ଇହ ତ୍ଵା ଗୋପରୀଣସା ମହେ ମନ୍ଦନ୍ତୁ ରାଧସେ । ସରୋ ଗୌରୋ ଯଥା ପିବ
ଏଠାରେ, ଗାଈର ରକ୍ଷକମାନେ ସହିତ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ମହା ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉନ୍ତୁ। ଏକ ବଳଦ ଯେପରି ଝିଲିକୁ ପିଏ, ସେପରି ପିଅ।
ଅଭି ପ୍ର ଗୋପତିଂ ଗିରେନ୍ଦ୍ରମର୍ଚ ଯଥା ଵିଦେ । ସୂନୁଂ ସତ୍ଯସ୍ଯ ସତ୍ପତିମ୍
ଗାଈମାନଙ୍କ ନାଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଯେପରି ଉଚିତ ଓ ଜଣାଶୁଣା, ସେପରି ଗାନ କର। ସତ୍ୟର ପୁତ୍ର, ସତ୍ୟର ନାଥଙ୍କୁ।
ଆ ହରଯଃ ସସୃଜ୍ରିରେଽରୁଷୀରଧି ବର୍ହିଷି । ଯତ୍ରାଭି ସଂନଵାମହେ
ହରିମାନେ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଘୋଡ଼ାମାନେ, ବର୍ହିରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଆମେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଉଛୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ଗାଵ ଆଶିରଂ ଦୁଦୁହ୍ରେ ଵଜ୍ରିଣେ ମଧୁ । ଯତ୍ସୀମୁପହ୍ଵରେ ଵିଦତ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ଗାଈମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ମଧୁ ଦୁହିଛନ୍ତି, ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ଲୁଚିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲ।
ଆ ତୂ ନ ଇନ୍ଦ୍ର ମଦ୍ର୍ଯଗ୍ଘୁଵାନଃ ସୋମପୀତଯେ । ହରିଭ୍ଯାଂ ଯାହ୍ଯଦ୍ରିଵଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଡାକାଯାଇଛ। ତୁମର ଦୁଇ ହରି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସ, ହେ ପାଥର ଭାଙ୍ଗିବାଳା।
ସତ୍ତୋ ହୋତା ନ ଋତ୍ଵିଯସ୍ତିସ୍ତିରେ ବର୍ହିରାନୁଷକ୍। ଅଯୁଜ୍ରନ୍ ପ୍ରାତରଦ୍ରଯଃ
ଯଜ୍ଞୀୟ ପୁରୋହିତ ବସିଛନ୍ତି, କ୍ରମରେ ବର୍ହି ପତ୍ର ପତ୍ରାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଭାତର ଚାପିବା କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ଇମା ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଵାହଃ କ୍ରିଯନ୍ତ ଆ ବର୍ହିଃ ସୀଦ । ଵୀହି ଶୂର ପୁରୋଲାଶମ୍
ଏହି ସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ, ପ୍ରାର୍ଥନା ବହନ କରୁଥିବା, ରଚିତ ହେଉଛି; ବର୍ହିରେ ବସ। ହେ ବୀର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବେଦନ ଉପଭୋଗ କର।
ରାରନ୍ଧି ସଵନେଷୁ ଣ ଏଷୁ ସ୍ତୋମେଷୁ ଵୃତ୍ରହନ୍ । ଉକ୍ଥେଷ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ଗିର୍ଵଣଃ
ଏହି ସବୁ ହବିରେ ଆମ ସହ ଆନନ୍ଦ କର, ହେ ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଏହି ସ୍ତୁତିରେ, ହେ ଗୀତପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ।
ମତଯଃ ସୋମପାମୁରୁଂ ରିହନ୍ତି ଶଵସସ୍ପତିମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଵତ୍ସଂ ନ ମାତରଃ
ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାନେ ମାଆଁମାନେ ଗୋଉଁଛୁଅକୁ ଯେପରି ଆଦର କରନ୍ତି, ସେପରି ଆଦର କରନ୍ତି।
ସ ମନ୍ଦସ୍ଵା ହ୍ଯନ୍ଧସୋ ରାଧସେ ତନ୍ଵା ମହେ । ନ ସ୍ତୋତାରଂ ନିଦେ କରଃ
ତୁମେ ନିଜ ଶରୀର ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ କର। ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଅପସ୍ଥାନ କରିବେ ନାହିଁ।
ଵଯମିନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାଯଵୋ ହଵିଷ୍ମନ୍ତୋ ଜରାମହେ । ଉତ ତ୍ଵମସ୍ମଯୁର୍ଵସୋ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ରହି, ହବି ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ ଓ ତୁମର ସେବାରେ ବୃଦ୍ଧ ହେଉଛୁ। ତୁମେ ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଆମ ପ୍ରତି ମିତ୍ରତା ରଖିଛ।
ମାରେ ଅସ୍ମଦ୍ଵି ମୁମୁଚୋ ହରିପ୍ରିଯାର୍ଵାଙ୍ଯାହି । ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵଧାଵୋ ମତ୍ସ୍ଵେହ
ତୁମର ପ୍ରିୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯିବେ ନାହିଁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆସ, ଏଠାରେ ଆମ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର।
ଅର୍ଵାଞ୍ଚଂ ତ୍ଵା ସୁଖେ ରଥେ ଵହତାମିନ୍ଦ୍ର କେଶିନା । ଘୃତସ୍ନୂ ବର୍ହିରାସଦେ
କୁହୁଳିଆ କେଶ ଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୁଖଦ ରଥରେ ବହନ କରନ୍ତୁ। ଘିଅ ଲଗାଯାଇଥିବା କୁଶ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଆସନ ହେଉ।
ଉପ ନଃ ସୁତମା ଗହି ସୋମମିନ୍ଦ୍ର ଗଵାଶିରମ୍ । ହରିଭ୍ଯାଂ ଯସ୍ତେ ଅସ୍ମଯୁଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋଧନରେ ଭରିପୁରି ଥିବା ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆମଠାରେ ଆସ, ତୁମର ଘୋଡ଼ାମାନେ ସହିତ, ଯେଉଁ ଆମ ପ୍ରତି ମିତ୍ରତା ରଖିଛ।
ତମିନ୍ଦ୍ର ମଦମା ଗହି ବର୍ହିଷ୍ଠାଂ ଗ୍ରାଵଭିଃ ସୁତମ୍ । କୁଵିନ୍ ନ୍ଵସ୍ଯ ତୃପ୍ଣଵଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପଥରରେ ଚାପି ହୋଇ କୁଶ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମ ପାଇଁ ଆସ। ସମ୍ଭବତଃ ଏହାରେ ତୁମେ ତୃପ୍ତି ପାଇବ।
ଇନ୍ଦ୍ରମିତ୍ଥା ଗିରୋ ମମାଛାଗୁରିଷିତା ଇତଃ । ଆଵୃତେ ସୋମପୀତଯେ
ମୋର ଏହି ଉଚ୍ଚାରିତ ଓ ପ୍ରେରିତ କଥା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଡାକୁଛି।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସୋମସ୍ଯ ପୀତଯେ ସ୍ତୋମୈରିହ ହଵାମହେ । ଉକ୍ଥେଭିଃ କୁଵିଦାଗମତ୍
ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଶ୍ଲୋକ ଓ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ସମ୍ଭବତଃ ତୁମେ ଆମ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଆସିବ।
ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମାଃ ସୁତା ଇମେ ତାନ୍ ଦଧିଷ୍ଵ ଶତକ୍ରତୋ । ଜଠରେ ଵାଜିନୀଵସୋ
ହେ ଶତଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୋମଗୁଡ଼ିକ ଚାପି ହୋଇଛି। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ ଜଠରରେ ଗ୍ରହଣ କର, ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା।
ଵିଦ୍ମା ହି ତ୍ଵା ଧନଂଜଯଂ ଵାଜେଷୁ ଦଧୃଷଂ କଵେ । ଅଧା ତେ ସୁମ୍ନମୀମହେ
ଆମେ ତୁମକୁ ଧନର ଜିତା, ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦୃଢ଼, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବରେ ଜାଣୁଛୁ। ତେଣୁ ଆମେ ତୁମର କୃପା ଚାହୁଛୁ।
ଇମମିନ୍ଦ୍ର ଗଵାଶିରଂ ଯଵାଶିରଂ ଚ ନଃ ପିବ । ଆଗତ୍ଯା ଵୃଷଭିଃ ସୁତମ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ଗୋଧନ ଓ ଯବ ଭରିପୁରି ଥିବା ଏହି ସୋମ ପିଉ। ତୁମର ବଳିଆ ଶକ୍ତି ସହିତ ଚାପି ହୋଇଥିବା ହବି ପାଖରେ ଆସ।
ତୁଭ୍ଯେଦିନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵ ଓକ୍ଯେ ସୋମଂ ଚୋଦାମି ପୀତଯେ । ଏଷ ରାରନ୍ତୁ ତେ ହୃଦି
ତୁମର ନିଜ ଘରେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ ଦେଉଛି। ଏହି ଆନନ୍ଦ ତୁମ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଉ।
ତ୍ଵାଂ ସୁତସ୍ଯ ପୀତଯେ ପ୍ରତ୍ନମିନ୍ଦ୍ର ହଵାମହେ । କୁଶିକାସୋ ଅଵସ୍ଯଵଃ
ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ପାନ ପାଇଁ, ପୁରୁଣା ଭଳି ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ। କୁଶିକ ଗୋତ୍ରୀୟମାନେ ସହାୟତା ଚାହୁଛନ୍ତି।
ଅଶ୍ଵାଵତି ପ୍ରଥମୋ ଗୋଷୁ ଗଚ୍ଛତି ସୁପ୍ରାଵୀରିନ୍ଦ୍ର ମର୍ତ୍ଯସ୍ତଵୋତିଭିଃ । ତମିତ୍ପୃଣକ୍ଷି ଵସୁନା ଭଵୀଯସା ସିନ୍ଧୁମାପୋ ଯଥାଭିତୋ ଵିଚେତସଃ
ଘୋଡ଼ା ଥିବା ପ୍ରଥମ ମନୁଷ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟରେ ଗୋମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଉଛି। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଧନରେ ପୂରଣ କର, ଯେପରି ଜଳ ନଦୀ ଦକ୍ଷ ଭାବରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଛି।
ଆପୋ ନ ଦେଵୀରୁପ ଯନ୍ତି ହୋତ୍ରିଯମଵଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଵିତତଂ ଯଥା ରଜଃ । ପ୍ରାଚୈର୍ଦେଵାସଃ ପ୍ର ଣଯନ୍ତି ଦେଵଯୁଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରିଯଂ ଜୋଷଯନ୍ତେ ଵରା ଇଵ
ଦେବୀ ଜଳମାନେ ହୋତା ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ଖୋଲା ଆକାଶକୁ ଦେଖିଥିବା ଭଳି। ଦେବତାମାନେ ଭକ୍ତକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଭଲ ଲୋକମାନେ ଯେପରି।
ଅଧି ଦ୍ଵଯୋରଦଧା ଉକ୍ଥ୍ଯଂ ଵଚୋ ଯତସ୍ରୁଚା ମିଥୁନା ଯା ସପର୍ଯତଃ । ଅସଂଯତ୍ତୋ ଵ୍ରତେ ତେ କ୍ଷେତି ପୁଷ୍ଯତି ଭଦ୍ରା ଶକ୍ତିର୍ଯଜମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ
ଦୁଇଜଣ ଉପରେ ଉକ୍ତି ଓ କଥା ରଖାଯାଇଛି, ସେମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ଦୁଇଜଣ ଆଦର କରନ୍ତି। ତୁମର ନିୟମ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ ଜଡ଼ି ନାହିଁ, ତୁମେ ରହିଛ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛ। ଏହା ହବି ଚାପିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଭଲ ଶକ୍ତି।
ଆଦଙ୍ଗିରାଃ ପ୍ରଥମଂ ଦଧିରେ ଵଯ ଇଦ୍ଧାଗ୍ନଯଃ ଶମ୍ଯା ଯେ ସୁକୃତ୍ଯଯା । ସର୍ଵଂ ପଣେଃ ସମଵିନ୍ଦନ୍ତ ଭୋଜନମଶ୍ଵାଵନ୍ତଂ ଗୋମନ୍ତମା ପଶୁଂ ନରଃ
ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପଥ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଜଳିଥିବା ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ଦକ୍ଷତାରେ। ସେମାନେ ପଣିର ସମସ୍ତ ଧନ, ଖାଦ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ଗୋଉଁଛୁଅ ଓ ପଶୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ, ହେ ଲୋକମାନେ।
ଯଜ୍ଞୈରଥର୍ଵା ପ୍ରଥମଃ ପଥସ୍ତତେ ତତଃ ସୂର୍ଯୋ ଵ୍ରତପା ଵେନ ଆଜନି । ଆ ଗା ଆଜଦୁଶନା କାଵ୍ଯଃ ସଚା ଯମସ୍ଯ ଜାତମମୃତଂ ଯଜାମହେ
ଅଥର୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ପଥ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ସେଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନିୟମର ପାଳକ ବେନା ଜନ୍ମିଲେ। କାବ୍ୟ ଉଶନା ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ସହ ଆସନ୍ତୁ; ଆମେ ଯମଙ୍କ ଅମୃତ ସନ୍ତାନକୁ ପୂଜା କରୁଛୁ।
ବର୍ହିର୍ଵା ଯତ୍ସ୍ଵପତ୍ଯାଯ ଵୃଜ୍ଯତେଽର୍କୋ ଵା ଶ୍ଲୋକମାଘୋଷତେ ଦିଵି । ଗ୍ରାଵା ଯତ୍ର ଵଦତି କରୁରୁକ୍ଥ୍ଯସ୍ତସ୍ଯେଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଅଭିପିତ୍ଵେଷୁ ରଣ୍ଯତି
ଯେଉଁଠି ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦର୍ବା ପତ୍ତା ଛାଡ଼ାଯାଏ, କିମ୍ବା ଗଗନରେ ଶ୍ଲୋକ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି, ଯେଉଁଠି ପିଷଣ ପାଥର କଥା କହେ ଏବଂ କବି ଗାନ କରେ—ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଉପହାରରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ପ୍ରୋଗ୍ରାଂ ପୀତିଂ ଵୃଷ୍ଣ ଇଯର୍ମି ସତ୍ଯାଂ ପ୍ରଯୈ ସୁତସ୍ଯ ହର୍ଯଶ୍ଵ ତୁଭ୍ଯମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର ଧେନାଭିରିହ ମାଦଯସ୍ଵ ଧୀଭିର୍ଵିଶ୍ଵାଭିଃ ଶଚ୍ଯା ଗୃଣାନଃ
ହରି ଅଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସତ୍ୟ ମଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ କର; ସମସ୍ତ ଷ୍ଟୁତି ଏବଂ କୌଶଳରେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଯୋଗେଯୋଗେ ତଵସ୍ତରଂ ଵାଜେଵାଜେ ହଵାମହେ । ସଖାଯ ଇନ୍ଦ୍ରମୂତଯେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ଶକ୍ତି ଓ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଆମ ସଖାକୁ, ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ।