ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਕੰਦਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ: "ਹੇ ਸਕੰਦਾ, ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ, ਜੀਵ ਦੀ ਬੀਜ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰ। ਤੂੰ ਸਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਂਡ ਹੈਂ—ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਸਾਮ ਗਾਇਕ, ਵਧ, ਤੇਰਾ ਬੀਜ ਗਰਭ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ।" ਧਾਤ੍ਰ, ਤਵਸ਼੍ਟ੍ਰ, ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, "ਹੇ ਧਾਤ੍ਰ, ਹੇ ਤਵਸ਼੍ਟ੍ਰ, ਹੇ ਸਵਿਤਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਇਸ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰੋ, ਜੋ ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਵੇ।" ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਮੰਤ੍ਰਾਵਲੀਆਂ, ਸਮਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਅਗਨਿ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾਉਣ।" ਸਵਿਤਾ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੇ ਵੀ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਜੋੜਾਈ ਨਾਲ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ। ਮੰਤ੍ਰ, ਯਜਨ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਮ ਸਮੱਗਰੀ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾਇਆ। ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਛੰਦ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤ, ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਂਗ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਦਿਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੂਸ਼ ਘਾਸ ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਤਾਪ ਨਾਲ, ਚੰਗੀ ਜੋੜਾਈ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ। ਤਵਸ਼੍ਟ੍ਰ ਨੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਭਾਗਾ ਨੇ ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਈ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾਇਆ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਸ਼ਟ-ਸਬਦ ਨਾਲ ਯਜਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਏ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ ਆਏ, ਇਹ ਯਜਨ ਸੂਰਜ ਲੋਕ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਗਨਿ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਅਗਨਿ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸੰਤਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਾਖਣ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਗਨਿ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਘਿਉ ਨਾਲ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਦੇ ਯਜਨ ਚਮਚੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ, ਵਸੁਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵੀ ਉਥੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਲਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ, ਸਾਡਾ ਯਜਨ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਖਵਾਲੇ ਰਸਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵ-ਪੁਜਾਰੀ ਸਾਡਾ ਯਜਨ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ, ਅਗਨਿ ਦੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ। ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀਆਂ—ਇਦਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ—ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਤੇ ਬੈਠਣ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਅਸੀਸ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ; ਤਵਸ਼੍ਟ੍ਰ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਧਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੰਡੇ। ਹੇ ਵਨ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਛੱਡ ਦੇ; ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅਗਨਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਅਗਨਿ, ਜਾਤਵੇਦਸ, 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇ ਉਚਾਰ ਨਾਲ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਇਸ ਹੋਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਮ ਵਿੱਚ, ਨੌ ਪ੍ਰਾਣ ਨੌ ਵਾਰ ਮਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੌ ਪਤਝੜਾਂ ਲਈ। ਤਿੰਨ ਹਰੇ, ਤਿੰਨ ਚਾਂਦੀ ਦੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਤਪ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਅਗਨਿ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਰੁੱਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਾਪਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ। ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਤਿੰਨ ਮਾਪਾਂ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ ਆਵੇ; ਪੂਸ਼ਣ ਦੁੱਧ ਤੇ ਘਿਉ ਲਿਆਵੇ। ਅਨਾਜ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਰਤਾ ਇੱਥੇ ਟਿਕੀ ਰਹੇ। ਆਦਿਤਿਆ ਇਸਨੂੰ ਧਨ ਨਾਲ ਲੇਪਣ; ਅਗਨਿ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਹੈਂ, ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ। ਇੰਦਰ, ਇਸਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਭੇਜ; ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਾਪਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਣ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਰਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅਗਨਿ, ਸਭ ਕੁਝ ਢੋਣ ਵਾਲਾ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ। ਜੜੀਆਂ, ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਦਿਨ। ਇਹ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਮਿਆ, ਸੰਤਾਨ ਹੈ; ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਗਨਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਲ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੋਨਾ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਹੈ। ਜਮਦਗਨੀ ਦੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਉਮਰ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਉਮਰ; ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਉਮਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਤਿੰਨ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਬਣ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਹਰਾ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਂਦੀ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਲੋਹਾ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੱਖਿਆਵਾਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਨ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰਨ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੰਸ਼ ਵਧਿਆ, ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ।