ପ୍ରାଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେଽଗ୍ନଯେଽଧିପତଯେଽସିତାଯ ରକ୍ଷିତ୍ର ଆଦିତ୍ଯାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ, କଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଆଦିତ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଦକ୍ଷିଣାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶ ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଧିପତଯେ ତିରଶ୍ଚିରାଜଯେ ରକ୍ଷିତ୍ରେ ଯମାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ, ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଶାସକଙ୍କୁ, ଯମ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ଵରୁଣାଯାଧିପତଯେ ପୃଦାକଵେ ରକ୍ଷିତ୍ରେଽନ୍ନାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ, ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କୁ, ବିଭାଜକଙ୍କୁ, ଖାଦ୍ୟ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଉଦୀଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ସୋମାଯାଧିପତଯେ ସ୍ଵଜାଯ ରକ୍ଷିତ୍ରେଽଶନ୍ଯା ଇଷୁମତ୍ଯୈ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, ସୋମ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସ୍ଵଯଜ୍ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଧ୍ରୁଵାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ଵିଷ୍ଣଵେଽଧିପତଯେ କଲ୍ମାଷଗ୍ରୀଵାଯ ରକ୍ଷିତ୍ର ଓଷଧୀଭ୍ଯ ଇଷୁମତୀଭ୍ଯଃ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ସ୍ଥିର ଦିଗକୁ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାଙ୍କୁ, କଳା ଗଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଔଷଧୀ ଗୁଡିକୁ, ଧନୁଧର ଔଷଧୀମାନେକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଊର୍ଧ୍ଵାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ବୃହସ୍ପତଯେଽଧିପତଯେ ଶ୍ଵିତ୍ରାଯ ରକ୍ଷିତ୍ରେ ଵର୍ଷାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଉପର ଦିଗକୁ, ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ବର୍ଷା ଆଣିବା ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଦଦାମୀତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯାଦନୁ ଚୈନାମଭୁତ୍ସତ । ଵଶାଂ ବ୍ରହ୍ମଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତତ୍ପ୍ରଜାଵଦପତ୍ଯଵତ୍
ସେ କହିବେ, 'ମୁଁ ଦେଉଛି', ଏଭଳି କହି ଗାଉଁକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ । ଗାଉଁକୁ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଗାଉଁ ସନ୍ତାନ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀରେ ଫଳଦାୟି ହୁଏ ।
ପ୍ରଜଯା ସ ଵି କ୍ରୀଣୀତେ ପଶୁଭିଶ୍ଚୋପ ଦସ୍ଯତି । ଯ ଆର୍ଷେଯେଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ଗାଂ ନ ଦିତ୍ସତି
ସେ ସନ୍ତାନ ଦେଇ ଗାଉଁକୁ କିଣିଥାଏ, ଏବଂ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ । ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ଗାଉଁ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ ।
କୂଟଯାସ୍ଯ ସଂ ଶୀର୍ଯନ୍ତେ ଶ୍ଲୋଣଯା କାଟମର୍ଦତି । ବଣ୍ଡଯା ଦହ୍ଯନ୍ତେ ଗୃହାଃ କାଣଯା ଦୀଯତେ ସ୍ଵମ୍
ଗାଉଁର ଶିଙ୍ଗ ମାଲେଟ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତାର ପୁଛ କାଠ ଦ୍ୱାରା ଚିପିଯାଏ, ତାର ଘରଗୁଡିକ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଜଳିଯାଏ, ଅନ୍ଧା ତାର ସ୍ୱାମୀକୁ ଦେଇଥାଏ ।
ଵିଲୋହିତୋ ଅଧିଷ୍ଠାନାଚ୍ଛକ୍ନୋ ଵିନ୍ଦତି ଗୋପତିମ୍ । ତଥା ଵଶାଯାଃ ସଂଵିଦ୍ଯଂ ଦୁରଦଭ୍ନା ହ୍ଯୁଚ୍ଯସେ
ଲାଲ ଗାଉଁ ତାର ମୂଳରୁ ରକ୍ଷକୁ ଖୋଜିଥାଏ । ଏହିପରି ଗାଉଁର ଜ୍ଞାନ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ ।
ପଦୋରସ୍ଯା ଅଧିଷ୍ଠାନାଦ୍ଵିକ୍ଲିନ୍ଦୁର୍ନାମ ଵିନ୍ଦତି । ଅନାମନାତ୍ସଂ ଶୀର୍ଯନ୍ତେ ଯା ମୁଖେନୋପଜିଘ୍ରତି
ତାର ପାଦର ମୂଳରୁ 'ବିକ୍ଲିନ୍ଦୁ' ନାମ ମିଳିଥାଏ । ଯେଉଁମାନେ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ଗାଉଁକୁ ଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନାମ ବିନା ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ।
ଯୋ ଅସ୍ଯାଃ କର୍ଣାଵାସ୍କୁନୋତ୍ଯା ସ ଦେଵେଷୁ ଵୃଶ୍ଚତେ । ଲକ୍ଷ୍ମ କୁର୍ଵ ଇତି ମନ୍ଯତେ କନୀଯଃ କୃଣୁତେ ସ୍ଵମ୍
ଯେଉଁ ଗାଉଁର କାନକୁ ଛିଦ୍ର କରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ । ସେ ଭାବେ, 'ମୁଁ ଚିହ୍ନ କରିବି', କିନ୍ତୁ ଛୋଟ ଜଣେ ତାର ସ୍ୱାମୀକୁ ଦାବି କରେ ।
ଯଦସ୍ଯାଃ କସ୍ମୈ ଚିଦ୍ଭୋଗାଯ ବାଲାନ୍ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରକୃନ୍ତତି । ତତଃ କିଶୋରା ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଵତ୍ସାଂଶ୍ଚ ଘାତୁକୋ ଵୃକଃ
ଯେତେବେଳେ କେହି ମଜା ପାଇଁ ଗାଉଁର ଛୋଟ ଛୋଟ ଶିଶୁମାନେକୁ କାଟିଦିଏ, ତେବେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଛାନାମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ଓ ବାଘ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦିଏ ।
ଯଦସ୍ଯା ଗୋପତୌ ସତ୍ଯା ଲୋମ ଧ୍ଵାଙ୍କ୍ଷୋ ଅଜୀହିଡତ୍। ତତଃ କୁମାରା ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଯକ୍ଷ୍ମୋ ଵିନ୍ଦତ୍ଯନାମନାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଉଲୁକ ଗାଉଁର ରକ୍ଷକର କେଶ ଖାଏ, ତେବେ ପିଲାମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ଓ ନାମ ବିନା ଲୋକମାନେ ରୋଗରେ ପଡ଼ନ୍ତି ।
ଯଦସ୍ଯାଃ ପଲ୍ପୂଲନଂ ଶକୃଦ୍ଦାସୀ ସମସ୍ଯତି । ତତୋଽପରୂପଂ ଜାଯତେ ତସ୍ମାଦଵ୍ଯେଷ୍ଯଦେନସଃ
ଯେତେବେଳେ ଦାସୀ ଗାଉଁର ମଳ ଚାଖିଯାଏ, ତେବେ ବିକୃତ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଏହିପରି ଅପରାଧରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ ।
ଜାଯମାନାଭି ଜାଯତେ ଦେଵାନ୍ତ୍ସବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଵଶା । ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଭ୍ଯୋ ଦେଯୈଷା ତଦାହୁଃ ସ୍ଵସ୍ଯ ଗୋପନମ୍
ଗାଉଁ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହି ଗାଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ତାକୁ ନିଜର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ ।
{୧୯} ଯ ଏନାଂ ଵନିମାଯନ୍ତି ତେଷାଂ ଦେଵକୃତା ଵଶା । ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯେଯଂ ତଦବ୍ରୁଵନ୍ ଯ ଏନାଂ ନିପ୍ରିଯାଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଉଁକୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଗାଉଁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଗାଉଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜିତିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁ ତାକୁ ପ୍ରିୟ କରେ ।
ଯ ଆର୍ଷେଯେଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ଗାଂ ନ ଦିତ୍ସତି । ଆ ସ ଦେଵେଷୁ ଵୃଶ୍ଚତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ମନ୍ଯଵେ
ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କର ଗାଉଁ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେର ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ ।
ଯୋ ଅସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ଵଶାଭୋଗୋ ଅନ୍ଯାମିଛେତ ତର୍ହି ସଃ । ହିଂସ୍ତେ ଅଦତ୍ତା ପୁରୁଷଂ ଯାଚିତାଂ ଚ ନ ଦିତ୍ସତି
ଯେଉଁଠି ଏହି ଗାଁ ଅଛି, ତାହାକୁ ରଖି ଅନ୍ୟ ଚାହେଇଥିବା ଲୋକ, ଦେଇନଥିବା ଲୋକକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରେ, ଏବଂ ଚାହିଲା ପରେ ଦେଇନଥିବା ଲୋକକୁ ଦୟା କରେନି।
ଯଥା ଶେଵଧିର୍ନିହିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତଥା ଵଶା । ତାମେତଦଛାଯନ୍ତି ଯସ୍ମିନ୍ କସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ରଖାଯାଇଛି, ସେପରି ଗାଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଟୁଟ ରଖାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠି ଏହି ଗାଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଉଁଠି ଏହାକୁ ସମସ୍ତେ ଚାହିଁଥାନ୍ତି।
ସ୍ଵମେତଦଛାଯନ୍ତି ଯଦ୍ଵଶାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଅଭି । ଯଥୈନାନ୍ ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଜିନୀଯାଦେଵାସ୍ଯା ନିରୋଧନମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗାଁକୁ ଚାହିଁଲେ ନିଜ ଗାଁକୁ ଚାହିଁଥାନ୍ତି। ଅନ୍ୟ କିଏ ଏହାକୁ ଦଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏହି ଗାଁ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଥାଏ।
ଚରେଦେଵା ତ୍ରୈହାଯଣାଦଵିଜ୍ଞାତଗଦା ସତୀ । ଵଶାଂ ଚ ଵିଦ୍ଯାନ୍ ନାରଦ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତର୍ହ୍ଯେଷ୍ଯାଃ
ଏହି ଗାଁ ତିନି ବର୍ଷ ଅଜଣା ରୋଗ ଭୋଗି ଚୁପଚାପ ଘୁଞ୍ଚିବା ଦିଅ। ନାରଦ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗାଁକୁ ଜଣିଲେ, ଏହି ଗାଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବ।
ଯ ଏନାମଵଶାମାହ ଦେଵାନାଂ ନିହିତଂ ନିଧିମ୍ । ଉଭୌ ତସ୍ମୈ ଭଵାଶର୍ଵୌ ପରିକ୍ରମ୍ଯେଷୁମସ୍ଯତଃ
ଯେଉଁଠି ଗାଁକୁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ, ଭବ ଓ ଶର୍ବ ଦୁଇଜଣେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖନ୍ତି।
ଯୋ ଅସ୍ଯା ଊଧୋ ନ ଵେଦାଥୋ ଅସ୍ଯା ସ୍ତନାନ୍ ଉତ । ଉଭଯେନୈଵାସ୍ମୈ ଦୁହେ ଦାତୁଂ ଚେଦଶକଦ୍ଵଶାମ୍
ଯେଉଁଠି ଗାଁର ଅଁତୁ ଓ ଚୁଚୁ ଜଣିନଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦୁହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ଯଦି ସମର୍ଥ ହୁଏ, ଦୁଇଟି ଦେଇ ଗାଁକୁ ଦୁହେ।
ଦୁରଦଭ୍ନୈନମା ଶଯେ ଯାଚିତାଂ ଚ ନ ଦିତ୍ସତି । ନାସ୍ମୈ କାମାଃ ସମୃଧ୍ଯନ୍ତେ ଯାମଦତ୍ତ୍ଵା ଚିକୀର୍ଷତି
ସେ ଗାଁରୁ ଦୂରେ ଶୋଇଥାଏ, ଚାହିଲା ପରେ ଦେଇନଥିବା ଲୋକକୁ ଦୟା କରେନି। ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ତୃପ୍ତି ହୁଏନି, ଦେଇବାକୁ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଇଲା ପରେ।
ଦେଵା ଵଶାମଯାଚନ୍ ମୁଖଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ । ତେଷାଂ ସର୍ଵେଷାମଦଦଦ୍ଧେଡଂ ନ୍ଯେତି ମାନୁଷଃ
ଦେବତାମାନେ ଗାଁକୁ ଚାହିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହାର ମୁଖ କରି। ସେମାନଙ୍କୁ 'ହେଡ଼' ଚିତ୍କାର ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ମାନବ ଦେଲେନି।
{୨୦} ହେଡଂ ପଶୂନାଂ ନ୍ଯେତି ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋଽଦଦଦ୍ଵଶାମ୍ । ଦେଵାନାଂ ନିହିତଂ ଭାଗଂ ମର୍ତ୍ଯଶ୍ଚେନ୍ ନିପ୍ରିଯାଯତେ
'ହେଡ଼' ଚିତ୍କାର ପଶୁମାନେ ପାଇଲେ, ଗାଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିବା ଅଂଶକୁ ମାନବ ନିଜେ ନେଇଲେ, ସେ ପ୍ରିୟ ହୁଏନି।
ଯଦନ୍ଯେ ଶତଂ ଯାଚେଯୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ଗୋପତିଂ ଵଶାମ୍ । ଅଥୈନାଂ ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ଏଵଂ ହ ଵିଦୁଷୋ ଵଶା
ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗୋପତିଙ୍କୁ ଏକ ଶତ ଗାଁ ଚାହିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଗାଁକୁ କହିଲେ: 'ଏହି ଗାଁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ।'
ଯ ଏଵଂ ଵିଦୁଷେଽଦତ୍ତ୍ଵାଥାନ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦଦଦ୍ଵଶାମ୍ । ଦୁର୍ଗା ତସ୍ମା ଅଧିଷ୍ଠାନେ ପୃଥିଵୀ ସହଦେଵତା
ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଦେଇନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଗାଁ ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଦେବତାମାନେ କଷ୍ଟ ଆଣନ୍ତି।
ଦେଵା ଵଶାମଯାଚନ୍ ଯସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅଗ୍ରେ ଅଜାଯତ । ତାମେତାଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ ନାରଦଃ ସହ ଦେଵୈରୁଦାଜତ
ଦେବତାମାନେ ଗାଁକୁ ଚାହିଲେ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା। ନାରଦ ଏହି ଗାଁକୁ ଜଣିଲେ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଏହାକୁ ଉଠାଇଲେ।