ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਭੇੜੀਆ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਪਣੀ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਅਖੀੜਿਆ ਕਿ, "ਹੇ ਕਸਮ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੋਭੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੱਜ।" ਅਸੀਂ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਂਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਡਾਲੀ ਕੁੱਤੇ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ, "ਜਿਹੜੀ ਚਮਕ ਸਿੰਘ, ਚੀਤੇ, ਚਿਤਾਬਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਦੈਵੀ, ਦਇਆਵਾਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।" "ਜਿਹੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਥੀ, ਦੋ-ਦੰਦ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ, ਚਮਕ, ਪਾਣੀਆਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਦਇਆਵਾਨ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।" "ਜੋ ਰਥ, ਪਹੀਏ, ਬਲਦ, ਤਾਕਤ, ਹਵਾ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਦਇਆਵਾਨ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।" "ਜੋ ਰਾਜੇ, ਨਗਾਰੇ, ਮਾਪ, ਘੋੜੇ, ਤਾਕਤ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਦਇਆਵਾਨ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।" ਅਸੀਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ, "ਮਹਿਮਾ, ਹਵਨ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੀ ਹੋਈ, ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਹਵਨ ਸਿਰਫ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਲਈ ਨਾ ਵਧੇ।" "ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਾਜ ਮਿਲੇ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੋਈਏ।" "ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਤੇ ਸੋਮਾ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹਾਂ।" ਅਸੀਂ ਮੰਗਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇ। ਸੋਮਾ ਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।" "ਇਸ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਲਈ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਵੇ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਵੇ। ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।" "ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਉਪਰੋਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਨਾ, ਅੱਗੋਂ ਵੀ ਨਾ।" ਅਸੀਂ ਮਨ, ਸੋਚ, ਸਮਝ, ਇਰਾਦੇ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਗਿਆਨ, ਸੁਣਨ, ਤੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। "ਸਾਹ ਲੈਣ, ਛੱਡਣ, ਪ੍ਰਾਣ, ਤੇ ਪੂਰਨ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਦੇਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਣ। ਹੇ ਅਮਰੋ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਓ, ਸਾਨੂੰ ਆਯੁਸ਼ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਾਰ ਲੰਘਣੀ ਦਿਓ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੀਰ ਦੀ ਡੋਰੀ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇਕ-ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰੀਏ।" "ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰੀਏ, ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਪੱਥਰ ਹੇਠ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੀ ਏਡੀ ਤੇ ਤਲਵੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ ਨਾ ਬੋਲੀਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆ।" "ਇਹ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਹ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜੜਾਂ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਇਹ ਘਾਸ ਗੁੱਸਾ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹਥਿਆਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ ਨਾ ਬੋਲੀਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆ।" "ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ—ਵਿਰਖ ਸਿੱਧੇ ਖੜੇ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਰੋਗ ਤੈਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸੌ ਇਲਾਜ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹਨ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਰੋਗ ਨਾਸ਼ਕ ਇਲਾਜ ਵਗ ਪਏ।" "ਤੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਨਾਭਿ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਵਿਸਾਣਕਾ ਹੈ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਤੋਂ ਉੱਗੀ, ਵਾਤ ਰੋਗ ਨਾਸ਼ਕ।" "ਹੇ ਮਾੜੇ ਮਨ! ਤੂੰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਮਾੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਘਰਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ, ਸਭ ਦੂਰ ਕਰ, ਅੱਗੀ ਸਾਡੇ ਸਭ ਮਾੜੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਦੂਰ ਕਰੇ।" "ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਬੋਲਣ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਆੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਣ।" "ਤੂੰ ਨਾ ਜੀਉਂਦਾ, ਨਾ ਮਰਿਆ, ਪਰ ਅਮਰ ਬੀਜ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁਪਨੇ! ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵਰੁਣਾਨੀ, ਪਿਓ ਯਮ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਅਰਰੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ।" "ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਪਨੇ! ਤੂੰ ਦੈਵੀ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਯਮ ਦਾ ਦੂਤ, ਅੰਤਕਾ ਤੇ ਮੌਤ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਮਾੜੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਹੱਡੀ, ਖੁਰ, ਜਾਂ ਨਸ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਾੜੇ ਸੁਪਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀ ਵੱਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦੇਵੇ, ਅਸੀਂ ਚਿਰਜੀਵੀ ਹੋਈਏ ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਈਏ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਰੁਤ ਤੇ ਇੰਦਰ, ਦੂਜੇ ਸਮੇਂ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ, ਦੇਵਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋਣ, ਅਸੀਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਈਏ।" "ਇਹ ਤੀਜਾ ਸਮਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪਿਆਲਾ ਭਰਿਆ। ਸੌਧਨਵਨ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਵਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ।" "ਤੂੰ ਬਾਜ ਹੈਂ, ਗਾਇਆਤਰੀ ਛੰਦ ਵਾਲਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਦੇ ਉਚੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆ। ਸਵਾਹਾ!" "ਤੂੰ ਭੂ ਹੈਂ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਵਾਲਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਦੇ ਉਚੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆ। ਸਵਾਹਾ!" "ਤੂੰ ਸਾਂਡ ਹੈਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਵਾਲਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਦੇ ਉਚੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆ। ਸਵਾਹਾ!" "ਕੋਈ ਮਰਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਬਾਂਦਰ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਦ ਦੋ ਜਬੜੇ ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਚੀਰਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੱਜਦਾ, ਹਰੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰੇਸ਼ੇ ਖਾਂਦਾ।" "ਪੰਖੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਕਾਲੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਕਈ ਬੀਜ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਅਰਦਾਸਾਂ ਤੇ ਅਰਪਣਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ, ਰੱਖਿਆ, ਮਹਿਮਾ, ਤੇ ਦੈਵੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਧਰਮ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।