ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ମଦୂନେ ସୁତଂ ପରି ଷ୍ଟୋଭନ୍ତୁ ନୋ ଗିରଃ । ଅର୍କମର୍ଚନ୍ତୁ କାରଵଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ଯାହାପାଇଁ ସୋମ ପିଟାଯାଇଛି, ଆମର ଗୀତଗୁଡିକ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରୁ। କବିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ।
ଯସ୍ମିନ୍ ଵିଶ୍ଵା ଅଧି ଶ୍ରିଯୋ ରଣନ୍ତି ସପ୍ତ ସଂସଦଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସୁତେ ହଵାମହେ
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ବସିଥାଏ, ସାତଟି ସଭା ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି— ସୋମ ପିଟାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ।
ତ୍ରିକଦ୍ରୁକେଷୁ ଚେତନଂ ଦେଵାସୋ ଯଜ୍ଞମତ୍ନତ । ତମିଦ୍ଵର୍ଧନ୍ତୁ ନୋ ଗିରଃ
ତ୍ରିକଦ୍ରୁକ ଉତ୍ସବରେ, ଦେବମାନେ ଜାଗୃତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିଛନ୍ତି। ଆମର ଗୀତଗୁଡିକ ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇ ଦିଅ।
ଯତ୍ସୋମମିନ୍ଦ୍ର ଵିଷ୍ଣଵି ଯଦ୍ଵା ଘ ତ୍ରିତ ଆପ୍ତ୍ଯେ । ଯଦ୍ଵା ମରୁତ୍ସୁ ମନ୍ଦସେ ସମିନ୍ଦୁଭିଃ
ଏଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯେଉଁ ସୋମ ବିଷ୍ଣୁ ସହ, କିମ୍ବା ତ୍ରିତ ଆପ୍ତ୍ୟ ସହ, କିମ୍ବା ମାରୁତମାନେ ସହ ଉପଭୋଗ କରିଛ—
ଯଦ୍ଵା ଶକ୍ର ପରାଵତି ସମୁଦ୍ରେ ଅଧି ମନ୍ଦସେ । ଅସ୍ମାକମିତ୍ସୁତେ ରଣା ସମିନ୍ଦୁଭିଃ
କିମ୍ବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୂର ଶାଗରରେ ଯେଉଁ ସୋମ ଉପଭୋଗ କରିଛ, ଆମେ ପିଟିଥିବା ସୋମର ରସରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ କର।
ଯଦ୍ଵାସି ସୁନ୍ଵତୋ ଵୃଧୋ ଯଜମାନସ୍ଯ ସତ୍ପତେ । ଉକ୍ଥେ ଵା ଯସ୍ଯ ରଣ୍ଯସି ସମିନ୍ଦୁଭିଃ
କିମ୍ବା, ବଳି ଦେଇଥିବା ବେଳେ ଯେଉଁ ସୋମ ପିତିଛ, ବଳିଦାନକାରୀଙ୍କ ସହାୟକ ଭାବରେ, କିମ୍ବା ଷ୍ଟୁତି ଗୀତରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛ— ଆମେ ପିଟିଥିବା ସୋମର ରସରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ କର।
ଯଦଦ୍ଯ କଚ୍ଚ ଵୃତ୍ରହନ୍ନ୍ ଉଦଗା ଅଭି ସୂର୍ଯ । ସର୍ଵଂ ତଦିନ୍ଦ୍ର ତେ ଵଶେ
ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଜି ଯାହା କିଛି ଉଦୟ ହେଇଛି, ଏହି ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ, ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମର ଅଧୀନରେ ଅଛି।
ଯଦ୍ଵା ପ୍ରଵୃଦ୍ଧ ସତ୍ପତେ ନ ମରା ଇତି ମନ୍ଯସେ । ଉତୋ ତତ୍ସତ୍ଯମିତ୍ତଵ
ହେ ସଦ୍ଗୁଣୀ ନାଥ, ଯଦି ତୁମେ ଭାବୁଛ, 'ମୁଁ କେବେ ହାରିବି ନାହିଁ', ତେବେ ଏହା ଏକ ସତ୍ୟ କଥା, ହେ ପ୍ରବଳ।
ଯେ ସୋମାସଃ ପରାଵତି ଯେ ଅର୍ଵାଵତି ସୁନ୍ଵିରେ । ସର୍ଵାଂସ୍ତାମିନ୍ଦ୍ର ଗଚ୍ଛସି
ଯେ ସମସ୍ତ ସୋମ ଦୂରେ ଓ ନିକଟରେ ଚାପାଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକୁ ତୁମେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତଂକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଉଛ।
ଉଭଯଂ ଶୃଣଵଚ୍ଚ ନ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅର୍ଵାଗିଦଂ ଵଚଃ । ସତ୍ରାଚ୍ଯା ମଘଵା ସୋମପୀତଯେ ଧିଯା ଶଵିଷ୍ଠ ଆ ଗମତ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଇପଟର କଥା ଶୁଣ, ଏହି ବାକ୍ୟକୁ ନିକଟରେ ଆସି ଶୁଣ। ହେ ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।
ତଂ ହି ସ୍ଵରାଜଂ ଵୃଷଭଂ ତମୋଜସେ ଧିଷଣେ ନିଷ୍ଟତକ୍ଷତୁଃ । ଉତୋପମାନାଂ ପ୍ରଥମୋ ନି ଷୀଦସି ସୋମକାମଂ ହି ତେ ମନଃ
ଏହି ଆତ୍ମଜ୍ୟୋତି, ଏହି ବଳବାନ ବୃଷଭ ପାଇଁ ଦୁଇ ଦେବୀ ଶକ୍ତିର ସିଂହାସନ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ହୋଇ ବସ, କାରଣ ତୁମର ମନ ସୋମକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ।
ଅଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋଽନା ତ୍ଵମନାପିରିନ୍ଦ୍ର ଜନୁଷା ସନାଦସି । ଯୁଧେଦାପିତ୍ଵମିଚ୍ଛସେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଜନ୍ମରୁ ଏକାକି, କୌଣସି ସମାନ ବା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଚାହୁଁଛ।
ନକୀ ରେଵନ୍ତଂ ସଖ୍ଯାଯ ଵିନ୍ଦସେ ପୀଯନ୍ତି ତେ ସୁରାଶ୍ଵଃ । ଯଦା କୃଣୋଷି ନଦନୁଂ ସମୂହସ୍ଯାଦିତ୍ପିତେଵ ହୂଯସେ
ତୁମେ ଧନୀ ବନ୍ଧୁ ମିଳୁନାହାଁ, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପିଉଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ବିଶାଳ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ସମାବେଶରେ ବାପାଙ୍କୁ ଡାକିବା ପରି ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ।
ଅହମିଦ୍ଧି ପିତୁଷ୍ପରି ମେଧାମୃତସ୍ଯ ଜଗ୍ରଭ । ଅହଂ ସୂର୍ଯ ଇଵାଜନି
ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କଠାରୁ ଅମୃତ ଜ୍ଞାନ ଧରିଛି; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଅହଂ ପ୍ରତ୍ନେନ ମନ୍ମନା ଗିରଃ ଶୁମ୍ଭାମି କଣ୍ଵଵତ୍। ଯେନେନ୍ଦ୍ରଃ ଶୁଷ୍ମମିଦ୍ଦଧେ
ପୁରୁଣା ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ, କଣ୍ବମାନେ ଯେପରି ଶ୍ଲୋକ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ କଥାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ପାଇଥିଲେ।
ଯେ ତ୍ଵାମିନ୍ଦ୍ର ନ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଋଷଯୋ ଯେ ଚ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ । ମମେଦ୍ଵର୍ଧସ୍ଵ ସୁଷ୍ଟୁତଃ
ଯେ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିନଥିଲେ ଓ ଯେମାନେ କରିଥିଲେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୋ ପାଇଁ ଭଲ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।
ମା ଭୂମ ନିଷ୍ଟ୍ଯା ଇଵେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଦରଣା ଇଵ । ଵନାନି ନି ପ୍ରଜହିତାନ୍ଯଦ୍ରିଵୋ ଦୁରୋଷାସୋ ଅମନ୍ମହି
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମର ଦୟାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବାକୁ ଦିଅନାହାଁ, ଆଶ୍ରୟହୀନ ମାନେ ପରି ହେବାକୁ ଦିଅନାହାଁ, ଶତ୍ରୁଦଳନ, ଆମେ ଜଙ୍ଗଲ ଭଳି ତ୍ୟାଗିତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ତୁମର କୃପାରୁ ଦୂର ହେବାକୁ ଦିଅନାହାଁ।
ଅମନ୍ମହୀଦନାଶଵୋଽନୁଗ୍ରାସଶ୍ଚ ଵୃତ୍ରହନ୍ । ସୁକୃତ୍ସୁ ତେ ମହତା ଶୂର ରାଧସାନୁ ସ୍ତୋମଂ ମୁଦୀମହି
ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ, ଆମେ ଅଶକ୍ତ ହେବାକୁ ଦିଅନାହାଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅଧୀନ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁନାହିଁ। ହେ ବୀର, ଭଲମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ବଡ଼ ଦାନରେ, ଆମେ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମକୁ ଗୀତ ଗାଉ।
ପିବା ସୋମମିନ୍ଦ୍ର ମନ୍ଦତୁ ତ୍ଵା ଯଂ ତେ ସୁଷାଵ ହର୍ଯଶ୍ଵାଦ୍ରିଃ । ସୋତୁର୍ବାହୁଭ୍ଯାଂ ସୁଯତୋ ନାର୍ଵା
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପିଉ, ଏହା ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ। ଏହି ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପାଯାଇଛି, ଘୋଡ଼ା ପ୍ରେମୀ, ଚାପାଯାଇଥିବା ଏହି ସୋମ ସୁନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛି।
ଯସ୍ତେ ମଦୋ ଯୁଜସ୍ଚାରୁରସ୍ତି ଯେନ ଵୃତ୍ରାଣି ହର୍ଯଶ୍ଵ ହଂସି । ସ ତ୍ଵାମିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭୂଵସୋ ମମତ୍ତୁ
ତୁମର ଯେ ଆନନ୍ଦ, ଯାହା ଯୁକ୍ତ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଘୋଡ଼ା ପ୍ରେମୀ ତୁମେ ବୃତ୍ରମାନେକୁ ବିନାଶ କର, ଏହି ଅଧିକ ଧନର ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହା ତୁମକୁ ମତ୍ତ କରୁ।
ବୋଧା ସୁ ମେ ମଘଵନ୍ ଵାଚମେମାଂ ଯାଂ ତେ ଵସିଷ୍ଠୋ ଅର୍ଚତି ପ୍ରଶସ୍ତିମ୍ । ଇମା ବ୍ରହ୍ମ ସଧମାଦେ ଜୁଷସ୍ଵ
ହେ ଦାନଶୀଳ, ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ବସିଷ୍ଠ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ଭାବେ କହୁଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାମାନେକୁ ସଭାରେ ଗ୍ରହଣ କର।
ଶଗ୍ଧ୍ଯୂ ଷୁ ଶଚୀପତ ଇନ୍ଦ୍ର ଵିଶ୍ଵାଭିରୂତିଭିଃ । ଭଗଂ ନ ହି ତ୍ଵା ଯଶସଂ ଵସୁଵିଦମନୁ ଶୂର ଚରାମସି
ହେ ଶକ୍ତିର ନାଥ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ରକ୍ଷା ସହିତ ଆମକୁ ଶୁଣ। ହେ ବୀର, ଆମେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ, ଯେ ଯଶସ୍ବୀ ଓ ଧନର ଜ୍ଞାନୀ, ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ।
ପୌରୋ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ପୁରୁକୃଦ୍ଗଵାମସ୍ଯୁତ୍ସୋ ଦେଵ ହିରଣ୍ଯଯଃ । ନକିର୍ହି ଦାନଂ ପରିମର୍ଧିଷତ୍ତ୍ଵେ ଯଦ୍ଯଦ୍ଯାମି ତଦା ଭର
ତୁମେ ଘୋଡ଼ାର ନାଥ, ବହୁ କାମ କରୁଥିବା, ଗାଈର ମାଲିକ, ହେ ଦେବତା, ସୁନା ଧନର ଦାତା। କାରଣ ଦାନ ରୋକିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ—ମୁଁ ଯାହା ଚାହେଁ, ତୁମେ ଦିଅ।
ଇନ୍ଦ୍ରମିଦ୍ଦେଵତାତଯେ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରଯତ୍ଯଧ୍ଵରେ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସମୀକେ ଵନିନୋ ହଵାମହ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଧନସ୍ଯ ସାତଯେ
ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଯଜ୍ଞରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ସଭାରେ ଅଟବାସୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି, ଧନ ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମହ୍ନା ରୋଦସୀ ପପ୍ରଥଚ୍ଛଵ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସୂର୍ଯମରୋଚଯତ୍। ଇନ୍ଦ୍ରେ ହ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଯେମିର ଇନ୍ଦ୍ରେ ସୁଵାନାସ ଇନ୍ଦଵଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ଜଗତ୍ ବିସ୍ତୃତ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ସୋମ ଝରିଯାଏ।
ଅସ୍ତାଵି ମନ୍ମ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୋଚତ । ପୂର୍ଵୀର୍ଋତସ୍ଯ ବୃହତୀରନୂଷତ ସ୍ତୋତୁର୍ମେଘା ଅସୃକ୍ଷତ
ମୁଁ ପୁରୁଣା ସ୍ତୁତିଗୀତ ପଢ଼ିଛି; ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କୁହାଯାଉ। ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସରିତ ହୋଇଛି; ଗାୟକଙ୍କର ମେଘମାନେ ବର୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
ତୁରଣ୍ଯଵୋ ମଧୁମନ୍ତଂ ଘୃତଶ୍ଚୁତଂ ଵିପ୍ରାସୋ ଅର୍କମାନୃଚୁଃ । ଅସ୍ମେ ରଯିଃ ପପ୍ରଥେ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯଂ ଶଵୋଽସ୍ମେ ସୁଵାନାସ ଇନ୍ଦଵଃ
ତେଜସ୍ୱୀ ମନ୍ତ୍ରଦାତାମାନେ ମଧୁର ଓ ଘୃତ ଭରିଥିବା ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି। ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଓ ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି; ଆମ ପାଇଁ ସୋମ ଝରୁଛି।
ଯଦିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଗପାଗୁଦଙ୍ନ୍ଯଗ୍ଵା ହୂଯସେ ନୃଭିଃ । ସିମା ପୁରୂ ନୃଷୂତୋ ଅସ୍ଯାନଵେଽସି ପ୍ରଶର୍ଧ ତୁର୍ଵଶେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ମଣିଷମାନେ ତୁମକୁ ଡାକିଲେ, ତୁମେ ବହୁମାନଙ୍କ ଡାକରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅଛ, ତୁମେ ତୁର୍ବଶଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷକ।
ଯଦ୍ଵା ରୁମେ ରୁଶମେ ଶ୍ଯାଵକେ କୃପ ଇନ୍ଦ୍ର ମାଦଯସେ ସଚା । କଣ୍ଵାସସ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଭି ସ୍ତୋମଵାହସ ଇନ୍ଦ୍ରା ଯଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯା ଗହି
କିମ୍ବା ରୁମା, ରୁଶମା, ଶ୍ୟାବକଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, କଣ୍ବମାନେ ସ୍ତୁତି ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସ।
ଅଭି ତ୍ଵା ଶୂର ନୋନୁମୋଽଦୁଗ୍ଧା ଇଵ ଧେନଵଃ । ଈଶାନମସ୍ଯ ଜଗତଃ ସ୍ଵର୍ଦୃଶମୀଶାନମିନ୍ଦ୍ର ତସ୍ଥୁଷଃ
ହେ ବୀର, ଅମେଘା ଗାଈଁମାନେ ଯେପରି ଆସନ୍ତି, ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଉଛୁ। ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ ଜଗତ୍ର ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଆଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ସ୍ୱାମୀ।