କିଂ ଭ୍ରାତାସଦ୍ଯଦନାଥଂ ଭଵାତି କିମୁ ସ୍ଵସା ଯନ୍ ନିର୍ଋତିର୍ନିଗଛାତ୍। କାମମୂତା ବହ୍ଵେତଦ୍ରପାମି ତନ୍ଵା ମେ ତନ୍ଵଂ ସଂ ପିପୃଗ୍ଧି
ଭାଇ କଣ, ଯଦି ସେ ଅସହାୟ ହୋଇଯାଏ? ଭଉଣୀ କଣ, ଯଦି ଦୁଃଖ ଆସେ? ଯଦି ଏଥିରେ ମୋର ଦୋଷ ଅଛି, ମୁଁ ଏହାର ଫଳ ଭୋଗିବି; ତୁମ ଦେହରେ ମୋ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କର।
ନ ତେ ନାଥଂ ଯମ୍ଯତ୍ରାହମସ୍ମି ନ ତେ ତନୂଂ ତନ୍ଵା ସଂ ପପୃଚ୍ଯାମ୍ । ଅନ୍ଯେନ ମତ୍ପ୍ରମୁଦଃ କଲ୍ପଯସ୍ଵ ନ ତେ ଭ୍ରାତା ସୁଭଗେ ଵଷ୍ଟ୍ଯେତତ୍
ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମର ରକ୍ଷକ ନୁହେଁ, ଯମୀ, ମୁଁ ମୋ ଦେହକୁ ତୁମ ସହ ଏକତ୍ର କରିନାହିଁ; ଅନ୍ୟ କାହାର ସହ ଆନନ୍ଦ ଖୋଜ, ଭାଇ ସହ ନୁହେଁ, ହେ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ—ସେ ଏହି ଇଚ୍ଛା କରେନାହିଁ।
ନ ଵା ଉ ତେ ତନୂଂ ତନ୍ଵା ସଂ ପିପୃଚ୍ଯାଂ ପାପମାହୁର୍ଯଃ ସ୍ଵସାରଂ ନିଗଚ୍ଛାତ୍। ଅସଂଯଦେତନ୍ ମନସୋ ହୃଦୋ ମେ ଭ୍ରାତା ସ୍ଵସୁଃ ଶଯନେ ଯଚ୍ଛଯୀଯ
ମୁଁ ମୋ ଦେହକୁ ତୁମ ଦେହ ସହ ଏକତ୍ର କରିବିନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ଭଉଣୀ ଆଗକୁ ଆସେ, ଏହାକୁ ମନୁଷ୍ୟ ଖରାପ କହନ୍ତି; ଏହି ଭାବ, ଏହି ଇଚ୍ଛା ମୋର ନୁହେଁ—ଭାଇ ଭଉଣୀ ସହ ଏକ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବତୋ ବତାସି ଯମ ନୈଵ ତେ ମନୋ ହୃଦଯଂ ଚାଵିଦାମା । ଅନ୍ଯା କିଲ ତ୍ଵାଂ କକ୍ଷ୍ଯେଵ ଯୁକ୍ତଂ ପରି ଷ୍ଵଜାତୌ ଲିବୁଜେଵ ଵୃକ୍ଷମ୍
ହାଏ, ହାଏ, ଯମ, ମୁଁ ତୁମର ମନ କିମ୍ବା ହୃଦୟ ଖୋଜିପାରିଲିନାହିଁ; ଅନ୍ୟେ ଜଣେ, ସହଚରୀ ଭଳି, ଜନ୍ମରୁ ତୁମ ସହ ଯୋଗ ହୋଇଛନ୍ତି, ଲତା ଯେମିତି ଗଛକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ।
ଅନ୍ଯମୂ ଷୁ ଯମ୍ଯନ୍ଯ ଉ ତ୍ଵାଂ ପରି ଷ୍ଵଜାତୌ ଲିବୁଜେଵ ଵୃକ୍ଷମ୍ । ତସ୍ଯ ଵା ତ୍ଵଂ ମନ ଇଛା ସ ଵା ତଵାଧା କୃଣୁଷ୍ଵ ସଂଵିଦଂ ସୁଭଦ୍ରାମ୍
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଯାମି, ଯେଉଁଠି ବିବାହ ସମୟରେ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟା ଜଣେ ନାରୀ ଗଛକୁ ଲତା ଯେପରି ଜଡି ଧରେ, ସେପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ। ତୁମ ମନ ତାଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କର, ତାଙ୍କର ମନ ତୁମକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ। ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ ମନୋମିଳନ ହେଉ।
ତ୍ରୀଣି ଚ୍ଛନ୍ଦାଂସି କଵଯୋ ଵି ଯେତିରେ ପୁରୁରୂପଂ ଦର୍ଶତଂ ଵିଶ୍ଵଚକ୍ଷଣମ୍ । ଆପୋ ଵାତା ଓଷଧଯସ୍ତାନ୍ଯେକସ୍ମିନ୍ ଭୁଵନ ଆର୍ପିତାନି
କବିମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର ଛନ୍ଦ ରଚନା କଲେ, ଅନେକ ରୂପ ଓ ସବୁକୁ ଦେଖୁଥିବା ଉତ୍ତମକୁ ଦେଖି। ପାଣି, ପବନ ଓ ଔଷଧି — ଏହି ସବୁ ଏକେଠି ଜଗତରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଵୃଷା ଵୃଷ୍ଣେ ଦୁଦୁହେ ଦୋହସା ଦିଵଃ ପଯାଂସି ଯହ୍ଵୋ ଅଦିତେରଦାଭ୍ଯଃ । ଵିଶ୍ଵଂ ସ ଵେଦ ଵରୁଣୋ ଯଥା ଧିଯା ସ ଯଜ୍ଞିଯୋ ଯଜତି ଯଜ୍ଞିଯାମୃତୂନ୍
ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ବଳବାନ ବୃଷ ଆକାଶର ଜଳ ଦୋହନ କଲେ; ସେ ଅଦିତିର ଅପରାଜିତ ପୁତ୍ର। ବରୁଣ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା; ସେ ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ ଋତୁମାନେକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।
ରପଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵୀରପ୍ଯା ଚ ଯୋଷଣା ନଦସ୍ଯ ନାଦେ ପରି ପାତୁ ନୋ ମନଃ । ଇଷ୍ଟସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଅଦିତିର୍ନି ଧାତୁ ନୋ ଭ୍ରାତା ନୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପ୍ରଥମୋ ଵି ଵୋଚତି
ଗନ୍ଧର୍ବୀ ଓ ଯୁବତୀ, ଦୁହେଁ ନଦୀର ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ଆମ ମନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଯାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ, ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଅଦିତି ଆମକୁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ; ଆମ ଭାଇ, ଆମର ବଡ଼, ପ୍ରଥମେ କହନ୍ତି।
ସୋ ଚିତ୍ନୁ ଭଦ୍ରା କ୍ଷୁମତୀ ଯଶସ୍ଵତ୍ଯୁଷା ଉଵାସ ମନଵେ ସ୍ଵର୍ଵତୀ । ଯଦୀମୁଶନ୍ତମୁଶତାମନୁ କ୍ରତୁମଗ୍ନିଂ ହୋତାରଂ ଵିଦଥାଯ ଜୀଜନନ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶୁଭ, ଯଶସ୍ୱିନୀ ସେ ଉଷା ମନୁ ପାଇଁ ଆଲୋକ ନେଇ ଜାଗିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଜାଗିଥିବାମାନେ ଅନ୍ୟ ଜାଗିଥିବାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।
{୨} ଅଧ ତ୍ଯଂ ଦ୍ରପ୍ସଂ ଵିଭ୍ଵଂ ଵିଚକ୍ଷନଂ ଵିରାଭରଦିଷିରଃ ଶ୍ଯେନୋ ଅଧ୍ଵରେ । ଯଦୀ ଵିଶୋ ଵୃଣତେ ଦସ୍ମମାର୍ଯା ଅଗ୍ନିଂ ହୋତାରମଧ ଧୀରଜାଯତ
ତାହାପରେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ତିଆରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୟେନ ଯଜ୍ଞରେ ଚମକିଉଠେ। ଯେତେବେଳେ ଆର୍ୟମାନେ ଉତ୍ତମ ଅଗ୍ନିକୁ ପୁରୋହିତ ବାଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ସଦାସି ରଣ୍ଵୋ ଯଵସେଵ ପୁଷ୍ଯତେ ହୋତ୍ରାଭିରଗ୍ନେ ମନୁଷଃ ସ୍ଵଧ୍ଵରଃ । ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵା ଯଚ୍ଛଶମାନ ଉକ୍ଥ୍ଯୋ ଵାଜଂ ସସଵାମୁପଯାସି ଭୂରିଭିଃ
ସେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ, ଯେପରି ଯବ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେଣୁ ଅଗ୍ନି ମାନବଙ୍କର ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତ। ପ୍ରେରିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଷ୍ଟୁତି କଲେ, ତୁମେ ବହୁ ଉପହାର ସହ ବଡ଼ ପୁରସ୍କାର ଆଣିଦେଉଛ।
ଉଦୀରଯ ପିତରା ଜାର ଆ ଭଗମିଯକ୍ଷତି ହର୍ଯତୋ ହୃତ୍ତ ଇଷ୍ଯତି । ଵିଵକ୍ତି ଵହ୍ନିଃ ସ୍ଵପସ୍ଯତେ ମଖସ୍ତଵିଷ୍ଯତେ ଅସୁରୋ ଵେପତେ ମତୀ
ଉଠ, ବାପାମାନେ, ବର ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି; ସେ ଭାଗ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି, ସୁନ୍ଦରାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ, ଦେଖେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଏ, ମନ ଚିନ୍ତାରେ କମ୍ପିଉଠେ।
ଯସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସୁମତିଂ ମର୍ତୋ ଅଖ୍ଯତ୍ସହସଃ ସୂନୋ ଅତି ସ ପ୍ର ଶୃଣ୍ଵେ । ଇଷଂ ଦଧାନୋ ଵହମାନୋ ଅଶ୍ଵୈରା ସ ଦ୍ଯୁମାମମଵାନ୍ ଭୂଷତି ଦ୍ଯୂନ୍
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ତୁମର କୃପା ଘୋଷଣା କଲେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ବଳର ପୁତ୍ର, ସେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣାଯାଏ। ଘୋଡ଼ା ସହ ଉତ୍ସାହ ଓ ପୋଷଣ ଦେଇ, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିନମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷାରେ ଶୋଭାୟମାନ କରେ।
ଶ୍ରୁଧୀ ନୋ ଅଗ୍ନେ ସଦନେ ସଧସ୍ଥେ ଯୁକ୍ଷ୍ଵା ରଥମମୃତସ୍ଯ ଦ୍ରଵିତ୍ନୁମ୍ । ଆ ନୋ ଵହ ରୋଦସୀ ଦେଵପୁତ୍ରେ ମାକିର୍ଦେଵାନାମପ ଭୂରିହ ସ୍ଯାଃ
ଘର ଓ ଆସନରେ ଆମକୁ ଶୁଣ, ହେ ଅଗ୍ନି; ଅମୃତତ୍ୱର ତୀବ୍ର ରଥକୁ ଯୋଡ଼। ଦେବତାଙ୍କର ଝିଅ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ; ଏଠାରେ ଆମେ ଦେବମାନେଠାରୁ ଦୂର ହେବା ନାହିଁ।
ଯଦଗ୍ନ ଏଷା ସମିତିର୍ଭଵାତି ଦେଵୀ ଦେଵେଷୁ ଯଜତା ଯଜତ୍ର । ରତ୍ନା ଚ ଯଦ୍ଵିଭଜାସି ସ୍ଵଧାଵୋ ଭାଗଂ ନୋ ଅତ୍ର ଵସୁମନ୍ତଂ ଵୀତାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଭା ହୁଏ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ପୂଜ୍ୟ ଓ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଧନ ତୁମେ ବଣ୍ଟନ କର, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ଏଠାରେ ଆମକୁ ଧନ୍ୟ ଅଂଶ ଦିଅ।
ଅନ୍ଵଗ୍ନିରୁଷସାମଗ୍ରମଖ୍ଯଦନ୍ଵହାନି ପ୍ରଥମୋ ଜାତଵେଦାଃ । ଅନୁ ସୂର୍ଯ ଉଷସୋ ଅନୁ ରଶ୍ମୀନ୍ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଆ ଵିଵେଶ
ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଉଷାମାନେକୁ ଅନୁସରିଲେ, ସେ ପ୍ରଥମ, ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଦିନମାନେକୁ ଅନୁସରିଲେ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ, ଉଷାମାନେକୁ ଅନୁସରି, ଦିବା-ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ନିରୁଷସାମଗ୍ରମଖ୍ଯତ୍ପ୍ରତ୍ଯହାନି ପ୍ରଥମୋ ଜାତଵେଦାଃ । ପ୍ରତି ସୂର୍ଯସ୍ଯ ପୁରୁଧା ଚ ରଶ୍ମୀନ୍ ପ୍ରତି ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଆ ତତାନ
ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଉଷାମାନେକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ସେ ପ୍ରଥମ, ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଦିନମାନେକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବହୁ କିରଣ ପ୍ରସାର କଲେ ଓ ଦିବା-ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ।
ଦ୍ଯାଵା ହ କ୍ଷାମା ପ୍ରଥମେ ଋତେନାଭିଶ୍ରାଵେ ଭଵତଃ ସତ୍ଯଵାଚା । ଦେଵୋ ଯନ୍ ମର୍ତାନ୍ ଯଜଥାଯ କୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ସୀଦଦ୍ଧୋତା ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ସ୍ଵମସୁଂ ଯନ୍
ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ଆରମ୍ଭରେ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସତ୍ୟ କଥା କହି। ଦେବତା ମଣିଷମାନେକୁ ପୂଜା କରାଇଲେ, ସେ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ସାମ୍ନାରେ ବସିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରାଣ ଆଣିଲେ।
ଦେଵୋ ଦେଵାନ୍ ପରିଭୂର୍ଋତେନ ଵହା ନୋ ହଵ୍ଯଂ ପ୍ରଥମଶ୍ଚିକିତ୍ଵାନ୍ । ଧୂମକେତୁଃ ସମିଧା ଭାଋଜୀକୋ ମନ୍ଦ୍ରୋ ହୋତା ନିତ୍ଯୋ ଵାଚା ଯଜୀଯାନ୍
ଦେବତା, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମର ହବି ଆଣନ୍ତି, ପ୍ରଥମ, ଜ୍ଞାନୀ। ଧୂମର ଝଣ୍ଡା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୃଦୁ, ଚିରକାଳୀନ ପୁରୋହିତ, କଥାରେ ସବୁଠାରୁ ପୂଜ୍ୟ।
{୩} ଅର୍ଚାମି ଵାଂ ଵର୍ଧାଯାପୋ ଘୃତସ୍ନୂ ଦ୍ଯାଵାଭୂମୀ ଶୃଣୁତଂ ରୋଦସୀ ମେ । ଅହା ଯଦ୍ଦେଵା ଅସୁନୀତିମାଯନ୍ ମଧ୍ଵା ନୋ ଅତ୍ର ପିତରା ଶିଶୀତାମ୍
ମୁଁ ଦୁହେଁକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛି, ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ହେ ଘୃତ ଲଗା ଜଳ; ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ, ଦୁଇ ଜଗତ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଦିନରେ ଜୀବନର ପଥ ଖୋଜିଲେ, ଏଠାରେ ଆମ ପିତୃମାନେ ମଧୁ ଦେଇ ଆମକୁ ଶିତଳ କରୁନ୍ତୁ।
ସ୍ଵାଵୃଗ୍ଦେଵସ୍ଯାମୃତଂ ଯଦୀ ଗୋରତୋ ଜାତାସୋ ଧାରଯନ୍ତ ଉର୍ଵୀ । ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଅନୁ ତତ୍ତେ ଯଜୁର୍ଗୁର୍ଦୁହେ ଯଦେନୀ ଦିଵ୍ଯଂ ଘୃତଂ ଵାଃ
ଦେବତାଙ୍କର ଅମୃତ, ଯାହା ଗାଈଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ଧାରଣ କର। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମର ଯଜ୍ଞ ବାଣୀକୁ ଅନୁସରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଘୃତ ଦୋହନ କର।
କିଂ ସ୍ଵିନ୍ ନୋ ରାଜା ଜଗୃହେ କଦସ୍ଯାତି ଵ୍ରତଂ ଚକୃମା କୋ ଵି ଵେଦ । ମିତ୍ରସ୍ଚିଦ୍ଧି ଷ୍ମା ଜୁହୁରାଣୋ ଦେଵାଂ ଛ୍ଲୋକୋ ନ ଯାତାମପି ଵାଜୋ ଅସ୍ତି
କେଉଁ ରାଜା ଆମକୁ ଧରିଛନ୍ତି, କେବେ ସେ ଆସିବେ? କେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆମେ ଦେଇଛୁ, କିଏ ଜାଣେ? ମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ବଳିଦାନ କରି ଦେବତାମାନେକୁ ଡାକନ୍ତି; ଷ୍ଟୁତି ଯାଏନାହିଁ, ତଥାପି ଶକ୍ତି ଅଛି।
ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ଵତ୍ରାମୃତସ୍ଯ ନାମ ସଲକ୍ଷ୍ମା ଯଦ୍ଵିଷୁରୂପା ଭଵାତି । ଯମସ୍ଯ ଯୋ ମନଵତେ ସୁମନ୍ତ୍ଵଗ୍ନେ ତମୃଷ୍ଵ ପାହ୍ଯପ୍ରଯୁଚ୍ଛନ୍
ଏଠାରେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଅମୃତତ୍ୱର ନାମରୁ ଦୂରେ ରୁହନ୍ତୁ, ଯିଏ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରେ । ହେ ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଉତ୍ତମ ମନରେ ଯମଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେଠିକି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ଷା କର, ତାଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚାଇ ଦିଅ ।
ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵା ଵିଦଥେ ମାଦଯନ୍ତେ ଵିଵସ୍ଵତଃ ସଦନେ ଧାରଯନ୍ତେ । ସୂର୍ଯେ ଜ୍ଯୋତିରଦଧୁର୍ମାସ୍ଯକ୍ତୂନ୍ ପରି ଦ୍ଯୋତନିଂ ଚରତୋ ଅଜସ୍ରା
ଯାହାରେ ଦେବତାମାନେ ସଭାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଆସନରେ ସେମାନେ ବସିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଆଲୋକ ରଖିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଠି, ସେ ଯେଉଁଠି ଚଳିତ, ସେଠି ଚାରିପାଖରେ ଜ୍ୟୋତିରେ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି ।
ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵା ମନ୍ମନି ସଂଚରନ୍ତ୍ଯପୀଚ୍ଯେ ନ ଵଯମସ୍ଯ ଵିଦ୍ମ । ମିତ୍ରୋ ନୋ ଅତ୍ରାଦିତିରନାଗାନ୍ତ୍ସଵିତା ଦେଵୋ ଵରୁଣାଯ ଵୋଚତ୍
ଯାହାର ଚିନ୍ତାରେ ଦେବତାମାନେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆମେ ତାଙ୍କର ନିମ୍ନ ରୂପକୁ ଜାଣିନାହୁଁ । ମିତ୍ର, ଅର୍ଯମାନ, ସବିତା ଓ ବରୁଣ, ଏଠି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଆମ ପାଇଁ କଥା କହନ୍ତୁ ।
ସଖାଯ ଆ ଶିଷାମହେ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରାଯ ଵଜ୍ରିଣେ । ସ୍ତୁଷ ଊ ଷୁ ନୃତମାଯ ଧୃଷ୍ଣଵେ
ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଆମେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା । ଆମେ ସେହି ପ୍ରବଳ ଓ ବୀର ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ।
ଶଵସା ହ୍ଯସି ଶ୍ରୁତୋ ଵୃତ୍ରହତ୍ଯେନ ଵୃତ୍ରହା । ମଘୈର୍ମଘୋନୋ ଅତି ଶୂର ଦାଶସି
ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ, ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲ । ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଦାନରେ ଦୟାଳୁ ହୋଇ, ହେ ବୀର, ତୁମେ ଭକ୍ତମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ହେଉଛ ।
ସ୍ତେଗୋ ନ କ୍ଷାମତ୍ଯେଷି ପୃଥିଵୀଂ ମହୀ ନୋ ଵାତା ଇହ ଵାନ୍ତୁ ଭୂମୌ । ମିତ୍ରୋ ନୋ ଅତ୍ର ଵରୁଣୋ ଯୁଜମାନୋ ଅଗ୍ନିର୍ଵନେ ନ ଵ୍ଯସୃଷ୍ଟ ଶୋକମ୍
ହେ ହଳ, ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଚଳିଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଥକିନାହୁଁ । ଏଠି, ମହାବାୟୁମାନେ ଆମ ପୃଥିବୀରେ ବହୁନ୍ତୁ । ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ଅଗ୍ନି, ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିର ତାପ ଅମାନେ ଉପରେ ନ ପଠାନ୍ତୁ ।
ସ୍ତୁହି ଶ୍ରୁତଂ ଗର୍ତସଦଂ ଜନାନାଂ ରାଜାନଂ ଭୀମମୁପହତ୍ନୁମୁଗ୍ରମ୍ । ମୃଡା ଜରିତ୍ରେ ରୁଦ୍ର ସ୍ତଵାନୋ ଅନ୍ଯମସ୍ମତ୍ତେ ନି ଵପନ୍ତୁ ସେନ୍ଯମ୍
ପ୍ରଶଂସିତ, ଗଭୀର ଆସନରେ ବସିଥିବା, ଲୋକମାନଙ୍କ ରାଜା, ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରବଳ ଦଣ୍ଡଦାତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର । ହେ ରୁଦ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜିଲେ, ଦୟା କର । ତୁମ ସେନା ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ପଡ଼ୁ, ଆମ ଉପରେ ନୁହେଁ ।
{୪} ସରସ୍ଵତୀଂ ଦେଵଯନ୍ତୋ ହଵନ୍ତେ ସରସ୍ଵତୀମଧ୍ଵରେ ତାଯମାନେ । ସରସ୍ଵତୀଂ ସୁକୃତୋ ହଵନ୍ତେ ସରସ୍ଵତୀ ଦାଶୁଷେ ଵାର୍ଯଂ ଦାତ୍
ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତମାନେ ଡାକନ୍ତି, ଯଜ୍ଞରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସମୟରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି । ଭଲ କାମ କରୁଥିବାମାନେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି । ସରସ୍ୱତୀ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆଶା କରାଯାଇଥିବା ଭଲ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ ।