ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀੜੇ—ਤਾਰਦਾ, ਸਮੰਕ, ਆਖੁਮਾ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਫੈਲ ਗਏ। ਲੋਕ ਡਰ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੂਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪਿੱਠ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿਓ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਰਹਿਣ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣ। ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਮਿਲੇ।” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਤਾਰਦਾ, ਪਤੰਗਾ, ਜਭਿਆ ਅਤੇ ਉਪਕਵਾਸਾ—ਇਹ ਸਭ ਤਿਤਲੀਆਂ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਯਗ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੰਝ ਹੀ ਸਾਡੇ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਰਦਾ ਅਤੇ ਵਾਘਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਤੇਜ਼ ਜਕੜ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਬੋਲ ਸੁਣੋ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੀੜੇ ਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸੀਂ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਈਏ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਵਾ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਕਿ “ਸਾਨੂੰ ਧੋ ਦੇਵੋ, ਘੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਲਾਹੀ ਜਲ ਸਾਰੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ।” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਜੇ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੇ, ਚਾਹੇ ਅਣਜਾਣੀ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ, ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ ਵਰਨ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਓ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਦੁਖ ਨਾ ਸਹੀਏ।” ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚੋਂ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਦਿਤਯ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਣਜਾਣ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਢਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਥਮ ਗਿਆ, ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਜੀਵ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਸਭ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਣਵਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਔਸ਼ਧੀ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲਿਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਅਣਜਾਣ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸੋਮਾ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਭਗਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸਾਡੀ ਸਾਸ, ਆਤਮਾ, ਨਜ਼ਰ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਦੇਹ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੀਆਂ ਸਭ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਅਸੀਂ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹੀਏ। ਤਵਸ਼ਟਰ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧੀਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਅਧੂਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਦੀ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੋਮਾ, ਉਸ ਲਈ ਰਾਜਤਾ ਅਤੇ ਧਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਡਾ ਵੈਰੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਬੇਗਾਨੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰਸਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਗਰਮੀ, ਸਰਦੀ, ਬਸੰਤ, ਪਤਝੜ, ਮੀਂਹ—all seasons—ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਡੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ। ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਚੰਗੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਰਹੀਏ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਗੀ, “ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸੱਪ ਸਾਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਡੰਕੇ; ਉਹ ਕਦੇ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕਾਲੇ, ਧਾਰੀਦਾਰ, ਲੰਮੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” ਉਹ ਸੱਪ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਬੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੌ ਤੀਰ ਵੀ ਹਟਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਾਲ-ਵਿਸ਼ ਦੀ ਦਵਾਈ ਛਿੜਕੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਜੀਵਨ ਲਈ ਰਹਿਮ ਮਿਲੇ। ਧਰਤੀ ਮਾਫ ਕਰੇ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦਵਾਈ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇੰਦਰ, ਅਕਾਸ਼-ਧਰਤੀ, ਸਵਿਤਾ—ਸਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦੇਣ। ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਪੌਦੇ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹੋਈਏ। ਮਹਿਮਾ ਇੰਦਰ ਦੀ, ਮਹਿਮਾ ਅਗਨੀ ਦੀ, ਮਹਿਮਾ ਸੋਮਾ ਦੀ—ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹਾਂ। ਬਲਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੇ ਹੋ; ਗਾਈਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਅਰੁੰਧਤੀ ਹੋ; ਬਾਂਝ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌਪਾਇਆ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਪੌਦਾ ਅਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਵਾਢੀ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ। ਮੈਂ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁਭਾਗੀ, ਜੀਵੰਤ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਅਸਤਰ ਗਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ ਆਰਯਮਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ; ਉਹ ਕੁੜੀ ਲਈ ਵਰ ਤੇ ਲੱਭਣ, ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਵਹੁਟੀ ਮਿਲੇ। ਹੇ ਆਰਯਮਨ, ਸਭ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਸਦਾ ਸੁਖਮਈ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਭੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਸੂਰਜ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਕੁੜੀ ਲਈ ਯੋਗ ਵਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇ। ਜਲ ਮੈਨੂੰ ਮਿੱਠਾਸ ਦੇਣ, ਸੂਰਜ ਮੈਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਵੇ; ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੰਮੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ; ਸਵਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਵੇ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੌਸਮ ਚਲਾਏ, ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੋਵੇਂ ਬੋਲਿਆ, ਦੇਵ-ਵਾਣੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਣੀ ਦੱਸੀ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਬਣਾਏ, ਸੱਤ ਦਰਿਆ ਚਲਾਏ, ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹਾਂ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਹਵਾ ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨਾਲ, ਅਕਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ; ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਤਯ ਤੇ ਯਗਯਯੋਗ, ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਵਿਆਪਕ, ਦਯਾਲੂ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਉਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣੀਏ। ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈਏ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਦੇਖੀਏ। ਜੇ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਕੋਈ ਅਟੂਟ ਡੋਰੀ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੀਵਨ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਲਈ। ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਓ, ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਓ। ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਯਮ ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲ ਕੇ ਜੀਵਨ, ਰੱਖਿਆ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਚਿਰਸੁਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।