ତଦେକମଭଵତ୍ତଲ୍ଲଲାମମଭଵତ୍ତନ୍ ମହଦଭଵତ୍ତଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠମଭଵତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଭଵତ୍ତତ୍ତପୋଽଭଵତ୍ତତ୍ସତ୍ଯମଭଵତ୍ତେନ ପ୍ରାଜାଯତ
ସେ ଏକ ହେଲେ; ଚିହ୍ନ ହେଲେ; ବଡ଼ ହେଲେ; ବଡ଼ଭାଇ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ହେଲେ; ତପସ୍ୟା ହେଲେ; ସତ୍ୟ ହେଲେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସୋଽଵର୍ଧତ ସ ମହାନ୍ ଅଭଵତ୍ସ ମହାଦେଵୋଽଭଵତ୍
ସେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ; ବଡ଼ ହେଲେ; ମହାଦେବ ହେଲେ।
ସ ଦେଵାନାମୀଶାଂ ପର୍ଯୈତ୍ସ ଈଶାନୋଽଭଵତ୍
ସେ ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ ଭାବେ ଘୁରିଲେ; ସେ ଶାସକ ହେଲେ।
ସ ଏକଵ୍ରାତ୍ଯୋଽଭଵତ୍ସ ଧନୁରାଦତ୍ତ ତଦେଵେନ୍ଦ୍ରଧନୁଃ
ସେ ଏକମାତ୍ର ବ୍ରାତ୍ୟ ହେଲେ; ଧନୁଷ ଧରିଲେ; ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ।
ନୀଲମସ୍ଯୋଦରଂ ଲୋହିତଂ ପୃଷ୍ଠମ୍
ତାଙ୍କର ପେଟ କଳା, ପିଠ ଲାଲ।
ନୀଲେନୈଵାପ୍ରିଯଂ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଂ ପ୍ରୋର୍ଣୋତି ଲୋହିତେନ ଦ୍ଵିଷନ୍ତଂ ଵିଧ୍ଯତୀତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି
କଳା ଦ୍ୱାରା ସେ ଅପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁକୁ ଢାକିଦିଅନ୍ତି, ଲାଲ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ଘାତ କରନ୍ତି—ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାମାନେ କହନ୍ତି।
ସ ସଂଵତ୍ସରମୂର୍ଧ୍ଵୋଽତିଷ୍ଠତ୍ତଂ ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ ଵ୍ରାତ୍ଯ କିଂ ନୁ ତିଷ୍ଠସୀତି
ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିଧା ଦେହରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ଦେବତାମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ବ୍ରାତ୍ୟ, କାହିଁକି ତୁମେ ଦଢ଼ି ରହିଛ?'
ସୋଽବ୍ରଵୀଦାସନ୍ଦୀଂ ମେ ସଂ ଭରନ୍ତ୍ଵିତି
ସେ କହିଲେ, 'ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଆସନ ଆଣନ୍ତୁ।'
ତସ୍ମୈ ଵ୍ରାତ୍ଯାଯାସନ୍ଦୀଂ ସମଭରନ୍
ବ୍ରାତ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଏକ ଆସନ ଆଣିଦେଲେ।
ତସ୍ଯା ଗ୍ରୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ଦ୍ଵୌ ପାଦାଵାସ୍ତାଂ ଶରଚ୍ଚ ଵର୍ଷାଶ୍ଚ ଦ୍ଵୌ
ସେଇ ଆସନର ଦୁଇଟି ପାଉ ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଓ ବସନ୍ତ; ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ହେଉଛି ଶରତ ଓ ବର୍ଷା।
ବୃହଚ୍ଚ ରଥନ୍ତରଂ ଚାନୂଚ୍ଯେ ଆସ୍ତାଂ ଯଜ୍ଞାଯଜ୍ଞିଯଂ ଚ ଵାମଦେଵ୍ଯଂ ଚ ତିରଶ୍ଚ୍ଯେ
ବୃହତ୍ ଓ ରଥନ୍ତର ଆଗରେ ରଖାଗଲା; ଯଜ୍ଞାଯଜ୍ନିୟ ଓ ବାମଦେବ ପାଶରେ ରଖାଗଲା।
ଋଚଃ ପ୍ରାଞ୍ଚସ୍ତନ୍ତଵୋ ଯଜୂଂଷି ତିର୍ଯଞ୍ଚଃ
ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଆଗକୁ ଯାଉଥିବା ତନ୍ତୁ; ଯଜୁସ୍ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା।
ଵେଦ ଆସ୍ତରଣଂ ବ୍ରହ୍ମୋପବର୍ହଣମ୍
ବେଦ ଆସନର ଉପରେ ଶୋଇବା ପୋଶାକ; ବ୍ରହ୍ମା ତାହାର ଉପକୁଶନ।
ସାମାସାଦ ଉଦ୍ଗୀଥୋଽପଶ୍ରଯଃ
ସାମ ଆସନ; ଉଦ୍ଗୀଥ ତାହାର ସମର୍ଥନ।
ତାମାସନ୍ଦୀଂ ଵ୍ରାତ୍ଯ ଆରୋହତ୍
ବ୍ରାତ୍ୟ ସେଇ ଆସନରେ ବସିଲେ।
ତସ୍ଯ ଦେଵଜନାଃ ପରିଷ୍କନ୍ଦା ଆସନ୍ତ୍ସଂକଲ୍ପାଃ ପ୍ରହାଯ୍ଯା ଵିଶ୍ଵାନି ଭୂତାନ୍ଯୁପସଦଃ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଗୋଡ଼ିଆ; ଇଚ୍ଛା, ଆକାଂକ୍ଷା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉପସ୍ଥିତ।
ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯେଵାସ୍ଯ ଭୂତାନ୍ଯୁପସଦୋ ଭଵନ୍ତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିବା।
ସ ମହିମା ସଦ୍ରୁର୍ଭୂତ୍ଵାନ୍ତଂ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଗଚ୍ଛତ୍ସମୁଦ୍ରୋଽଭଵତ୍
ସେ, ମହାତ୍ମା, ଗଛ ହୋଇ ପୃଥିବୀର ସେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ ସମୁଦ୍ର ହେଲେ।
ତଂ ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚ ପରମେଷ୍ଠୀ ଚ ପିତା ଚ ପିତାମହଶ୍ଚାପଶ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଚ ଵର୍ଷଂ ଭୂତ୍ଵାନୁଵ୍ଯଵର୍ତଯନ୍ତ
ପ୍ରଜାପତି, ପରମେଷ୍ଠି, ପିତା, ପିତାମହ, ଜଳ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ବର୍ଷା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଚାଲିଲେ।
ଐନମାପୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯୈନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଗଚ୍ଛତ୍ଯୈନଂ ଵର୍ଷଂ ଗଚ୍ଛତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଜଳ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବର୍ଷା ଯାଉଥିବା।
ତଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଚ ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ଲୋକଶ୍ଚାନ୍ନଂ ଚାନ୍ନାଦ୍ଯଂ ଚ ଭୂତ୍ଵାଭିପର୍ଯାଵର୍ତନ୍ତ
ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଯଜ୍ଞ, ଲୋକ, ଅନ୍ନ ଓ ଅନ୍ନ ଖାଇବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଚାଲିଲେ।
ସୋଽରଜ୍ଯତ ତତୋ ରାଜନ୍ଯୋଽଜାଯତ
ସେ ଶାସନ କଲେ; ତାଙ୍କୁଠାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ସ ଵିଶଃ ସବନ୍ଧୂନ୍ ଅନ୍ନମନ୍ନାଦ୍ଯମଭ୍ଯୁଦତିଷ୍ଠତ୍
ସେ ଲୋକମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଜିନିଷ ଉପରେ ଉଠିଗଲେ।
ଵିଶାଂ ଚ ଵୈ ସ ସବନ୍ଧୂନାଂ ଚାନ୍ନସ୍ଯ ଚାନ୍ନାଦ୍ଯସ୍ଯ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଏହିପରି ଜଣେ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ଲୋକମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଜିନିଷର ପ୍ରିୟ ଆଶ୍ରୟ ହେଇଯାନ୍ତି।
ସ ଵିଶୋଽନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍
ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଗଲେ।
ସ ଉଦତିଷ୍ଠତ୍ସ ପ୍ରାଚୀଂ ଦିଶମନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍। [୧] ତଂ ବୃହଚ୍ଚ ରଥନ୍ତରଂ ଚାଦିତ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଦେଵା ଅନୁଵ୍ଯଚଲନ୍ । [୨] ବୃହତେ ଚ ଵୈ ସ ରଥନ୍ତରାଯ ଚାଦିତ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦେଵେଭ୍ଯ ଆ ଵୃଶ୍ଚତେ ଯ ଏଵଂ ଵିଦ୍ଵାଂସଂ ଵ୍ରାତ୍ଯମୁପଵଦତି । [୩] ବୃହତଶ୍ଚ ଵୈ ସ ରଥନ୍ତରସ୍ଯ ଚାଦିତ୍ଯାନାଂ ଚ ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ଚ ଦେଵାନାଂ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ । [୪] ତସ୍ଯ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୁଂଶ୍ଚଲୀ ମିତ୍ରୋ ମାଗଧୋ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଵାସୋଽହରୁଷ୍ଣୀଷଂ ରାତ୍ରୀ କେଶା ହରିତୌ ପ୍ରଵର୍ତୌ କଲ୍ମଲିର୍ମଣିଃ । [୫] ଭୂତଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯଚ୍ଚ ପରିଷ୍କନ୍ଦୌ ମନୋ ଵିପଥଂ।।୬।। ମାତରିଶ୍ଵା ଚ ପଵମାନଶ୍ଚ ଵିପଥଵାହୌ ଵାତଃ ସାରଥୀ ରେଷ୍ମା ପ୍ରତୋଦଃ।।୭।। କୀର୍ତିଶ୍ଚ ଯଶଶ୍ଚ ପୁରଃସରୌ ଐନଂ କୀର୍ତିର୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯା ଯଶୋ ଗଚ୍ଛତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ସେ ଉଠିଲେ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବୃହତ୍, ରଥାନ୍ତର, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ବ୍ରାତ୍ୟଙ୍କୁ କହିଥିବାକୁ ବୃହତ୍, ରଥାନ୍ତର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଏହିପରି ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ବୃହତ୍, ରଥାନ୍ତର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଆସ୍ଥା, ବେଶ୍ୟା, ମିତ୍ର, ଗାୟକ, ଜ୍ଞାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଦିନ, ପାଗ, ରାତି, କେଶ, ଦୁଇଟି ହରିତ, ଦୁଇଟି ଚକ୍ର, ମଳ, ମଣି ଅଛି। ଭୂତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଦୁଇଟି ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ମନ ପଥ। ମାତରିଶ୍ୱା ଓ ପବମାନ ଦୁଇଟି ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ, ବାତାସ ରଥଚାଳକ, ରେଶମା ଚାବୁକ। କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ଆଗରେ ଚାଲନ୍ତି—ଏହିପରି ଜାଣିଥିବା ସହ କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ଯାଆନ୍ତି।
[୮] ସ ଉଦତିଷ୍ଠତ୍ସ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍। [୯] ତଂ ଯଜ୍ଞାଯଜ୍ଞିଯଂ ଚ ଵାମଦେଵ୍ଯଂ ଚ ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ଯଜମାନଶ୍ଚ ପଶଵଶ୍ଚାନୁଵ୍ଯଚଲନ୍ । [୧୦] ଯଜ୍ଞାଯଜ୍ଞିଯାଯ ଚ ଵୈ ସ ଵାମଦେଵ୍ଯାଯ ଚ ଯଜ୍ଞାଯ ଚ ଯଜମାନାଯ ଚ ପଶୁଭ୍ଯଶ୍ଚା ଵୃଶ୍ଚତେ ଯ ଏଵଂ ଵିଦ୍ଵାଂସଂ ଵ୍ରାତ୍ଯମୁପଵଦତି । [୧୧] ଯଜ୍ଞାଯଜ୍ଞିଯସ୍ଯ ଚ ଵୈ ସ ଵାମଦେଵ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଚ ଯଜମାନସ୍ଯ ଚ ପଶୂନାଂ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ । [୧୨] ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣାଯାଂ ଦିଶ୍ଯୁଷାଃ ପୁଂଶ୍ଚଲୀ ମନ୍ତ୍ରୋ ମାଗଧୋ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଵାସୋଽହରୁଷ୍ଣୀଷଂ ରାତ୍ରୀ କେଶା ହରିତୌ ପ୍ରଵର୍ତୌ କଲ୍ମଲିର୍ମଣିଃ । [୧୩] ଅମାଵାସ୍ଯା ଚ ପୌର୍ଣମାସୀ ଚ ପରିଷ୍କନ୍ଦୌ ମନୋ ଵିପଥଂ ମାତରିଶ୍ଵା ଚ ପଵମାନଶ୍ଚ ଵିପଥଵାହୌ ଵାତଃ ସାରଥୀ ରେଷ୍ମା ପ୍ରତୋଦଃ କୀର୍ତିଶ୍ଚ ଯଶଶ୍ଚ ପୁରଃସରୌ । ଐନଂ କୀର୍ତିର୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯା ଯଶୋ ଗଚ୍ଛତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ସେ ଉଠିଲେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଯଜ୍ଞ, ବାମଦେବ, ଯଜ୍ଞ, ଯଜମାନ ଓ ପଶୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ବ୍ରାତ୍ୟଙ୍କୁ କହିଥିବାକୁ ଯଜ୍ଞ, ବାମଦେବ, ଯଜ୍ଞ, ଯଜମାନ ଓ ପଶୁମାନେ ଦିଆଯାଏ। ଏହିପରି ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଯଜ୍ଞ, ବାମଦେବ, ଯଜ୍ଞ, ଯଜମାନ ଓ ପଶୁମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଉଷା, ବେଶ୍ୟା, ମନ୍ତ୍ର, ଗାୟକ, ଜ୍ଞାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଦିନ, ପାଗ, ରାତି, କେଶ, ଦୁଇଟି ହରିତ, ଦୁଇଟି ଚକ୍ର, ମଳ, ମଣି ଅଛି। ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଦୁଇଟି ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ମନ ପଥ। ମାତରିଶ୍ୱା ଓ ପବମାନ ଦୁଇଟି ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ, ବାତାସ ରଥଚାଳକ, ରେଶମା ଚାବୁକ। କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ଆଗରେ ଚାଲନ୍ତି—ଏହିପରି ଜାଣିଥିବା ସହ କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ଯାଆନ୍ତି।
[୧୪] ସ ଉଦତିଷ୍ଠତ୍ସ ପ୍ରତୀଚୀଂ ଦିଶମନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍। [୧୫] ତଂ ଵୈରୂପଂ ଚ ଵୈରାଜଂ ଚାପଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚ ରାଜାନୁଵ୍ଯଚଲନ୍ । [୧୬] ଵୈରୂପାଯ ଚ ଵୈ ସ ଵୈରାଜାଯ ଚାଦ୍ଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵରୁଣାଯ ଚ ରାଜ୍ଞ ଆ ଵୃଶ୍ଚତେ ଯ ଏଵଂ ଵିଦ୍ଵାଂସଂ ଵ୍ରାତ୍ଯମୁପଵଦତି । [୧୭] ଵୈରୂପସ୍ଯ ଚ ଵୈ ସ ଵୈରାଜସ୍ଯ ଚାପାଂ ଚ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ । [୧୮] ତସ୍ଯ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶୀରା ପୁଂଶ୍ଚଲୀ ହସୋ ମାଗଧୋ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଵାସୋଽହରୁଷ୍ଣୀଷଂ ରାତ୍ରୀ କେଶା ହରିତୌ ପ୍ରଵର୍ତୌ କଲ୍ମଲିର୍ମଣିଃ । [୧୯] ଅହଶ୍ଚ ରାତ୍ରୀ ଚ ପରିଷ୍କନ୍ଦୌ ମନୋ ଵିପଥଂ ମାତରିଶ୍ଵା ଚ ପଵମାନଶ୍ଚ ଵିପଥଵାହୌ ଵାତଃ ସାରଥୀ ରେଷ୍ମା ପ୍ରତୋଦଃ କୀର୍ତିଶ୍ଚ ଯଶଶ୍ଚ ପୁରଃସରୌ । ଐନଂ କୀର୍ତିର୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯା ଯଶୋ ଗଚ୍ଛତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ସେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଉଠି ଚାଲିଗଲା। ଭୈରୂପ, ଭୈରାଜ, ଜଳ ଓ ରାଜା ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାତ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ କହେ, ସେ ଭୈରୂପ, ଭୈରାଜ, ଜଳ ଓ ବରୁଣ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଏକତା ପାଉଥିବା। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଭୈରୂପ, ଭୈରାଜ, ଜଳ ଓ ବରୁଣ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନିବାସ ହେଉଥିବା। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବେଶ୍ୟା, ହାସ୍ୟ, ମାଗଧ, ଜ୍ଞାନ, ପୋଷାକ, ଦିନର ମୁକୁଟ, ରାତିର କେଶ, ଦୁଇଟି ହରିତ, ଗତି, ଦାଗ ଓ ମଣି ଅଛି। ଦିନ ଓ ରାତି ଗୋଡ଼ିଆ, ମନ ପଥ, ମାତରିଶ୍ୱା ଓ ପବମାନା ପଥର ଯାତ୍ରୀ, ବାୟୁ ରଥୀ, ରେଶ୍ମା ଚାବୁକ, କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ପ୍ରଥମ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ଯାଉଥିବା।
[୨୦] ସ ଉଦତିଷ୍ଠତ୍ସ ଉଦୀଚୀଂ ଦିଶମନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍। [୨୧] ତଂ ଶ୍ଯୈତଂ ଚ ନୌଧସଂ ଚ ସପ୍ତର୍ଷଯଶ୍ଚ ସୋମଶ୍ଚ ରାଜାନୁଵ୍ଯଚଲନ୍ । [୨୨] ଶ୍ଯୈତାଯ ଚ ଵୈ ସ ନୌଧସାଯ ଚ ସପ୍ତର୍ଷିଭ୍ଯଶ୍ଚ ସୋମାଯ ଚ ରାଜ୍ଞ ଆ ଵୃଶ୍ଚତେ ଯ ଏଵଂ ଵିଦ୍ଵାଂସଂ ଵ୍ରାତ୍ଯମୁପଵଦତି । [୨୩] ଶ୍ଯୈତସ୍ଯ ଚ ଵୈ ସ ନୌଧସସ୍ଯ ଚ ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ଚ ସୋମସ୍ଯ ଚ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ । [୨୪] ତସ୍ଯୋଦୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପୁଂଶ୍ଚଲୀ ସ୍ତନଯିତ୍ନୁର୍ମାଗଧୋ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଵାସୋଽହରୁଷ୍ଣୀଷଂ ରାତ୍ରୀ କେଶା ହରିତୌ ପ୍ରଵର୍ତୌ କଲ୍ମଲିର୍ମଣିଃ । [୨୫] ଶ୍ରୁତଂ ଚ ଵିଶ୍ରୁତଂ ଚ ପରିଷ୍କନ୍ଦୌ ମନୋ ଵିପଥଂ ମାତରିଶ୍ଵା ଚ ପଵମାନଶ୍ଚ ଵିପଥଵାହୌ ଵାତଃ ସାରଥୀ ରେଷ୍ମା ପ୍ରତୋଦଃ [୨୬] କୀର୍ତିଶ୍ଚ ଯଶଶ୍ଚ ପୁରଃସରୌ । [୨୭] ଐନଂ କୀର୍ତିର୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯା ଯଶୋ ଗଚ୍ଛତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଉଠି ଚାଲିଗଲା। ଶ୍ୟୈତ, ନୌଧାସ, ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ରାଜା ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାତ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ କହେ, ସେ ଶ୍ୟୈତ, ନୌଧାସ, ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ସୋମ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଏକତା ପାଉଥିବା। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଶ୍ୟୈତ, ନୌଧାସ, ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ସୋମ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନିବାସ ହେଉଥିବା। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବିଜୁଳି ବେଶ୍ୟା, ତଡିତ୍ ମାଗଧ, ଜ୍ଞାନ, ପୋଷାକ, ଦିନର ମୁକୁଟ, ରାତିର କେଶ, ଦୁଇଟି ହରିତ, ଗତି, ଦାଗ ଓ ମଣି ଅଛି। ଶୁଣା ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋଡ଼ିଆ, ମନ ପଥ, ମାତରିଶ୍ୱା ଓ ପବମାନା ପଥର ଯାତ୍ରୀ, ବାୟୁ ରଥୀ, ରେଶ୍ମା ଚାବୁକ, କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ପ୍ରଥମ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ଯାଉଥିବା।
ସ ଧ୍ରୁଵାଂ ଦିଶମନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍। [୧] ତଂ ଭୂମିଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚୌଷଧଯଶ୍ଚ ଵନସ୍ପତଯଶ୍ଚ ଵାନସ୍ପତ୍ଯାଶ୍ଚ ଵୀରୁଧଶ୍ଚାନୁଵ୍ଯଚଲନ୍ । ଭୂମେଶ୍ଚ ଵୈ ସୋଽଗ୍ନେଶ୍ଚୌଷଧୀନାଂ ଚ ଵନସ୍ପତୀନାଂ ଚ ଵାନସ୍ପତ୍ଯାନାଂ ଚ ଵୀରୁଧାଂ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ ସ ଊର୍ଧ୍ଵାଂ ଦିଶମନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍। [୪] ତମୃତଂ ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଚାନୁଵ୍ଯଚଲନ୍ । [୫] ଋତସ୍ଯ ଚ ଵୈ ସ ସତ୍ଯସ୍ଯ ଚ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ ସ ଉତ୍ତମାଂ ଦିଶମନୁ ଵ୍ଯଚଲତ୍। [୭] ତମୃଚଶ୍ଚ ସାମାନି ଚ ଯଜୂଂଷି ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଚାନୁଵ୍ଯଚଲନ୍ । [୮] ଋଚାଂ ଚ ଵୈ ସ ସାମ୍ନାଂ ଚ ଯଜୁଷାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଂ ଧାମ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ସେ ଦୃଢ଼ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା। ଭୂମି, ଅଗ୍ନି, ଔଷଧ, ବୃକ୍ଷ, ଅରଣ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ଗଛପତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଭୂମି, ଅଗ୍ନି, ଔଷଧ, ବୃକ୍ଷ, ଅରଣ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ଗଛପତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନିବାସ ହେଉଥିବା। ସେ ଉପର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା। ଋତ, ସତ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଋତ, ସତ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନିବାସ ହେଉଥିବା। ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା। ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁସ୍ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁସ୍ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନିବାସ ହେଉଥିବା।