ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਕਾਲੀ ਜੜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜੜ ਕਾਲਾਪਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੇ ਕਾਲੀ ਬੂਟੀ, ਤੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸਫੈਦੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ। ਜੇ ਹੱਡੀ, ਮਾਸ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਕੋੜ੍ਹ ਦਾ ਦਾਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜੜੀ ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਦਾਗ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ।" ਇਸ ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿੱਧ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਜੜੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਤ ਬਣੀ। ਜਦੋਂ ਦੈਤਨੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਈ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦੈਤਨੀ ਨੇ ਹੀ ਇਹ ਕੋੜ੍ਹ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ 'ਇਕਸਾਰ' ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵੀ ਨਾਮ 'ਇਕਸਾਰ' ਹੈ। ਹੇ ਬੂਟੀ, ਤੂੰ ਆਪ ਇਕਸਾਰ ਬਣੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਮੜੀ ਵੀ ਇਕਸਾਰ ਕਰ ਦੇ। ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਗੀ ਕਾਲੀ, ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੀ ਰਚੈਤਾ, ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇ, ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਵਾਂ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦੇ ਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਉਥੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਤਪਦਿਕ (ਬੁਖਾਰ) ਦੂਰ ਕਰ। ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਹੋ, ਚਿੰਗਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮੂਲਤਾ ਹੋ, ਤੈਨੂੰ ਹਰੀਅਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ 'ਹਰੂੜੁ' ਆਖਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨੀ, ਸਾਡਾ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰ। ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋ ਜਾਂ ਸੁੱਖ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ 'ਹਰੂੜੁ', ਹਰੀਆਲੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਆਖਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਡਾ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰ। ਠੰਢੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਸੜਦੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਹਰ ਦਿਨ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ।" "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਹੋਵੇ ਹੀ ਨਾ। ਯਮ ਦਾ ਪੱਥਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਭਗਾ ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋਣ। ਸੁੰਦਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਾਵਿਤਾ ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਮਾਰੁਤੋ, ਜੋ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਦਇਆਵਾਨ ਬਣੋ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿਓ।" "ਉਹ ਇਕੀ (ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ) ਜੋ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਬੁੱਢੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ। ਜੋ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਾਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਝੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਅਸਫਲ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੱਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਚਲੋ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਚੁੱਕੋ, ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋ; ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਆਉਣ।" "ਅਗਨਿ ਦੇਵਤਾ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਹਨ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ; ਦੋ-ਜੁੱਬਾਨੀਆਂ, ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ, ਕਾਲੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਜਾਦੂਗਰਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ। ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਨੀ ਜਾਂ ਪਾਗਲਪਨ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਸ ਚੁਰਾਉਣ ਲਈ ਜਨਮੀ ਹੈ—ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਖਾਵੇ। ਜਾਦੂਗਰਨੀ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਭੈਣ ਅਤੇ ਭਤੀਜੀ ਖਾਵੇ; ਫਿਰ ਜੰਗਲੀ ਵਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋਣ, ਜਾਦੂਗਰਨੀਆਂ ਮਿਟ ਜਾਣ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ।" "ਉਸ ਜਿੱਤੂ ਤਾਬੀਜ਼ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੇ ਤਾਕਤ ਪਾਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਸਾਨੂੰ ਭੀ ਰਾਜ ਮਿਲੇ। ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹੋ। ਸਾਵਿਤਾ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਜਿੱਤੂ, ਵੈਰੀ ਨਾਸਕ, ਉੱਤਮ ਤਾਬੀਜ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਾਜ ਲਈ ਬੱਧ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਲਈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਉਚਾਰਿਤ ਹੋਈ; ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਨਾਸਕ, ਵੈਰੀ ਰਹਿਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾਂ। ਮੈਂ ਸਾਂਡ, ਰਾਜਾ, ਵਿਸ਼ ਨਾਸਕ, ਵੈਰੀ ਨਾਸਕ ਬਣਾਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਾਂ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵਸੁ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਆਦਿਤਿਆ ਉਸ ਲਈ ਜਾਗਣ। ਨਾ ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬੀ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਭਾਰ ਪਾਵੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਚੇ ਹੋ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਓ। ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਬੂਟੀਆਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇਣ; ਇਹ ਸੌ ਮੌਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਰੰਭਿਕ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਹੋਮਾਂ, ਹਿੱਸਾ, ਤੇ ਅਹੋਮ ਭੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਸਭਾ-ਆਸਣ ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਚਾਰ ਆਸਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ, ਅਮਰਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਚਾਰ ਆਸਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਨਾਸ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਚੌਥਾ ਆਸਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸਾਨੂੰ ਉੱਤਮ ਜੀਵਨ ਦੇਵੇ। ਮਾਂ-ਪਿਓ, ਗਾਂਵਾਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਖਮਈ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ; ਅਸੀਂ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ।" "ਹੇ ਲੋਕੋ, ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੂਟੀਆਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵਾਤਾਵਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜੀਵ ਦਾ ਆਸਣ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੇ ਸਦਾ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਜਲ ਵਾਂਗ ਨਮੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ। ਹੇ ਆਕਾਸ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ, ਤਾਕਿ ਰੋਗ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਘਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਸੁਖਮਈ ਅਤੇ ਚਿਰਕਾਲੀ ਬਣੇ।