ଉତ ଶ୍ଵେତ ଆଶୁପତ୍ଵା ଉତୋ ପଦ୍ଯାଭିର୍ଯଵିଷ୍ଠଃ । ଉତେମାଶୁ ମାନଂ ପିପର୍ତି
ଧଳାଟି ଖୁବ ତେଜ, ସବୁଠୁ ଛୋଟ ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଅଛି; ଏହି ତେଜ ଜଣ ମାପକୁ ଧାରଣ କରେ।
ଆଦିତ୍ଯା ରୁଦ୍ରା ଵସଵସ୍ତ୍ଵେନୁ ତ ଇଦଂ ରାଧଃ ପ୍ରତି ଗୃଭ୍ଣୀହ୍ଯଙ୍ଗିରଃ । ଇଦଂ ରାଧୋ ଵିଭୁ ପ୍ରଭୁ ଇଦଂ ରାଧୋ ବୃହତ୍ପୃଥୁ
ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁମାନେ, ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କର, ଅଙ୍ଗିରସ; ଏହି ଦାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ମହାନ।
୦ ଦେଵା ଦଦତ୍ଵାସୁରଂ ତଦ୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ ସୁଚେତନମ୍ । ଯୁଷ୍ମାମସ୍ତୁ ଦିଵେଦିଵେ ପ୍ରତ୍ଯେଵ ଗୃଭାଯତ୍
ଦେବତାମାନେ ଅସୁରକୁ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏହା ତୁମର ଜ୍ଞାନ ହେଉ; ପ୍ରତିଦିନ ଏହା ତୁମର ହେଉ, ସଦା ତୁମେ ଏହାକୁ ଧରି ରଖ।
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମରିଣା ହଵ୍ଯଂ ପାରାଵତେଭ୍ଯଃ । ଵିପ୍ରାଯ ସ୍ତୁଵତେ ଵସୁଵନିଂ ଦୁରଶ୍ରଵସେ ଵହ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ରକ୍ଷା ସହିତ, ହବି ଦୂର ଥିବାମାନେ ପାଖକୁ ନେଉ; ଯିଏ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେଠାରେ ଧନ ଦିଅ, ଖରାପ ନାମ ଥିବାଠାରୁ ଦୂରେ ରଖ।
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ର କପୋତାଯ ଛିନ୍ନପକ୍ଷାଯ ଵଞ୍ଚତେ । ଶ୍ଯାମାକଂ ପକ୍ଵଂ ପୀଲୁ ଚ ଵାରସ୍ମା ଅକୃଣୋର୍ବହୁଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ପାଖ ଥିବା ପରାବୂତ କପୋତ ପାଇଁ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦିନେ ବେଶି ପାକା ଶ୍ୟାମାକ ଓ ପିଲୁ ଫଳ ଦେଲେ।
ଅରଂଗରୋ ଵାଵଦୀତି ତ୍ରେଧା ବଦ୍ଧୋ ଵରତ୍ରଯା । ଇରାମହ ପ୍ରଶଂସତ୍ଯନିରାମପ ସେଧତି
ଯିଏ ଶବ୍ଦ କରେନାହିଁ, ସେ 'ବାବଦିତି' କହେ, ତିନିଟି ପଟିରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଛି; ସେ ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ, ସେ ତାହାକୁ ଦୂରେ ରଖେ।
ଯଦସ୍ଯା ଅଂହୁଭେଦ୍ଯାଃ କୃଧୁ ସ୍ଥୂଲମୁପାତସତ୍। ମୁଷ୍କାଵିଦସ୍ଯା ଏଜତୋ ଗୋଶଫେ ଶକୁଲାଵିଵ
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଭାଗ ଭାଗିଯିବାକୁ ଥିବା ମୁଷ୍କଗୁଡ଼ିକ ଗାଢ଼ ଅଂଶକୁ ଆଘାତ କରେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଗାଏର ଖୁର ଭିତରେ ପକ୍ଷୀର ଡିମ୍ବ ଭଳି କମ୍ପି କମ୍ପି ହେଉଛି।
ଯଦା ସ୍ଥୂଲେନ ପସସାଣୌ ମୁଷ୍କା ଉପାଵଧୀତ୍। ଵିଷ୍ଵଞ୍ଚା ଵସ୍ଯା ଵର୍ଧତଃ ସିକତାସ୍ଵେଵ ଗର୍ଦଭୌ
ଯେତେବେଳେ ଗାଢ଼ ଦ୍ୱାରା ପଥର ଉପରେ ମୁଷ୍କ ଆଘାତ ପାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଚଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ବଢ଼ିଯାଉଛି, ଯେପରି ମାଟି ଉପରେ ଗଧା ଚାଲିଥାଏ।
ଯଦଲ୍ପିକାସ୍ଵଲ୍ପିକା କର୍କଧୂକେଵଷଦ୍ଯତେ । ଵାସନ୍ତିକମିଵ ତେଜନଂ ଯନ୍ତ୍ଯଵାତାଯ ଵିତ୍ପତି
ଯେତେବେଳେ ଛୋଟ ଛୋଟ ମଧ୍ୟରେ ଛୋଟ ଗୁଡ଼ିକ ଚଳନ୍ତି, ଚକ୍କିର ଭଳି, ସେମାନେ ବସନ୍ତ ଉତ୍ସବକୁ ଯାଉଥିବା ପରି ଯାଆନ୍ତି, ବାତାସ ସେମାନେକୁ ଦୂରେ ଉଡ଼ାଇ ଦେଉଛି।
ଯଦ୍ଦେଵାସୋ ଲଲାମଗୁଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୀମିନମାଵିଷୁଃ । ସକୁଲା ଦେଦିଶ୍ଯତେ ନାରୀ ସତ୍ଯସ୍ଯାକ୍ଷିଭୁଵୋ ଯଥା
ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଶୋଭା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେମାନେ ଏହି ନାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ସେ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଚିହ୍ନଟ ହେଉଛି, ଯେପରି ସତ୍ୟର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଦେଖାଯାଏ।
ମହାନଗ୍ନ୍ଯତୃପ୍ନଦ୍ଵି ମୋକ୍ରଦଦସ୍ଥାନାସରନ୍ । ଶକ୍ତିକାନନା ସ୍ଵଚମଶକଂ ସକ୍ତୁ ପଦ୍ଯମ
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଲୋଭୀକୁ ତୃପ୍ତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ; ହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଚଳିଲା ନାହିଁ; ତୀକ୍ଷ୍ଣଦନ୍ତୀମାନେ ନିଜ ମୁହଁରେ ପାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଚିରା ଖାଉଛନ୍ତି।
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁଲୂଖଲମତିକ୍ରାମନ୍ତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍। ଯଥା ତଵ ଵନସ୍ପତେ ନିରଘ୍ନନ୍ତି ତଥୈଵେତି
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଉଲୁଖଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି କହିଲେ: 'ଯେପରି ତୁମକୁ ଆଘାତ କରାଯାଏ, ହେ ବୃକ୍ଷ, ସେପରି ହେଉ।'
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁପ ବ୍ରୂତେ ଭ୍ରଷ୍ଟୋଥାପ୍ଯଭୂଭୁଵଃ । ଯଥୈଵ ତେ ଵନସ୍ପତେ ପିପ୍ପତି ତଥୈଵେତି
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ପଡ଼ି ଏବଂ ଉଠି, କହିଲେ: 'ଯେପରି ତୁମର ଫଳ, ହେ ବୃକ୍ଷ, ପଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ହେଉ।'
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁପ ବ୍ରୂତେ ଭ୍ରଷ୍ଟୋଥାପ୍ଯଭୂଭୁଵଃ । ଯଥା ଵଯୋ ଵିଦାହ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ନମଵଦହ୍ଯତେ
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ପଡ଼ି ଏବଂ ଉଠି, କହିଲେ: 'ଯେପରି ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକାଶରେ ପୁଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସେପରି ଏଠାରେ ପୁଡ଼ିଯାଉନ୍ତୁ।'
ମହାନଗ୍ନ୍ଯୁପ ବ୍ରୂତେ ସ୍ଵସାଵେଶିତଂ ପସଃ । ଇତ୍ଥଂ ଫଲସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଶୂର୍ପେ ଶୂର୍ପଂ ଭଜେମହି
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଚାପି ରସ ବିଷୟରେ କହିଲେ: 'ଏଭଳି, ଚାଲ ଗଛର ଫଳରୁ ଛାଲକୁ ଝାଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ପୃଥକ କରିବା।'
ମହାନଗ୍ନୀ କୃକଵାକଂ ଶମ୍ଯଯା ପରି ଧାଵତି । ଅଯଂ ନ ଵିଦ୍ମ ଯୋ ମୃଗଃ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ହରତି ଧାଣିକାମ୍
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଲାଠି ଦ୍ୱାରା କୁକୁଡ଼ାକୁ ଧାଉଛି; ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ କେଉଁ ପଶୁ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଧାନ ନେଉଛି।
ମହାନଗ୍ନୀ ମହାନଗ୍ନଂ ଧାଵନ୍ତମନୁ ଧାଵତି । ଇମାସ୍ତଦସ୍ଯ ଗା ରକ୍ଷ ଯଭ ମାମଦ୍ଧ୍ଯୌଦନମ୍
ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଦୌଡ଼ୁଥିବା ବଡ଼ ଅଗ୍ନିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛି; ଏହି ତାଙ୍କ ଗାଈମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଯଭ, ମୋତେ ଆଘାତ କରନି, ହେ ଉଦନ।
ସୁଦେଵସ୍ତ୍ଵା ମହାନଗ୍ନୀର୍ବବାଧତେ ମହତଃ ସାଧୁ ଖୋଦନମ୍ । କୁସଂ ପୀଵରୋ ନଵତ୍
ଶୁଭ ଦେବତା, ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଦମନ କରୁଛନ୍ତି; ବଡ଼ଙ୍କର ପିସାଇ ଭଲ; କୁଶ ଘାସ ମୋଟା ଏବଂ ନୂତନ।
ଵଶା ଦଗ୍ଧାମିମାଙ୍ଗୁରିଂ ପ୍ରସୃଜତୋଗ୍ରତଂ ପରେ । ମହାନ୍ ଵୈ ଭଦ୍ରୋ ଯଭ ମାମଦ୍ଧ୍ଯୌଦନମ୍
ଯଜ୍ଞର ଗାଈ ପୁଡ଼ିଗଲାପରେ, ଏହି ଆଂଠିକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଏବଂ ଆଗକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି; ନିଶ୍ଚୟ ଯଭ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଭ, ମୋତେ ଆଘାତ କରନି, ହେ ଉଦନ।
ଵିଦେଵସ୍ତ୍ଵା ମହାନଗ୍ନୀର୍ଵିବାଧତେ ମହତଃ ସାଧୁ ଖୋଦନମ୍ । କୁମାରିକା ପିଙ୍ଗଲିକା କାର୍ଦ ଭସ୍ମା କୁ ଧାଵତି
ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦେବତା, ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଦମନ କରୁଛନ୍ତି; ବଡ଼ଙ୍କର ପିସାଇ ଭଲ; କୁମାରୀ, ପିଙ୍ଗଳା ଏବଂ କଳା ଝିଅ ଛାଇକୁ ଧାଉଛି।
ମହାନ୍ ଵୈ ଭଦ୍ରୋ ବିଲ୍ଵୋ ମହାନ୍ ଭଦ୍ର ଉଦୁମ୍ବରଃ । ମହାମଭିକ୍ତ ବାଧତେ ମହତଃ ସାଧୁ ଖୋଦନମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଭ ବେଲ ଗଛ, ନିଶ୍ଚୟ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଭ ଉଦୁମ୍ବର; ବଡ଼ ଅଭିଷିକ୍ତ ଜଣେ ବଡ଼ଙ୍କର ପିସାଇକୁ ଦମନ କରୁଛନ୍ତି।
ଯଃ କୁମାରୀ ପିଙ୍ଗଲିକା ଵସନ୍ତଂ ପୀଵରୀ ଲଭେତ୍। ତୈଲକୁଣ୍ଡମିମାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଂ ରୋଦନ୍ତଂ ଶୁଦମୁଦ୍ଧରେତ୍
ଯିଏ କୁମାରୀ, ପିଙ୍ଗଳା, ବସନ୍ତର ମୋଟା ଲାଭ କରେ, ସେ ତେଲ ଖାଦ, ଏହି ଆଂଠି ଏବଂ କାନ୍ଦୁଥିବା ଶୁଧକୁ ଉଠାଇବା ଉଚିତ।
ଯଦ୍ଧ ପ୍ରାଚୀରଜଗନ୍ତୋରୋ ମଣ୍ଡୂରଧାଣିକୀଃ । ହତା ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶତ୍ରଵଃ ସର୍ଵେ ବୁଦ୍ବୁଦଯାଶଵଃ
ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବଦିଗର ଲୋକମାନେ ଚଳିଗଲେ, ଲୋହା ଧାନ ଏବଂ ଧାନ ଶସ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଫୁଲିଉଠୁଥିବା ଏବଂ ତିବ୍ର ଗତିର ଲୋକମାନେ।
କପୃନ୍ ନରଃ କପୃଥମୁଦ୍ଦଧାତନ ଚୋଦଯତ ଖୁଦତ ଵାଜସାତଯେ । ନିଷ୍ଟିଗ୍ର୍ଯଃ ପୁତ୍ରମା ଚ୍ଯାଵଯୋତଯ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସବାଧ ଇହ ସୋମପୀତଯେ
ହେ ପୁରୁଷମାନେ, ଚକ୍କିକୁ ଉଠାଅ, ଏହାକୁ ଚଳାଅ, ଲାଭ ପାଇଁ ଖୋଦ; ମୁସଳ ଧାରୀ ଝିଅକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କର, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ସୋମ ପିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ।
ଦଧିକ୍ରାଵ୍ଣୋ ଅକାରିଷଂ ଜିଷ୍ଣୋରଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାଜିନଃ । ସୁରଭି ନୋ ମୁଖା କରତ୍ପ୍ର ଣ ଆଯୂଂଷି ତାରିଷତ୍
ମୁଁ ବିଜୟୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଧିକ୍ରାବ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିଛି। ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧିତ ମୁଖ ଆମକୁ ମଧୁର କରୁ, ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉ।
ସୁତାସୋ ମଧୁମତ୍ତମାଃ ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ମନ୍ଦିନଃ । ପଵିତ୍ରଵନ୍ତୋ ଅକ୍ଷରନ୍ ଦେଵାନ୍ ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଵୋ ମଦାଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ମଧୁର ସୋମ ରସ, ଯେଉଁଠାରେ ଆନନ୍ଦ ରହିଛି, ପବିତ୍ର ଛାଣି ଦ୍ୱାରା ବହୁଛି, ସେମାନେ ଅଟକିବେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଦେବତାମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ।
ଇନ୍ଦୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତ ଇତି ଦେଵାସୋ ଅବ୍ରୁଵନ୍ । ଵାଚସ୍ପତିର୍ମଖସ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯେଶାନ ଓଜସା
ଦେବତାମାନେ କହିଛନ୍ତି: 'ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି।' ବାଣୀର ମାଲିକ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଆନନ୍ଦ ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି।
ସହସ୍ରଧାରଃ ପଵତେ ସମୁଦ୍ରୋ ଵାଚମୀଙ୍ଖଯଃ । ସୋମଃ ପତୀ ରଯୀଣାଂ ସଖେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦିଵେଦିଵେ
ହଜାର ଧାରା ଥିବା ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ସୋମ ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ବାଣୀରେ ପ୍ରବାହିତ। ସୋମ, ଧନର ମାଲିକ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଦିନକୁ ଦିନ ସାଥି ହେଉଛନ୍ତି।
ଅଵ ଦ୍ରପ୍ସୋ ଅଂଶୁମତୀମତିଷ୍ଠଦିଯାନଃ କୃଷ୍ଣୋ ଦଶଭିଃ ସହସ୍ରୈଃ । ଆଵତ୍ତମିନ୍ଦ୍ରଃ ଶଚ୍ଯା ଧମନ୍ତମପ ସ୍ନେହିତୀର୍ନୃମଣା ଅଧତ୍ତ
କଳା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରା ଦଶ ହଜାର ସହ ଯାତ୍ରା କରି ଅଂଶୁମତୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦୃଢ଼ତାରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଥିବା ଅଂଶୁମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା କଲେ।
ଦ୍ରପ୍ସମପଶ୍ଯଂ ଵିଷୁଣେ ଚରନ୍ତମୁପହ୍ଵରେ ନଦ୍ଯୋ ଅଂଶୁମତ୍ଯାଃ । ନଭୋ ନ କୃଷ୍ଣମଵତସ୍ଥିଵାଂସମିଷ୍ଯାମି ଵୋ ଵୃଷଣୋ ଯୁଧ୍ଯତାଜୌ
ମୁଁ ଅଂଶୁମତୀ ନଦୀର କୂଳରେ ଅଲଗା ହେଉଥିବା ତାରାକୁ ଦେଖିଲି। ଆକାଶରେ କଳା ମେଘ ସଦୃଶ ମୁଁ ଦୃଢ଼ ରହିଲି—ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବେ।