ମହାନଗ୍ନ୍ଯତୃପ୍ନଦ୍ଵି ମୋକ୍ରଦଦସ୍ଥାନାସରନ୍ । ଶକ୍ତିକାନନା ସ୍ଵଚମଶକଂ ସକ୍ତୁ ପଦ୍ଯମ
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଲୋଭୀକୁ ତୃପ୍ତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ; ହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଚଳିଲା ନାହିଁ; ତୀକ୍ଷ୍ଣଦନ୍ତୀମାନେ ନିଜ ମୁହଁରେ ପାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଚିରା ଖାଉଛନ୍ତି।
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁଲୂଖଲମତିକ୍ରାମନ୍ତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍। ଯଥା ତଵ ଵନସ୍ପତେ ନିରଘ୍ନନ୍ତି ତଥୈଵେତି
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଉଲୁଖଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି କହିଲେ: 'ଯେପରି ତୁମକୁ ଆଘାତ କରାଯାଏ, ହେ ବୃକ୍ଷ, ସେପରି ହେଉ।'
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁପ ବ୍ରୂତେ ଭ୍ରଷ୍ଟୋଥାପ୍ଯଭୂଭୁଵଃ । ଯଥୈଵ ତେ ଵନସ୍ପତେ ପିପ୍ପତି ତଥୈଵେତି
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ପଡ଼ି ଏବଂ ଉଠି, କହିଲେ: 'ଯେପରି ତୁମର ଫଳ, ହେ ବୃକ୍ଷ, ପଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ହେଉ।'
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁପ ବ୍ରୂତେ ଭ୍ରଷ୍ଟୋଥାପ୍ଯଭୂଭୁଵଃ । ଯଥା ଵଯୋ ଵିଦାହ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ନମଵଦହ୍ଯତେ
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ପଡ଼ି ଏବଂ ଉଠି, କହିଲେ: 'ଯେପରି ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକାଶରେ ପୁଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସେପରି ଏଠାରେ ପୁଡ଼ିଯାଉନ୍ତୁ।'
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁପ ବ୍ରୂତେ ସ୍ଵସାଵେଶିତଂ ପସଃ । ଇତ୍ଥଂ ଫଲସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଶୂର୍ପେ ଶୂର୍ପଂ ଭଜେମହି
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଚାପି ରସ ବିଷୟରେ କହିଲେ: 'ଏଭଳି, ଚାଲ ଗଛର ଫଳରୁ ଛାଲକୁ ଝାଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ପୃଥକ କରିବା।'
ମହାନଗ୍ନୀ କୃକଵାକଂ ଶମ୍ଯଯା ପରି ଧାଵତି । ଅଯଂ ନ ଵିଦ୍ମ ଯୋ ମୃଗଃ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ହରତି ଧାଣିକାମ୍
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଲାଠି ଦ୍ୱାରା କୁକୁଡ଼ାକୁ ଧାଉଛି; ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ କେଉଁ ପଶୁ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଧାନ ନେଉଛି।
ମହାନଗ୍ନୀ ମହାନଗ୍ନଂ ଧାଵନ୍ତମନୁ ଧାଵତି । ଇମାସ୍ତଦସ୍ଯ ଗା ରକ୍ଷ ଯଭ ମାମଦ୍ଧ୍ଯୌଦନମ୍
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଦୌଡ଼ୁଥିବା ବଡ଼ ଅଗ୍ନିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛି; ଏହି ତାଙ୍କ ଗାଈମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଯଭ, ମୋତେ ଆଘାତ କରନି, ହେ ଉଦନ।
ସୁଦେଵସ୍ତ୍ଵା ମହାନଗ୍ନୀର୍ବବାଧତେ ମହତଃ ସାଧୁ ଖୋଦନମ୍ । କୁସଂ ପୀଵରୋ ନଵତ୍
ଶୁଭ ଦେବତା, ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଦମନ କରୁଛନ୍ତି; ବଡ଼ଙ୍କର ପିସାଇ ଭଲ; କୁଶ ଘାସ ମୋଟା ଏବଂ ନୂତନ।
ଵଶା ଦଗ୍ଧାମିମାଙ୍ଗୁରିଂ ପ୍ରସୃଜତୋଗ୍ରତଂ ପରେ । ମହାନ୍ ଵୈ ଭଦ୍ରୋ ଯଭ ମାମଦ୍ଧ୍ଯୌଦନମ୍
ଯଜ୍ଞର ଗାଈ ପୁଡ଼ିଗଲାପରେ, ଏହି ଆଂଠିକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଏବଂ ଆଗକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି; ନିଶ୍ଚୟ ଯଭ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଭ, ମୋତେ ଆଘାତ କରନି, ହେ ଉଦନ।
ଵିଦେଵସ୍ତ୍ଵା ମହାନଗ୍ନୀର୍ଵିବାଧତେ ମହତଃ ସାଧୁ ଖୋଦନମ୍ । କୁମାରିକା ପିଙ୍ଗଲିକା କାର୍ଦ ଭସ୍ମା କୁ ଧାଵତି
ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦେବତା, ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଦମନ କରୁଛନ୍ତି; ବଡ଼ଙ୍କର ପିସାଇ ଭଲ; କୁମାରୀ, ପିଙ୍ଗଳା ଏବଂ କଳା ଝିଅ ଛାଇକୁ ଧାଉଛି।
ମହାନ୍ ଵୈ ଭଦ୍ରୋ ବିଲ୍ଵୋ ମହାନ୍ ଭଦ୍ର ଉଦୁମ୍ବରଃ । ମହାମଭିକ୍ତ ବାଧତେ ମହତଃ ସାଧୁ ଖୋଦନମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଭ ବେଲ ଗଛ, ନିଶ୍ଚୟ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଭ ଉଦୁମ୍ବର; ବଡ଼ ଅଭିଷିକ୍ତ ଜଣେ ବଡ଼ଙ୍କର ପିସାଇକୁ ଦମନ କରୁଛନ୍ତି।
ଯଃ କୁମାରୀ ପିଙ୍ଗଲିକା ଵସନ୍ତଂ ପୀଵରୀ ଲଭେତ୍। ତୈଲକୁଣ୍ଡମିମାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଂ ରୋଦନ୍ତଂ ଶୁଦମୁଦ୍ଧରେତ୍
ଯିଏ କୁମାରୀ, ପିଙ୍ଗଳା, ବସନ୍ତର ମୋଟା ଲାଭ କରେ, ସେ ତେଲ ଖାଦ, ଏହି ଆଂଠି ଏବଂ କାନ୍ଦୁଥିବା ଶୁଧକୁ ଉଠାଇବା ଉଚିତ।
ଯଦ୍ଧ ପ୍ରାଚୀରଜଗନ୍ତୋରୋ ମଣ୍ଡୂରଧାଣିକୀଃ । ହତା ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶତ୍ରଵଃ ସର୍ଵେ ବୁଦ୍ବୁଦଯାଶଵଃ
ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବଦିଗର ଲୋକମାନେ ଚଳିଗଲେ, ଲୋହା ଧାନ ଏବଂ ଧାନ ଶସ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଫୁଲିଉଠୁଥିବା ଏବଂ ତିବ୍ର ଗତିର ଲୋକମାନେ।
କପୃନ୍ ନରଃ କପୃଥମୁଦ୍ଦଧାତନ ଚୋଦଯତ ଖୁଦତ ଵାଜସାତଯେ । ନିଷ୍ଟିଗ୍ର୍ଯଃ ପୁତ୍ରମା ଚ୍ଯାଵଯୋତଯ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସବାଧ ଇହ ସୋମପୀତଯେ
ହେ ପୁରୁଷମାନେ, ଚକ୍କିକୁ ଉଠାଅ, ଏହାକୁ ଚଳାଅ, ଲାଭ ପାଇଁ ଖୋଦ; ମୁସଳ ଧାରୀ ଝିଅକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କର, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ସୋମ ପିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ।
ଦଧିକ୍ରାଵ୍ଣୋ ଅକାରିଷଂ ଜିଷ୍ଣୋରଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାଜିନଃ । ସୁରଭି ନୋ ମୁଖା କରତ୍ପ୍ର ଣ ଆଯୂଂଷି ତାରିଷତ୍
ମୁଁ ବିଜୟୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଧିକ୍ରାବ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିଛି। ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧିତ ମୁଖ ଆମକୁ ମଧୁର କରୁ, ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉ।
ସୁତାସୋ ମଧୁମତ୍ତମାଃ ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ମନ୍ଦିନଃ । ପଵିତ୍ରଵନ୍ତୋ ଅକ୍ଷରନ୍ ଦେଵାନ୍ ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଵୋ ମଦାଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ମଧୁର ସୋମ ରସ, ଯେଉଁଠାରେ ଆନନ୍ଦ ରହିଛି, ପବିତ୍ର ଛାଣି ଦ୍ୱାରା ବହୁଛି, ସେମାନେ ଅଟକିବେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଦେବତାମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ।
ଇନ୍ଦୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତ ଇତି ଦେଵାସୋ ଅବ୍ରୁଵନ୍ । ଵାଚସ୍ପତିର୍ମଖସ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯେଶାନ ଓଜସା
ଦେବତାମାନେ କହିଛନ୍ତି: 'ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି।' ବାଣୀର ମାଲିକ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଆନନ୍ଦ ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି।
ସହସ୍ରଧାରଃ ପଵତେ ସମୁଦ୍ରୋ ଵାଚମୀଙ୍ଖଯଃ । ସୋମଃ ପତୀ ରଯୀଣାଂ ସଖେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦିଵେଦିଵେ
ହଜାର ଧାରା ଥିବା ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ସୋମ ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ବାଣୀରେ ପ୍ରବାହିତ। ସୋମ, ଧନର ମାଲିକ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଦିନକୁ ଦିନ ସାଥି ହେଉଛନ୍ତି।
ଅଵ ଦ୍ରପ୍ସୋ ଅଂଶୁମତୀମତିଷ୍ଠଦିଯାନଃ କୃଷ୍ଣୋ ଦଶଭିଃ ସହସ୍ରୈଃ । ଆଵତ୍ତମିନ୍ଦ୍ରଃ ଶଚ୍ଯା ଧମନ୍ତମପ ସ୍ନେହିତୀର୍ନୃମଣା ଅଧତ୍ତ
କଳା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରା ଦଶ ହଜାର ସହ ଯାତ୍ରା କରି ଅଂଶୁମତୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦୃଢ଼ତାରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଥିବା ଅଂଶୁମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା କଲେ।
ଦ୍ରପ୍ସମପଶ୍ଯଂ ଵିଷୁଣେ ଚରନ୍ତମୁପହ୍ଵରେ ନଦ୍ଯୋ ଅଂଶୁମତ୍ଯାଃ । ନଭୋ ନ କୃଷ୍ଣମଵତସ୍ଥିଵାଂସମିଷ୍ଯାମି ଵୋ ଵୃଷଣୋ ଯୁଧ୍ଯତାଜୌ
ମୁଁ ଅଂଶୁମତୀ ନଦୀର କୂଳରେ ଅଲଗା ହେଉଥିବା ତାରାକୁ ଦେଖିଲି। ଆକାଶରେ କଳା ମେଘ ସଦୃଶ ମୁଁ ଦୃଢ଼ ରହିଲି—ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବେ।
ଅଧ ଦ୍ରପ୍ସୋ ଅଂଶୁମତ୍ଯା ଉପସ୍ଥେଽଧାରଯତ୍ତନ୍ଵଂ ତିତ୍ଵିଷାଣଃ । ଵିଶୋ ଅଦେଵୀରଭ୍ଯାଚରନ୍ତୀର୍ବୃହସ୍ପତିନା ଯୁଜେନ୍ଦ୍ରଃ ସସାହେ
ତାପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରା ଅଂଶୁମତୀର ମଧ୍ୟରେ ବସିଲା, ଶକ୍ତିରେ ନିଜ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲା। ଅଧର୍ମୀ ସମୂହ ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ହରାଇଲେ।
ତ୍ଵଂ ହ ତ୍ଯତ୍ସପ୍ତଭ୍ଯୋ ଜାଯମାନୋଽଶତ୍ରୁଭ୍ଯୋ ଅଭଵଃ ଶତ୍ରୁରିନ୍ଦ୍ର । ଗୂଲ୍ହେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଅନ୍ଵଵିନ୍ଦୋ ଵିଭୁମଦ୍ଭ୍ଯୋ ଭୁଵନେଭ୍ଯୋ ରଣଂ ଧାଃ
ସପ୍ତ ଜନ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ହେଲେ। ଲୁଚିଥିବା ଦିଗବିଦିଗ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ, ବିଶ୍ୱରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଣିଲେ।
ତ୍ଵଂ ହ ତ୍ଯଦପ୍ରତିମାନମୋଜୋ ଵଜ୍ରେଣ ଵଜ୍ରିନ୍ ଧୃଷିତୋ ଜଘନ୍ଥ । ତ୍ଵଂ ଶୁଷ୍ଣସ୍ଯାଵାତିରୋ ଵଧତ୍ରୈସ୍ତ୍ଵଂ ଗା ଇନ୍ଦ୍ର ଶଚ୍ଯେଦଵିନ୍ଦଃ
ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ତୁମେ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିରେ, ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କଲେ। ତୁମେ ଶୁଷ୍ଣକୁ ନାଶ କଲେ, ଏବଂ ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଗାଁମାନେ ଖୋଜି ପାଇଲେ।
ତମିନ୍ଦ୍ରଂ ଵାଜଯାମସି ମହେ ଵୃତ୍ରାଯ ହନ୍ତଵେ । ସ ଵୃଷା ଵୃଷଭୋ ଭୁଵତ୍
ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭକୁ, ବଡ଼ ବିପକ୍ଷୀକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛୁ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ହେଉନ୍ତୁ।
୩ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସ ଦାମନେ କୃତ ଓଜିଷ୍ଠଃ ସ ମଦେ ହିତଃ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୀ ଶ୍ଲୋକୀ ସ ସୋମ୍ଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ବିଜୟ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଛନ୍ତି, ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆନନ୍ଦରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେ ଗୌରବଶାଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସୋମ ପ୍ରେମୀ।
ଗିରା ଵଜ୍ରୋ ନ ସଂଭୃତଃ ସବଲୋ ଅନପଚ୍ଯୁତଃ । ଵଵକ୍ଷ ଋଷ୍ଵୋ ଅସ୍ତୃତଃ
ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ବଜ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କେବେ ବି ଅସଫଳ ହୁଏନାହିଁ। ଏହା ଉଚ୍ଚ ଓ ଅଡ଼ିଗ।
ମହାଁ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଯ ଓଜସା ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଵୃଷ୍ଟିମାମିଵ । ସ୍ତୋମୈର୍ଵତ୍ସସ୍ଯ ଵାଵୃଧେ
ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼, ବର୍ଷା ଆଣୁଥିବା ମେଘ ସଦୃଶ। ବଛା ପାଇଁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରଜାମୃତସ୍ଯ ପିପ୍ରତଃ ପ୍ର ଯଦ୍ଭରନ୍ତ ଵହ୍ନଯଃ । ଵିପ୍ରା ଋତସ୍ଯ ଵାହସା
ଅମୃତର ସନ୍ତାନକୁ ବଢ଼ାଇବା ବେଳେ, ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନିମାନେ ଏହା ବହନ କରନ୍ତି, ପ୍ରେରିତମାନେ ସତ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ଆଣନ୍ତି।
କଣ୍ଵାଃ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଯଦକ୍ରତ ସ୍ତୋମୈର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସାଧନମ୍ । ଜାମି ବ୍ରୁଵତ ଆଯୁଧମ୍
ଯେବେ କଣ୍ବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞର ସଫଳତା ଦେଲେ, ଓ ସ୍ନେହିତମାନେ, ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର।
ଆ ନୂନମଶ୍ଵିନା ଯୁଵଂ ଵତ୍ସସ୍ଯ ଗନ୍ତମଵସେ । ପ୍ରାସ୍ମୈ ଯଚ୍ଛତମଵୃକଂ ପୃଥୁ ଛର୍ଦିର୍ଯୁଯୁତଂ ଯା ଅରାତଯଃ
ଏବେ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ବଛାର ସହାୟତା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ତାଙ୍କୁ ଅଖଣ୍ଡ ଓ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତୁ।