ତୁଭ୍ଯେଦିନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵ ଓକ୍ଯେ ସୋମଂ ଚୋଦାମି ପୀତଯେ । ଏଷ ରାରନ୍ତୁ ତେ ହୃଦି
ତୁମର ନିଜ ଘରେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ ଦେଉଛି। ଏହି ଆନନ୍ଦ ତୁମ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଉ।
ତ୍ଵାଂ ସୁତସ୍ଯ ପୀତଯେ ପ୍ରତ୍ନମିନ୍ଦ୍ର ହଵାମହେ । କୁଶିକାସୋ ଅଵସ୍ଯଵଃ
ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ପାନ ପାଇଁ, ପୁରୁଣା ଭଳି ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ। କୁଶିକ ଗୋତ୍ରୀୟମାନେ ସହାୟତା ଚାହୁଛନ୍ତି।
ଅଶ୍ଵାଵତି ପ୍ରଥମୋ ଗୋଷୁ ଗଚ୍ଛତି ସୁପ୍ରାଵୀରିନ୍ଦ୍ର ମର୍ତ୍ଯସ୍ତଵୋତିଭିଃ । ତମିତ୍ପୃଣକ୍ଷି ଵସୁନା ଭଵୀଯସା ସିନ୍ଧୁମାପୋ ଯଥାଭିତୋ ଵିଚେତସଃ
ଘୋଡ଼ା ଥିବା ପ୍ରଥମ ମନୁଷ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟରେ ଗୋମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଉଛି। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଧନରେ ପୂରଣ କର, ଯେପରି ଜଳ ନଦୀ ଦକ୍ଷ ଭାବରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଛି।
ଆପୋ ନ ଦେଵୀରୁପ ଯନ୍ତି ହୋତ୍ରିଯମଵଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଵିତତଂ ଯଥା ରଜଃ । ପ୍ରାଚୈର୍ଦେଵାସଃ ପ୍ର ଣଯନ୍ତି ଦେଵଯୁଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରିଯଂ ଜୋଷଯନ୍ତେ ଵରା ଇଵ
ଦେବୀ ଜଳମାନେ ହୋତା ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ଖୋଲା ଆକାଶକୁ ଦେଖିଥିବା ଭଳି। ଦେବତାମାନେ ଭକ୍ତକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଭଲ ଲୋକମାନେ ଯେପରି।
ଅଧି ଦ୍ଵଯୋରଦଧା ଉକ୍ଥ୍ଯଂ ଵଚୋ ଯତସ୍ରୁଚା ମିଥୁନା ଯା ସପର୍ଯତଃ । ଅସଂଯତ୍ତୋ ଵ୍ରତେ ତେ କ୍ଷେତି ପୁଷ୍ଯତି ଭଦ୍ରା ଶକ୍ତିର୍ଯଜମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ
ଦୁଇଜଣ ଉପରେ ଉକ୍ତି ଓ କଥା ରଖାଯାଇଛି, ସେମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ଦୁଇଜଣ ଆଦର କରନ୍ତି। ତୁମର ନିୟମ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ ଜଡ଼ି ନାହିଁ, ତୁମେ ରହିଛ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛ। ଏହା ହବି ଚାପିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଭଲ ଶକ୍ତି।
ଆଦଙ୍ଗିରାଃ ପ୍ରଥମଂ ଦଧିରେ ଵଯ ଇଦ୍ଧାଗ୍ନଯଃ ଶମ୍ଯା ଯେ ସୁକୃତ୍ଯଯା । ସର୍ଵଂ ପଣେଃ ସମଵିନ୍ଦନ୍ତ ଭୋଜନମଶ୍ଵାଵନ୍ତଂ ଗୋମନ୍ତମା ପଶୁଂ ନରଃ
ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପଥ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଜଳିଥିବା ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ଦକ୍ଷତାରେ। ସେମାନେ ପଣିର ସମସ୍ତ ଧନ, ଖାଦ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ଗୋଉଁଛୁଅ ଓ ପଶୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ, ହେ ଲୋକମାନେ।
ଯଜ୍ଞୈରଥର୍ଵା ପ୍ରଥମଃ ପଥସ୍ତତେ ତତଃ ସୂର୍ଯୋ ଵ୍ରତପା ଵେନ ଆଜନି । ଆ ଗା ଆଜଦୁଶନା କାଵ୍ଯଃ ସଚା ଯମସ୍ଯ ଜାତମମୃତଂ ଯଜାମହେ
ଅଥର୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ପଥ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ସେଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନିୟମର ପାଳକ ବେନା ଜନ୍ମିଲେ। କାବ୍ୟ ଉଶନା ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ସହ ଆସନ୍ତୁ; ଆମେ ଯମଙ୍କ ଅମୃତ ସନ୍ତାନକୁ ପୂଜା କରୁଛୁ।
ବର୍ହିର୍ଵା ଯତ୍ସ୍ଵପତ୍ଯାଯ ଵୃଜ୍ଯତେଽର୍କୋ ଵା ଶ୍ଲୋକମାଘୋଷତେ ଦିଵି । ଗ୍ରାଵା ଯତ୍ର ଵଦତି କରୁରୁକ୍ଥ୍ଯସ୍ତସ୍ଯେଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଅଭିପିତ୍ଵେଷୁ ରଣ୍ଯତି
ଯେଉଁଠି ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦର୍ବା ପତ୍ତା ଛାଡ଼ାଯାଏ, କିମ୍ବା ଗଗନରେ ଶ୍ଲୋକ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି, ଯେଉଁଠି ପିଷଣ ପାଥର କଥା କହେ ଏବଂ କବି ଗାନ କରେ—ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଉପହାରରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ପ୍ରୋଗ୍ରାଂ ପୀତିଂ ଵୃଷ୍ଣ ଇଯର୍ମି ସତ୍ଯାଂ ପ୍ରଯୈ ସୁତସ୍ଯ ହର୍ଯଶ୍ଵ ତୁଭ୍ଯମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର ଧେନାଭିରିହ ମାଦଯସ୍ଵ ଧୀଭିର୍ଵିଶ୍ଵାଭିଃ ଶଚ୍ଯା ଗୃଣାନଃ
ହରି ଅଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସତ୍ୟ ମଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ କର; ସମସ୍ତ ଷ୍ଟୁତି ଏବଂ କୌଶଳରେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଯୋଗେଯୋଗେ ତଵସ୍ତରଂ ଵାଜେଵାଜେ ହଵାମହେ । ସଖାଯ ଇନ୍ଦ୍ରମୂତଯେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ଶକ୍ତି ଓ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଆମ ସଖାକୁ, ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ।
ଆ ଘା ଗମଦ୍ଯଦି ଶ୍ରଵତ୍ସହସ୍ରିଣୀଭିରୂତିଭିଃ । ଵାଜେଭିରୁପ ନୋ ହଵମ୍
ସେ ଯଦି ଶୁଣନ୍ତି, ତେଣୁ ହଜାର ଉପକାର ଏବଂ ପୁରସ୍କାର ସହ ଆମ ଆହ୍ୱାନକୁ ଆସନ୍ତୁ।
ଅନୁ ପ୍ରତ୍ନସ୍ଯୌକସୋ ହୁଵେ ତୁଵିପ୍ରତିଂ ନରମ୍ । ଯଂ ତେ ପୂର୍ଵଂ ପିତା ହୁଵେ
ପୁରୁଣା ଗୃହ ଏବଂ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ଯାହାକୁ ତୁମ ପିତା ପୂର୍ବରୁ ଡାକିଥିଲେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ।
ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ବ୍ରଧ୍ନମରୁଷଂ ଚରନ୍ତଂ ପରି ତସ୍ଥୁଷଃ । ରୋଚନ୍ତେ ରୋଚନା ଦିଵି
ତାଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ ଅଶ୍ୱକୁ ଯୋଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟମାନେ ଉଭା ଅଛନ୍ତି; ଆକାଶରେ ଆଲୋକ ଚମକୁଛି।
ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ଅସ୍ଯ କାମ୍ଯା ହରୀ ଵିପକ୍ଷସା ରଥେ । ଶୋଣା ଧୃଷ୍ଣୂ ନୃଵାହସା
ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଦୁଇଟି ଲାଲ ଅଶ୍ୱ, ଦୀର୍ଘ କେଶ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରଥକୁ ଯୋଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହି ଲାଲ ଅଶ୍ୱ ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି।
କେତୁଂ କୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ ଅକେତଵେ ପେଶୋ ମର୍ଯା ଅପେଶସେ । ସମୁଷଦ୍ଭିରଜାଯଥାଃ
ଅନ୍ଦା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ଏବଂ ଅସଜ୍ଜିତଙ୍କ ପାଇଁ ଭୂଷଣ ତିଆରି କରି, ତୁମେ ପ୍ରଭାତ ସହ ଏକାଠି ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଯଦିନ୍ଦ୍ରାହଂ ଯଥା ତ୍ଵମୀଶୀଯ ଵସ୍ଵ ଏକ ଇତ୍। ସ୍ତୋତା ମେ ଗୋଷଖା ସ୍ଯାତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର, ଯଦି ମୁଁ ତୁମ ପରି ଏକା ଧନର ଅଧିପତି ହେଉଥାନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ପ୍ରଶଂସକ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ସଖା ହେଉ।
ଶିକ୍ଷେଯମସ୍ମୈ ଦିତ୍ସେଯଂ ଶଚୀପତେ ମନୀଷିଣେ । ଯଦହଂ ଗୋପତିଃ ସ୍ଯାମ୍
ଶକ୍ତିର ନାଥ, ଯଦି ମୁଁ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ମାଳିକ ହେଉଥାନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଜ୍ଞାନୀକୁ ଶିଖାଇବି ଏବଂ ଦେଇବି।
ଧେନୁଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ସୂନୃତା ଯଜମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ । ଗାମଶ୍ଵଂ ପିପ୍ଯୁଷୀ ଦୁହେ
ଇନ୍ଦ୍ର, ମିଠା କଥାର ଗାଈ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଏବଂ ସୋମ ପିଷୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଦୁଧ ଦେଇଥାଏ; ସେ ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱ ଦେଇଥାଏ।
ନ ତେ ଵର୍ତାସ୍ତି ରାଧସ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଵୋ ନ ମର୍ତ୍ଯଃ । ଯଦ୍ଦିତ୍ସସି ସ୍ତୁତୋ ମଘମ୍
ତୁମର ଦାନର କେହି ସୀମା ନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର; ଦେବ ହେଉ କି ମର୍ତ୍ୟ, କେହି ନୁହେଁ। ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ, ତୁମେ ଧନ ଦେଉଛ।
ଯଜ୍ଞ ଇନ୍ଦ୍ରମଵର୍ଧଯଦ୍ଯଦ୍ଭୂମିଂ ଵ୍ଯଵର୍ତଯତ୍। ଚକ୍ରାଣ ଓପଶଂ ଦିଵି
ଯଜ୍ଞ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଅଲଗା କଲେ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଆଧାର ଦେଲେ।
ଵାଵୃଧାନସ୍ଯ ତେ ଵଯଂ ଵିଶ୍ଵା ଧନାନି ଜିଗ୍ଯୁଷଃ । ଊତିମିନ୍ଦ୍ରା ଵୃଣୀମହେ
ତୁମେ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛ; ଆମେ ବିଜୟୀର ସମସ୍ତ ଧନ ଚାହୁଁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ ଉପକାର ଚୟନ କରୁଛୁ।
ଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷମତିରନ୍ ମଦେ ସୋମସ୍ଯ ରୋଚନା । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଯଦଭିନଦ୍ଵଲମ୍
ସୋମର ମଦରେ ମନ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଭାଗକୁ ଭାଗ କଲେ, ଆଲୋକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭାଗ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅବରୋଧକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଉଦ୍ଗା ଆଜଦଙ୍ଗିରୋଭ୍ଯ ଆଵିଷ୍କ୍ର୍ଣ୍ଵନ୍ ଗୁହା ସତୀଃ । ଅର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନୁନୁଦେ ଵଲମ୍
ସେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପାଇଁ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିଲେ, ଲୁଚିଥିବାମାନେକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ସେ ଅବରୋଧକୁ ଆଗକୁ ଠେଲିଦେଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ରୋଚନା ଦିଵୋ ଦୃଲ୍ହାନି ଦୃଂହିତାନି ଚ । ସ୍ଥିରାଣି ନ ପରାଣୁଦେ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶର ଆଲୋକ ଅଞ୍ଚଳ, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ, ଅଚଳ ରହିଥାଏ।
ଅପାମୂର୍ମିର୍ମଦନ୍ନ୍ ଇଵ ସ୍ତୋମ ଇନ୍ଦ୍ରାଜିରାଯତେ । ଵି ତେ ମଦା ଅରାଜିଷୁଃ
ଜଳର ଫୁଲିଉଠା ପରି, ଏହି ସ୍ତୁତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ବଢ଼ିଯାଏ; ତୁମର ଆନନ୍ଦ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି।
ତ୍ଵଂ ହି ସ୍ତୋମଵର୍ଧନ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ଯୁକ୍ଥଵର୍ଧନଃ । ସ୍ତୋତୄଣାମୁତ ଭଦ୍ରକୃତ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସ୍ତୁତିକୁ ବଢ଼ାଅଛ; ତୁମେ ପ୍ରଶଂସାକୁ ବଢ଼ାଅଛ; ତୁମେ ସ୍ତୁତିକାରମାନେଙ୍କୁ ଭଲ ଫଳ ଦିଅଛ।
ଇନ୍ଦ୍ରମିତ୍କେଶିନା ହରୀ ସୋମପେଯାଯ ଵକ୍ଷତଃ । ଉପ ଯଜ୍ଞଂ ସୁରାଧସମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୀର୍ଘ କେଶ ଥିବା ପିତା ଘୋଡ଼ାମାନେ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବହନ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଦାନରେ ଧନୀ ଯଜ୍ଞରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଅପାଂ ଫେନେନ ନମୁଚେଃ ଶିର ଇନ୍ଦ୍ରୋଦଵର୍ତଯଃ । ଵିଶ୍ଵା ଯଦଜଯ ସ୍ପୃଧଃ
ଜଳର ଫେନ ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ର ନମୁଚିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାକୁ ଜିତିଥିଲେ।
ମାଯାଭିରୁତ୍ସିସୃପ୍ସତ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଯାମାରୁରୁକ୍ଷତଃ । ଅଵ ଦସ୍ଯୂଂରଧୂନୁଥାଃ
ତୁମ ମାୟାରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ିବାକୁ ଚାହିଲ; ତୁମେ ଦସ୍ୟୁମାନେଙ୍କୁ ତଳେ ପକାଇଦେଲ।
ଅସୁନ୍ଵାମିନ୍ଦ୍ର ସଂସଦଂ ଵିଷୂଚୀଂ ଵ୍ଯନାଶଯଃ । ସୋମପା ଉତ୍ତରୋ ଭଵନ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ସୋମ ଚାପିନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସଭାକୁ ତୁମେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚିତ୍ତିଭ୍ରମ କରିଦେଲ; ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋମପାନୀ ହେଲ।