰਖਿਆ ਕਰੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਭੇਦ ਤੋਂ ਬਚਾਏ।” “ਤੁਸੀਂ, ਬੱਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਬਣਾਓ; ਧਨ-ਸੰਪੰਨਤਾ ਲਿਆਓ।” “ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਹੋ; ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੋਵਾਂ।” “ਉਹ ਮਧਯ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਦੈਵੀ, ਉਸ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ।” “ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਾਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਥਿਤ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਰਖਿਆ ਲਈ।” “ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਥਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ; ਹੇ ਦੈਵੀ, ਉਸ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ।” “ਤੁਸੀਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੋਕਦੇ ਹੋ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹੋ, ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਉੱਠ ਗਿਆ।” “ਹੇ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ, ਵੰਸ਼ ਲਈ ਜਣਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਫੜੋ; ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਉਹ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਾਨੂੰ ਲਿਆਓ।” “ਉਹ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਜੋ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਣਿਆ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਆਓ, ਮੈਂ ਆਏ ਹੋਏ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਤੀ, ਵਾਸਵਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।” “ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਨੇ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ—ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ, ਭਾਗ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: ‘ਪਤਨੀ ਲਿਆ।’” “ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅੰਕੁਸ਼, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਨਾਲ, ਪਤਨੀ ਮਿਲੇ; ਹੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਰੀਤਾਂ, ਸੰਬੰਧਾਂ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਅਦੇ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਸੰਬੰਧੀ ਆਰਾਧਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।