ଧର୍ତା ଧ୍ରିଯସ୍ଵ ଧରୁଣେ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଚ୍ଯୁତଂ ତ୍ଵା ଦେଵତାଶ୍ଚ୍ଯାଵଯନ୍ତୁ । ତଂ ତ୍ଵା ଦଂପତୀ ଜୀଵନ୍ତୌ ଜୀଵପୁତ୍ରାଵୁଦ୍ଵାସଯାତଃ ପର୍ଯଗ୍ନିଧାନାତ୍
ଧରିବା, ପୃଥିବୀର ଭିତିରେ ଦୃଢ କର; ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ତୁମ ସ୍ଥାନରୁ ହେଲାଇବା ଦିଅନାହିଁ। ଜୀବନ୍ତ ଦମ୍ପତି ଓ ଜୀବନ୍ତ ପୁଅମାନେ ତୁମକୁ ଅଗ୍ନି ଚାରିପାଖରୁ ବାହାର କରନ୍ତୁ।
ସର୍ଵାନ୍ତ୍ସମାଗା ଅଭିଜିତ୍ଯ ଲୋକାନ୍ ଯାଵନ୍ତଃ କାମାଃ ସମତୀତୃପସ୍ତାନ୍ । ଵି ଗାହେଥାମାଯଵନଂ ଚ ଦର୍ଵିରେକସ୍ମିନ୍ ପାତ୍ରେ ଅଧ୍ଯୁଦ୍ଧରୈନମ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଜିତି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତୁମେ ଏକତ୍ର ହେଇଛ। ଯାଉ, ଚମଚ ଓ ଦାରୁ, ଏକ ପାତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇବା।
ଉପ ସ୍ତୃଣୀହି ପ୍ରଥଯ ପୁରସ୍ତାଦ୍ଘୃତେନ ପାତ୍ରମଭି ଘାରଯୈତତ୍। ଵାଶ୍ରେଵୋସ୍ରା ତରୁଣଂ ସ୍ତନସ୍ଯୁମିମଂ ଦେଵାସୋ ଅଭିହିଙ୍କୃଣୋତ
ପାତ୍ରଟିକୁ ଆଗରେ ଖୋଲା କର, ଘୃତ ଲଗାଇ ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କର; ଏହି ପାତ୍ରଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ଗାଁ ତାର ଛୋଟ ଛାଣି ପାଇଁ ଯେପରି ଡାକେ, ଦେବତାମାନେ ଏହି ତରୁଣ ପିଲାକୁ ଷ୍ଟନ ପାଇଁ ଡାକନ୍ତୁ।
ଉପାସ୍ତରୀରକରୋ ଲୋକମେତମୁରୁଃ ପ୍ରଥତାମସମଃ ସ୍ଵର୍ଗଃ । ତସ୍ମିଂ ଛ୍ରଯାତୈ ମହିଷଃ ସୁପର୍ଣୋ ଦେଵା ଏନଂ ଦେଵତାଭ୍ଯଃ ପ୍ର ଯଛାନ୍
ଖଟି ତିଆରି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ବିଶାଳ ଜଗତକୁ ଖୋଲା କରନ୍ତୁ, ଶ୍ୱର୍ଗ ଅପୂର୍ବ ଭାବରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉ। ଏହାପରେ ମହିଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀ, ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ, ଏହାକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ।
ଯଦ୍ଯଜ୍ଜାଯା ପଚତି ତ୍ଵତ୍ପରଃପରଃ ପତିର୍ଵା ଜାଯେ ତ୍ଵତ୍ତିରଃ । ସଂ ତତ୍ସୃଜେଥାଂ ସହ ଵାଂ ତଦସ୍ତୁ ସଂପାଦଯନ୍ତୌ ସହ ଲୋକମେକମ୍
ଜାଏ କିମ୍ବା ପତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ରନ୍ଧନ୍ତି, ଦୁଇଜଣେ ଏହାକୁ ସହଯୋଗରେ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଏହିପରି ହେଉ। ଦୁଇଜଣେ ଏକସାଥି ଉଦ୍ୟମ କରି, ଏକ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ଯାଵନ୍ତୋ ଅସ୍ଯାଃ ପୃଥିଵୀଂ ସଚନ୍ତେ ଅସ୍ମତ୍ପୁତ୍ରାଃ ପରି ଯେ ସଂବଭୂଵୁଃ । ସର୍ଵାଂସ୍ତାମୁପ ପାତ୍ରେ ହ୍ଵଯେଥାଂ ନାଭିଂ ଜାନାନାଃ ଶିଶଵଃ ସମାଯାନ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଆମ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ଆମ ପାଖରେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପାତ୍ରଟିକୁ ଡାକନ୍ତୁ। ନାଭିକୁ ଜାଣି, ପିଲାମାନେ ଏକସାଥି ଆସନ୍ତୁ।
{୧୬} ଵସୋର୍ଯା ଧାରା ମଧୁନା ପ୍ରପୀନା ଘୃତେନ ମିଶ୍ରା ଅମୃତସ୍ଯ ନାଭଯଃ । ସର୍ଵାସ୍ତା ଅଵ ରୁନ୍ଧେ ସ୍ଵର୍ଗଃ ଷଷ୍ଟ୍ଯାଂ ଶରତ୍ସୁ ନିଧିପା ଅଭୀଛାତ୍
ଧନର ଧାରା, ମଧୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଘୃତରେ ମିଶ୍ରିତ, ଅମୃତର ନାଭି, ଶ୍ୱର୍ଗ ଏହାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରନ୍ତୁ, ରତ୍ନର ରକ୍ଷକମାନେ ଷଷ୍ଟି ତୀରରେ ରହନ୍ତୁ।
ନିଧିଂ ନିଧିପା ଅଭ୍ଯେନମିଛାଦନୀଶ୍ଵରା ଅଭିତଃ ସନ୍ତୁ ଯେଽନ୍ଯେ । ଅସ୍ମାଭିର୍ଦତ୍ତୋ ନିହିତଃ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତ୍ରିଭିଃ କାଣ୍ଡୈସ୍ତ୍ରୀନ୍ତ୍ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ ଅରୁକ୍ଷତ୍
ରତ୍ନର ରକ୍ଷକମାନେ ଏହି ଧନକୁ ଢାକନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟ ଅଶକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଚାରିପାଖରେ ରହନ୍ତୁ। ଆମେ ଦେଇଥିବା, ନିହିତ କରାଯାଇଥିବା, ଶ୍ୱର୍ଗ ତିନି ଗଠିରେ ତିନି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଉପରେ ଉଠିଛି।
ଅଗ୍ନୀ ରକ୍ଷସ୍ତପତୁ ଯଦ୍ଵିଦେଵଂ କ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ପିଶାଚ ଇହ ମା ପ୍ର ପାସ୍ତ । ନୁଦାମ ଏନମପ ରୁଧ୍ମୋ ଅସ୍ମଦାଦିତ୍ଯା ଏନମଙ୍ଗିରସଃ ସଚନ୍ତାମ୍
ଅଗ୍ନି ଭୂତକୁ ଜଳାନ୍ତୁ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ। ମାଂସ ଭକ୍ଷକ, ପିଶାଚ ଏଠାକୁ ନ ଆସନ୍ତୁ। ଆମେ ଏହାକୁ ଦୂର କରୁଛୁ, ଆମଠାରୁ ବନ୍ଦ କରୁଛୁ; ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ସହ ଏହାକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ।
ଆଦିତ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଅଙ୍ଗିରୋଭ୍ଯୋ ମଧ୍ଵିଦଂ ଘୃତେନ ମିଶ୍ରଂ ପ୍ରତି ଵେଦଯାମି । ଶୁଦ୍ଧହସ୍ତୌ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାନିହତ୍ଯୈତଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସୁକୃତାଵପୀତମ୍
ଆଦିତ୍ୟ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ଘୃତରେ ମିଶ୍ରିତ ମଧୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଶୁଦ୍ଧ ହାତରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଘାତ ହୋଇ, ଏହି ଶ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭାଗକୁ ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ଇଦଂ ପ୍ରାପମୁତ୍ତମଂ କାଣ୍ଡମସ୍ଯ ଯସ୍ମାଲ୍ଲୋକାତ୍ପରମେଷ୍ଠୀ ସମାପ । ଆ ସିଞ୍ଚ ସର୍ପିର୍ଘୃତଵତ୍ସମଙ୍ଗ୍ଧ୍ଯେଷ ଭାଗୋ ଅଙ୍ଗିରସୋ ନୋ ଅତ୍ର
ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଗଠିକୁ ପାଇଛି, ଏହି ଲୋକରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଘୃତ ଢାଲ, ଘୃତ ଲଗା; ଏହା ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କର ଭାଗ ଆମଠାରେ।
ସତ୍ଯାଯ ଚ ତପସେ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ନିଧିଂ ଶେଵଧିଂ ପରି ଦଦ୍ମ ଏତମ୍ । ମା ନୋ ଦ୍ଯୂତେଽଵ ଗାନ୍ ମା ସମିତ୍ଯାଂ ମା ସ୍ମାନ୍ଯସ୍ମା ଉତ୍ସୃଜତା ପୁରା ମତ୍
ସତ୍ୟ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହି ଧନ, ଏହି ଭଲ ଧନକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଏହା ଜୁଆରେ ହାରି ଯିବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ବିବାଦରେ ହାରି ଯିବ ନାହିଁ; ଆମେ କେବେ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ନାହିଁ।
ଅହଂ ପଚାମ୍ଯହଂ ଦଦାମି ମମେଦୁ କର୍ମନ୍ କରୁଣେଽଧି ଜାଯା । କୌମାରୋ ଲୋକୋ ଅଜନିଷ୍ଟ ପୁତ୍ରୋଽନ୍ଵାରଭେଥାଂ ଵଯ ଉତ୍ତରାଵତ୍
ମୁଁ ରନ୍ଧି, ମୁଁ ଦେଇ, କାମ କରିବା ମୋର; ଜାଏ କରୁଣା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଯୁବ ଜଗତ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ପୁଅ; ଦୁଇଜଣେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତୁ, ବୟସରେ ଆଗେ ଯାଉ।
ନ କିଲ୍ବିଷମତ୍ର ନାଧାରୋ ଅସ୍ତି ନ ଯନ୍ ମିତ୍ରୈଃ ସମମମାନ ଏତି । ଅନୂନଂ ପାତ୍ରଂ ନିହିତଂ ନ ଏତତ୍ପକ୍ତାରଂ ପକ୍ଵଃ ପୁନରା ଵିଶାତି
ଏଠାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅଭାବ ନାହିଁ; ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ମାପି ଆସିବା କିଛି ନାହିଁ। ରଖାଯାଇଥିବା ପାତ୍ରଟି ଅଭାବୀ ନୁହେଁ; ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ପୁନି ରନ୍ଧନ୍ତା ପାଖକୁ ଫେରି ନାହିଁ।
ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରିଯାଣାଂ କୃଣଵାମ ତମସ୍ତେ ଯନ୍ତୁ ଯତମେ ଦ୍ଵିଷନ୍ତି । ଧେନୁରନଡ୍ଵାନ୍ ଵଯୋଵଯ ଆଯଦେଵ ପୌରୁଷେଯମପ ମୃତ୍ଯୁଂ ନୁଦନ୍ତୁ
ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ଆମେ ତିଆରି କରିବା; ଯେଉଁମାନେ ଘୃଣା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଚାହିଁଲେ ଦୂରେ ଯାଉ। ଦେହୁ ଅନଡ଼ ଥିବା, ଛାଣି ସହିତ, ଏହି ପୁରୁଷକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ସମଗ୍ନଯଃ ଵିଦୁରନ୍ଯୋ ଅନ୍ଯଂ ଯ ଓଷଧୀଃ ସଚତେ ଯଶ୍ଚ ସିନ୍ଧୂନ୍ । ଯାଵନ୍ତୋ ଦେଵା ଦିଵ୍ଯାତପନ୍ତି ହିରଣ୍ଯଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପଚତୋ ବଭୂଵ
ଅଗ୍ନିମାନେ ଏକାପରକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଔଷଧୀରେ ଲଗିଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ନଦୀରେ ଲଗିଥିବା। ଯେତେ ଦେବତା ଆକାଶରେ ଚମକନ୍ତି, ସୁନା, ଆଲୋକ, ଏହି ସମସ୍ତ ରନ୍ଧା ହୋଇଛି।
{୧୭} ଏଷା ତ୍ଵଚାଂ ପୁରୁଷେ ସଂ ବଭୂଵାନଗ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ପଶଵୋ ଯେ ଅନ୍ଯେ । କ୍ଷତ୍ରେଣାତ୍ମାନଂ ପରି ଧାପଯାଥୋଽମୋତଂ ଵାସୋ ମୁଖମୋଦନସ୍ଯ
ଏହା ମନୁଷ୍ୟର ଚମ୍ର, ସମସ୍ତ ପଶୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ, ଅଜଳା। ରାଜଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ନିଜକୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କର; ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଆନନ୍ଦର ମୁଖ ହେଉ।
ଯଦକ୍ଷେଷୁ ଵଦା ଯତ୍ସମିତ୍ଯାଂ ଯଦ୍ଵା ଵଦା ଅନୃତଂ ଵିତ୍ତକାମ୍ଯା । ସମାନଂ ତନ୍ତୁମଭି ସମ୍ଵସାନୌ ତସ୍ମିନ୍ତ୍ସର୍ଵଂ ଶମଲଂ ସାଦଯାଥଃ
ତୁମେ ଯାହା ଜୁଆରେ କହ, ଯାହା ବିବାଦରେ କହ, କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ଅସତ୍ୟ କହ, ସମାନ ତନ୍ତୁରେ ଏକସାଥି ରହି, ସମସ୍ତ ଅଶୁଦ୍ଧି ଏହିଠାରେ ଶମିତ ହେଉ।
ଵର୍ଷଂ ଵନୁଷ୍ଵାପି ଗଚ୍ଛ ଦେଵାଂସ୍ତ୍ଵଚୋ ଧୂମଂ ପର୍ଯୁତ୍ପାତଯାସି । ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯଚା ଘୃତପୃଷ୍ଠୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ସଯୋନିର୍ଲୋକମୁପ ଯାହ୍ଯେତମ୍
ବର୍ଷାକୁ ସହି, ଜଳକୁ ଯାଉ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ଚମ୍ର, ଧୂଆଁ ଉଠାଇଦେଉ। ସମସ୍ତଠାରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଘୃତରେ ଆବୃତ, ତୁମେ ହେବା; ଭଲ ଆସନ ରଖି, ଏହି ଲୋକକୁ ଯାଉ।
ତନ୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଗୋ ବହୁଧା ଵି ଚକ୍ରେ ଯଥା ଵିଦ ଆତ୍ମନ୍ନ୍ ଅନ୍ଯଵର୍ଣାମ୍ । ଅପାଜୈତ୍କୃଷ୍ଣାଂ ରୁଶତୀଂ ପୁନାନୋ ଯା ଲୋହିନୀ ତାଂ ତେ ଅଗ୍ନୌ ଜୁହୋମି
ଶ୍ୱର୍ଗ ଦେହକୁ ବହୁ ରୂପରେ କରିଛି, ଯଥା ଜଣାଯାଇଛି, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ। କଳାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଚମକାଉଛି, ଯାହା ଲାଲ, ଏହାକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
ପ୍ରାଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେଽଗ୍ନଯେଽଧିପତଯେଽସିତାଯ ରକ୍ଷିତ୍ର ଆଦିତ୍ଯାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ, କଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଆଦିତ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଦକ୍ଷିଣାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶ ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଧିପତଯେ ତିରଶ୍ଚିରାଜଯେ ରକ୍ଷିତ୍ରେ ଯମାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ, ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଶାସକଙ୍କୁ, ଯମ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ଵରୁଣାଯାଧିପତଯେ ପୃଦାକଵେ ରକ୍ଷିତ୍ରେଽନ୍ନାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ, ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କୁ, ବିଭାଜକଙ୍କୁ, ଖାଦ୍ୟ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଉଦୀଚ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ସୋମାଯାଧିପତଯେ ସ୍ଵଜାଯ ରକ୍ଷିତ୍ରେଽଶନ୍ଯା ଇଷୁମତ୍ଯୈ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, ସୋମ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସ୍ଵଯଜ୍ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଧ୍ରୁଵାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ଵିଷ୍ଣଵେଽଧିପତଯେ କଲ୍ମାଷଗ୍ରୀଵାଯ ରକ୍ଷିତ୍ର ଓଷଧୀଭ୍ଯ ଇଷୁମତୀଭ୍ଯଃ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ସ୍ଥିର ଦିଗକୁ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାଙ୍କୁ, କଳା ଗଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଔଷଧୀ ଗୁଡିକୁ, ଧନୁଧର ଔଷଧୀମାନେକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଊର୍ଧ୍ଵାଯୈ ତ୍ଵା ଦିଶେ ବୃହସ୍ପତଯେଽଧିପତଯେ ଶ୍ଵିତ୍ରାଯ ରକ୍ଷିତ୍ରେ ଵର୍ଷାଯେଷୁମତେ । ଏତଂ ପରି ଦଦ୍ମସ୍ତଂ ନୋ ଗୋପାଯତାସ୍ମାକମୈତୋଃ । ଦିଷ୍ଟଂ ନୋ ଅତ୍ର ଜରସେ ନି ନେଷଜ୍ଜରା ମୃତ୍ଯଵେ ପରି ଣୋ ଦଦାତ୍ଵଥ ପକ୍ଵେନ ସହ ସଂ ଭଵେମ
ଉପର ଦିଗକୁ, ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାଙ୍କୁ, ଧଳା ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ବର୍ଷା ଆଣିବା ଧନୁଧରକୁ ଆମେ ଏହା ଦେଉଛୁ । ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆମକୁ ରଖିବା କରୁନ୍ । ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଆମକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ସେ ତାହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂରେ ରଖିବେ, ଆମେ ପକ୍ବତା ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ।
ଦଦାମୀତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯାଦନୁ ଚୈନାମଭୁତ୍ସତ । ଵଶାଂ ବ୍ରହ୍ମଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତତ୍ପ୍ରଜାଵଦପତ୍ଯଵତ୍
ସେ କହିବେ, 'ମୁଁ ଦେଉଛି', ଏଭଳି କହି ଗାଉଁକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ । ଗାଉଁକୁ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଗାଉଁ ସନ୍ତାନ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀରେ ଫଳଦାୟି ହୁଏ ।
ପ୍ରଜଯା ସ ଵି କ୍ରୀଣୀତେ ପଶୁଭିଶ୍ଚୋପ ଦସ୍ଯତି । ଯ ଆର୍ଷେଯେଭ୍ଯୋ ଯାଚଦ୍ଭ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ଗାଂ ନ ଦିତ୍ସତି
ସେ ସନ୍ତାନ ଦେଇ ଗାଉଁକୁ କିଣିଥାଏ, ଏବଂ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ । ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ଗାଉଁ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ ।
କୂଟଯାସ୍ଯ ସଂ ଶୀର୍ଯନ୍ତେ ଶ୍ଲୋଣଯା କାଟମର୍ଦତି । ବଣ୍ଡଯା ଦହ୍ଯନ୍ତେ ଗୃହାଃ କାଣଯା ଦୀଯତେ ସ୍ଵମ୍
ଗାଉଁର ଶିଙ୍ଗ ମାଲେଟ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତାର ପୁଛ କାଠ ଦ୍ୱାରା ଚିପିଯାଏ, ତାର ଘରଗୁଡିକ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଜଳିଯାଏ, ଅନ୍ଧା ତାର ସ୍ୱାମୀକୁ ଦେଇଥାଏ ।
ଵିଲୋହିତୋ ଅଧିଷ୍ଠାନାଚ୍ଛକ୍ନୋ ଵିନ୍ଦତି ଗୋପତିମ୍ । ତଥା ଵଶାଯାଃ ସଂଵିଦ୍ଯଂ ଦୁରଦଭ୍ନା ହ୍ଯୁଚ୍ଯସେ
ଲାଲ ଗାଉଁ ତାର ମୂଳରୁ ରକ୍ଷକୁ ଖୋଜିଥାଏ । ଏହିପରି ଗାଉଁର ଜ୍ଞାନ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ ।