ଇଦଂ ପ୍ରାପମୁତ୍ତମଂ କାଣ୍ଡମସ୍ଯ ଯସ୍ମାଲ୍ଲୋକାତ୍ପରମେଷ୍ଠୀ ସମାପ । ଆ ସିଞ୍ଚ ସର୍ପିର୍ଘୃତଵତ୍ସମଙ୍ଗ୍ଧ୍ଯେଷ ଭାଗୋ ଅଙ୍ଗିରସୋ ନୋ ଅତ୍ର
ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଗଠିକୁ ପାଇଛି, ଏହି ଲୋକରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଘୃତ ଢାଲ, ଘୃତ ଲଗା; ଏହା ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କର ଭାଗ ଆମଠାରେ।
ସତ୍ଯାଯ ଚ ତପସେ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ନିଧିଂ ଶେଵଧିଂ ପରି ଦଦ୍ମ ଏତମ୍ । ମା ନୋ ଦ୍ଯୂତେଽଵ ଗାନ୍ ମା ସମିତ୍ଯାଂ ମା ସ୍ମାନ୍ଯସ୍ମା ଉତ୍ସୃଜତା ପୁରା ମତ୍
ସତ୍ୟ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହି ଧନ, ଏହି ଭଲ ଧନକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଏହା ଜୁଆରେ ହାରି ଯିବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ବିବାଦରେ ହାରି ଯିବ ନାହିଁ; ଆମେ କେବେ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ନାହିଁ।
ଅହଂ ପଚାମ୍ଯହଂ ଦଦାମି ମମେଦୁ କର୍ମନ୍ କରୁଣେଽଧି ଜାଯା । କୌମାରୋ ଲୋକୋ ଅଜନିଷ୍ଟ ପୁତ୍ରୋଽନ୍ଵାରଭେଥାଂ ଵଯ ଉତ୍ତରାଵତ୍
ମୁଁ ରନ୍ଧି, ମୁଁ ଦେଇ, କାମ କରିବା ମୋର; ଜାଏ କରୁଣା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଯୁବ ଜଗତ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ପୁଅ; ଦୁଇଜଣେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତୁ, ବୟସରେ ଆଗେ ଯାଉ।
ନ କିଲ୍ବିଷମତ୍ର ନାଧାରୋ ଅସ୍ତି ନ ଯନ୍ ମିତ୍ରୈଃ ସମମମାନ ଏତି । ଅନୂନଂ ପାତ୍ରଂ ନିହିତଂ ନ ଏତତ୍ପକ୍ତାରଂ ପକ୍ଵଃ ପୁନରା ଵିଶାତି
ଏଠାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅଭାବ ନାହିଁ; ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ମାପି ଆସିବା କିଛି ନାହିଁ। ରଖାଯାଇଥିବା ପାତ୍ରଟି ଅଭାବୀ ନୁହେଁ; ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ପୁନି ରନ୍ଧନ୍ତା ପାଖକୁ ଫେରି ନାହିଁ।
ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରିଯାଣାଂ କୃଣଵାମ ତମସ୍ତେ ଯନ୍ତୁ ଯତମେ ଦ୍ଵିଷନ୍ତି । ଧେନୁରନଡ୍ଵାନ୍ ଵଯୋଵଯ ଆଯଦେଵ ପୌରୁଷେଯମପ ମୃତ୍ଯୁଂ ନୁଦନ୍ତୁ
ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ଆମେ ତିଆରି କରିବା; ଯେଉଁମାନେ ଘୃଣା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଚାହିଁଲେ ଦୂରେ ଯାଉ। ଦେହୁ ଅନଡ଼ ଥିବା, ଛାଣି ସହିତ, ଏହି ପୁରୁଷକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ସମଗ୍ନଯଃ ଵିଦୁରନ୍ଯୋ ଅନ୍ଯଂ ଯ ଓଷଧୀଃ ସଚତେ ଯଶ୍ଚ ସିନ୍ଧୂନ୍ । ଯାଵନ୍ତୋ ଦେଵା ଦିଵ୍ଯାତପନ୍ତି ହିରଣ୍ଯଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପଚତୋ ବଭୂଵ
ଅଗ୍ନିମାନେ ଏକାପରକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଔଷଧୀରେ ଲଗିଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ନଦୀରେ ଲଗିଥିବା। ଯେତେ ଦେବତା ଆକାଶରେ ଚମକନ୍ତି, ସୁନା, ଆଲୋକ, ଏହି ସମସ୍ତ ରନ୍ଧା ହୋଇଛି।
{୧୭} ଏଷା ତ୍ଵଚାଂ ପୁରୁଷେ ସଂ ବଭୂଵାନଗ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ପଶଵୋ ଯେ ଅନ୍ଯେ । କ୍ଷତ୍ରେଣାତ୍ମାନଂ ପରି ଧାପଯାଥୋଽମୋତଂ ଵାସୋ ମୁଖମୋଦନସ୍ଯ
ଏହା ମନୁଷ୍ୟର ଚମ୍ର, ସମସ୍ତ ପଶୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ, ଅଜଳା। ରାଜଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ନିଜକୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କର; ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଆନନ୍ଦର ମୁଖ ହେଉ।
ଯଦକ୍ଷେଷୁ ଵଦା ଯତ୍ସମିତ୍ଯାଂ ଯଦ୍ଵା ଵଦା ଅନୃତଂ ଵିତ୍ତକାମ୍ଯା । ସମାନଂ ତନ୍ତୁମଭି ସମ୍ଵସାନୌ ତସ୍ମିନ୍ତ୍ସର୍ଵଂ ଶମଲଂ ସାଦଯାଥଃ
ତୁମେ ଯାହା ଜୁଆରେ କହ, ଯାହା ବିବାଦରେ କହ, କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ଅସତ୍ୟ କହ, ସମାନ ତନ୍ତୁରେ ଏକସାଥି ରହି, ସମସ୍ତ ଅଶୁଦ୍ଧି ଏହିଠାରେ ଶମିତ ହେଉ।
ଵର୍ଷଂ ଵନୁଷ୍ଵାପି ଗଚ୍ଛ ଦେଵାଂସ୍ତ୍ଵଚୋ ଧୂମଂ ପର୍ଯୁତ୍ପାତଯାସି । ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯଚା ଘୃତପୃଷ୍ଠୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ସଯୋନିର୍ଲୋକମୁପ ଯାହ୍ଯେତମ୍
ବର୍ଷାକୁ ସହି, ଜଳକୁ ଯାଉ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ଚମ୍ର, ଧୂଆଁ ଉଠାଇଦେଉ। ସମସ୍ତଠାରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଘୃତରେ ଆବୃତ, ତୁମେ ହେବା; ଭଲ ଆସନ ରଖି, ଏହି ଲୋକକୁ ଯାଉ।
ତନ୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଗୋ ବହୁଧା ଵି ଚକ୍ରେ ଯଥା ଵିଦ ଆତ୍ମନ୍ନ୍ ଅନ୍ଯଵର୍ଣାମ୍ । ଅପାଜୈତ୍କୃଷ୍ଣାଂ ରୁଶତୀଂ ପୁନାନୋ ଯା ଲୋହିନୀ ତାଂ ତେ ଅଗ୍ନୌ ଜୁହୋମି
ଶ୍ୱର୍ଗ ଦେହକୁ ବହୁ ରୂପରେ କରିଛି, ଯଥା ଜଣାଯାଇଛି, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ। କଳାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଚମକାଉଛି, ଯାହା ଲାଲ, ଏହାକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
ପ୍ରାଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେଽଗ୍ନଯେଽଧିପତଯେଽସିତାଯ ରକ୍ଷିତ୍ର ଆଦିତ୍ଯାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ, କଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଆଦିତ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଦକ୍ଷିଣାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶ ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଧିପତଯେ ତିରଶ୍ଚିରାଜଯେ ରକ୍ଷିତ୍ରେ ଯମାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ, ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଶାସକଙ୍କୁ, ଯମ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ଵରୁଣାଯାଧିପତଯେ ପୃଦାକଵେ ରକ୍ଷିତ୍ରେଽନ୍ନାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ, ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କୁ, ବିଭାଜକଙ୍କୁ, ଖାଦ୍ୟ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଉଦୀଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ସୋମାଯାଧିପତଯେ ସ୍ଵଜାଯ ରକ୍ଷିତ୍ରେଽଶନ୍ଯା ଇଷୁମତ୍ଯୈ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, ସୋମ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସ୍ଵଯଜ୍ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଧ୍ରୁଵାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ଵିଷ୍ଣଵେଽଧିପତଯେ କଲ୍ମାଷଗ୍ରୀଵାଯ ରକ୍ଷିତ୍ର ଓଷଧୀଭ୍ଯ ଇଷୁମତୀଭ୍ଯଃ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ସ୍ଥିର ଦିଗକୁ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାଙ୍କୁ, କଳା ଗଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଔଷଧୀ ଗୁଡିକୁ, ଧନୁଧର ଔଷଧୀମାନେକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଊର୍ଧ୍ଵାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ବୃହସ୍ପତଯେଽଧିପତଯେ ଶ୍ଵିତ୍ରାଯ ରକ୍ଷିତ୍ରେ ଵର୍ଷାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଉପର ଦିଗକୁ, ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ବର୍ଷା ଆଣିବା ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଦଦାମୀତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯାଦନୁ ଚୈନାମଭୁତ୍ସତ । ଵଶାଂ ବ୍ରହ୍ମଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତତ୍ପ୍ରଜାଵଦପତ୍ଯଵତ୍
ସେ କହିବେ, 'ମୁଁ ଦେଉଛି', ଏଭଳି କହି ଗାଉଁକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ । ଗାଉଁକୁ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଗାଉଁ ସନ୍ତାନ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀରେ ଫଳଦାୟି ହୁଏ ।
ପ୍ରଜଯା ସ ଵି କ୍ରୀଣୀତେ ପଶୁଭିଶ୍ଚୋପ ଦସ୍ଯତି । ଯ ଆର୍ଷେଯେଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ଗାଂ ନ ଦିତ୍ସତି
ସେ ସନ୍ତାନ ଦେଇ ଗାଉଁକୁ କିଣିଥାଏ, ଏବଂ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ । ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ଗାଉଁ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ ।
କୂଟଯାସ୍ଯ ସଂ ଶୀର୍ଯନ୍ତେ ଶ୍ଲୋଣଯା କାଟମର୍ଦତି । ବଣ୍ଡଯା ଦହ୍ଯନ୍ତେ ଗୃହାଃ କାଣଯା ଦୀଯତେ ସ୍ଵମ୍
ଗାଉଁର ଶିଙ୍ଗ ମାଲେଟ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତାର ପୁଛ କାଠ ଦ୍ୱାରା ଚିପିଯାଏ, ତାର ଘରଗୁଡିକ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଜଳିଯାଏ, ଅନ୍ଧା ତାର ସ୍ୱାମୀକୁ ଦେଇଥାଏ ।
ଵିଲୋହିତୋ ଅଧିଷ୍ଠାନାଚ୍ଛକ୍ନୋ ଵିନ୍ଦତି ଗୋପତିମ୍ । ତଥା ଵଶାଯାଃ ସଂଵିଦ୍ଯଂ ଦୁରଦଭ୍ନା ହ୍ଯୁଚ୍ଯସେ
ଲାଲ ଗାଉଁ ତାର ମୂଳରୁ ରକ୍ଷକୁ ଖୋଜିଥାଏ । ଏହିପରି ଗାଉଁର ଜ୍ଞାନ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ ।
ପଦୋରସ୍ଯା ଅଧିଷ୍ଠାନାଦ୍ଵିକ୍ଲିନ୍ଦୁର୍ନାମ ଵିନ୍ଦତି । ଅନାମନାତ୍ସଂ ଶୀର୍ଯନ୍ତେ ଯା ମୁଖେନୋପଜିଘ୍ରତି
ତାର ପାଦର ମୂଳରୁ 'ବିକ୍ଲିନ୍ଦୁ' ନାମ ମିଳିଥାଏ । ଯେଉଁମାନେ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ଗାଉଁକୁ ଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନାମ ବିନା ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ।
ଯୋ ଅସ୍ଯାଃ କର୍ଣାଵାସ୍କୁନୋତ୍ଯା ସ ଦେଵେଷୁ ଵୃଶ୍ଚତେ । ଲକ୍ଷ୍ମ କୁର୍ଵ ଇତି ମନ୍ଯତେ କନୀଯଃ କୃଣୁତେ ସ୍ଵମ୍
ଯେଉଁ ଗାଉଁର କାନକୁ ଛିଦ୍ର କରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ । ସେ ଭାବେ, 'ମୁଁ ଚିହ୍ନ କରିବି', କିନ୍ତୁ ଛୋଟ ଜଣେ ତାର ସ୍ୱାମୀକୁ ଦାବି କରେ ।
ଯଦସ୍ଯାଃ କସ୍ମୈ ଚିଦ୍ଭୋଗାଯ ବାଲାନ୍ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରକୃନ୍ତତି । ତତଃ କିଶୋରା ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଵତ୍ସାଂଶ୍ଚ ଘାତୁକୋ ଵୃକଃ
ଯେତେବେଳେ କେହି ମଜା ପାଇଁ ଗାଉଁର ଛୋଟ ଛୋଟ ଶିଶୁମାନେକୁ କାଟିଦିଏ, ତେବେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଛାନାମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ଓ ବାଘ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦିଏ ।
ଯଦସ୍ଯା ଗୋପତୌ ସତ୍ଯା ଲୋମ ଧ୍ଵାଙ୍କ୍ଷୋ ଅଜୀହିଡତ୍। ତତଃ କୁମାରା ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଯକ୍ଷ୍ମୋ ଵିନ୍ଦତ୍ଯନାମନାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଉଲୁକ ଗାଉଁର ରକ୍ଷକର କେଶ ଖାଏ, ତେବେ ପିଲାମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ଓ ନାମ ବିନା ଲୋକମାନେ ରୋଗରେ ପଡ଼ନ୍ତି ।
ଯଦସ୍ଯାଃ ପଲ୍ପୂଲନଂ ଶକୃଦ୍ଦାସୀ ସମସ୍ଯତି । ତତୋଽପରୂପଂ ଜାଯତେ ତସ୍ମାଦଵ୍ଯେଷ୍ଯଦେନସଃ
ଯେତେବେଳେ ଦାସୀ ଗାଉଁର ମଳ ଚାଖିଯାଏ, ତେବେ ବିକୃତ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଏହିପରି ଅପରାଧରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ ।
ଜାଯମାନାଭି ଜାଯତେ ଦେଵାନ୍ତ୍ସବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଵଶା । ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଭ୍ଯୋ ଦେଯୈଷା ତଦାହୁଃ ସ୍ଵସ୍ଯ ଗୋପନମ୍
ଗାଉଁ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହି ଗାଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ତାକୁ ନିଜର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ ।
{୧୯} ଯ ଏନାଂ ଵନିମାଯନ୍ତି ତେଷାଂ ଦେଵକୃତା ଵଶା । ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯେଯଂ ତଦବ୍ରୁଵନ୍ ଯ ଏନାଂ ନିପ୍ରିଯାଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଉଁକୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଗାଉଁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଗାଉଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜିତିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁ ତାକୁ ପ୍ରିୟ କରେ ।
ଯ ଆର୍ଷେଯେଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ଗାଂ ନ ଦିତ୍ସତି । ଆ ସ ଦେଵେଷୁ ଵୃଶ୍ଚତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ମନ୍ଯଵେ
ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କର ଗାଉଁ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେର ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ ।
ଯୋ ଅସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ଵଶାଭୋଗୋ ଅନ୍ଯାମିଛେତ ତର୍ହି ସଃ । ହିଂସ୍ତେ ଅଦତ୍ତା ପୁରୁଷଂ ଯାଚିତାଂ ଚ ନ ଦିତ୍ସତି
ଯେଉଁଠି ଏହି ଗାଁ ଅଛି, ତାହାକୁ ରଖି ଅନ୍ୟ ଚାହେଇଥିବା ଲୋକ, ଦେଇନଥିବା ଲୋକକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରେ, ଏବଂ ଚାହିଲା ପରେ ଦେଇନଥିବା ଲୋକକୁ ଦୟା କରେନି।
ଯଥା ଶେଵଧିର୍ନିହିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତଥା ଵଶା । ତାମେତଦଛାଯନ୍ତି ଯସ୍ମିନ୍ କସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ରଖାଯାଇଛି, ସେପରି ଗାଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଟୁଟ ରଖାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠି ଏହି ଗାଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଉଁଠି ଏହାକୁ ସମସ୍ତେ ଚାହିଁଥାନ୍ତି।