ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ—ਆਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਪੌਦਿਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ—ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਮੌਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਥਾਨ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਚਾਰ ਆਸਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸਿਸਟੀ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਰਖਵਾਲੇ, ਜੋ ਆਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨਾਸ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ। ਹਵਨ ਅਤੇ ਘੀ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਚੌਥਾ ਆਸ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ ਦਵੇ। ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਗਾਵਾਂ, ਜਗਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਖਮਈ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਜੀਵਨ ਰਹੇ, ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੀਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਣ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੌਦੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਲਈ ਆਰਾਮ ਦਾ ਅਸਥਾਨ। ਇਹ ਜੀਵ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਜਾਣਦਾ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਸਮਾਨ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਨਮੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲੋਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ। ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਜਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਰਹਿਣ। ਇਹ ਜਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਲ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਉਹਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਉਹਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾਸ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸ—ਵਿਰੂ—ਜੋ ਮਧੁ (ਸ਼ਹਦ) ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਖੋਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬੋਲ, ਉਥੇ ਮਿੱਠਾਸ ਹੋਵੇ। ਮੇਰੀ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਵਣ, ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ, ਮੇਰਾ ਸਵਭਾਵ—ਸਭ ਕੁਝ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ, ਤੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸੌ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੂਤ ਜਾਂ ਭੂਤ ਮਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸੋਨਾ ਪਹਿਨਿਆ, ਉਹ ਜੀਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਤਾਕਤ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਰਥਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਲ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰਸ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੀ ਸਜਾਵਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਣਾ ਨੇ ਉਹ ਪਰਮ ਰਹੱਸ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ, ਜਨਮ ਦੇਂਦੀ, ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਜੋ ਪਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਝਰਨਿਆਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਉਸ ਗੁਪਤ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਜਨਮ-ਦਾਤਾ ਤੇ ਸੱਜਣ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਕੋਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ—ਇਹ ਅਗਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਆਸਕ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਅਕਾਸ਼ੀ ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰੋਤਾਮ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਬੋਲ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਤੇ ਦੈਵੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ, ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਵਾਸੁ ਗੰਧਰਵ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਥਕਾਵਟ, ਹਨੇਰਾ, ਜੂਏ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਜੋ ਚੀਜ਼ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੌ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੈ। ਅਸੁਰ ਇਸ ਲਾਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਖੋਦਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਜਲੌਕ (ਜੋਕ) ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਚੁੰਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਲਾਲ ਪਦਾਰਥ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜਰ-ਤਾਕਤ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਤੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਣ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਵੱਡਿਆਈ, ਯੁੱਧ, ਯਤਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜੰਗੀਡਾ ਤਾਬੀਜ਼ ਪਹਿਨਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਮੰਗਲਮਈ, ਲੰਮਾ ਤੇ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।