ଋଚା କୁମ୍ଭ୍ଯଧିହିତାର୍ତ୍ଵିଜ୍ଯେନ ପ୍ରେଷିତା
ମନ୍ତ୍ର କୁମ୍ଭରେ ରଖାଯାଏ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତ ପଠାଇଥାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଣା ପରିଗୃହୀତା ସାମ୍ନା ପର୍ଯୂଢା
ବ୍ରହ୍ମର ଶବ୍ଦରେ ଆଳିଙ୍ଗିତ, ସାମଗାନରେ ଘେରାଯାଇଛି।
ବୃହଦାଯଵନଂ ରଥନ୍ତରଂ ଦର୍ଵିଃ
ବଡ଼ ଆୟବନ, ରଥାନ୍ତର, ଓ ଦାରୁ କଉଡ଼ି।
ଋତଵଃ ପକ୍ତାର ଆର୍ତଵାଃ ସମିନ୍ଧତେ
ଋତୁମାନେ ରାନ୍ଧୁଛନ୍ତି, ଋତୁଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଗାଇଥାଏ।
ଚରୁଂ ପଞ୍ଚବିଲମୁଖଂ ଘର୍ମୋଽଭୀନ୍ଧେ
ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ ଥିବା ହବିଷ୍ୟ, ଘର୍ମ ତାହାକୁ ଉତ୍ତାପିତ କରେ।
ଓଦନେନ ଯଜ୍ଞଵତଃ ସର୍ଵେ ଲୋକାଃ ସମାପ୍ଯାଃ
ଭାତ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଯସ୍ମିନ୍ତ୍ସମୁଦ୍ରୋ ଦ୍ଯୌର୍ଭୂମିସ୍ତ୍ରଯୋଽଵରପରଂ ଶ୍ରିତାଃ
ଯେଉଁଠି ସମୁଦ୍ର, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ, ଏହି ତିନିଟି ଉପରେ ଓ ତଳେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଯସ୍ଯ ଦେଵା ଅକଲ୍ପନ୍ତୋଚ୍ଛିଷ୍ଟେ ଷଡଶୀତଯଃ
ଯାହା ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଛଅଠିଆଁଶି ଅବଶେଷ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି।
ତଂ ତ୍ଵୌଦନସ୍ଯ ପୃଚ୍ଛାମି ଯୋ ଅସ୍ଯ ମହିମା ମହାନ୍
ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ସେଇ ଭାତ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି, ଯାହାର ମହିମା ବଡ଼।
ସ ଯ ଓଦନସ୍ଯ ମହିମାନଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍
ଯେ ଭାତର ମହିମା ଜାଣେ।
ନାଲ୍ପ ଇତି ବ୍ରୂଯାନ୍ ନାନୁପସେଚନ ଇତି ନେଦଂ ଚ କିଂ ଚେତି
ସେ କେବେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—'ଏହା ଛୋଟ', 'ଏହା ଛିଟାଯାଇନାହିଁ', କିମ୍ବା 'ଏହା କଣ?'
ଯାଵଦ୍ଦାତାଭିମନସ୍ଯେତ ତନ୍ ନାତି ଵଦେତ୍
ଦାତା ଯେତେଇଚି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଅଧିକ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ପରାଞ୍ଚମୋଦନଂ ପ୍ରାଶୀ୩ଃ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚା୩ ଇତି
ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, 'କେହି ବାହାରକୁ ମୁହଁ କରି ଭାତ ଖାଉଛନ୍ତି, କେହି ଭିତରକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଉଛନ୍ତି'।
ତ୍ଵମୋଦନଂ ପ୍ରାଶୀ୩ ତ୍ଵାମୋଦନା୩ ଇତି
'ତୁମେ ଭାତ ଖାଇଛ, ଭାତ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଖାଇଛି,' ବୋଲି ସେମାନେ କହନ୍ତି।
ପରାଞ୍ଚଂ ଚୈନଂ ପ୍ରାଶୀଃ ପ୍ରାଣାସ୍ତ୍ଵା ହାସ୍ଯନ୍ତୀତ୍ଯେନମାହ
ଯଦି କେହି ବାହାରକୁ ମୁହଁ କରି ଭାତ ଖାଏ, ତେବେ ସେଠାରେ କୁହାଯାଏ, 'ତୁମର ପ୍ରାଣ ବାହାରିଯିବ।'
ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚଂ ଚୈନଂ ପ୍ରାଶୀରପାନାସ୍ତ୍ଵା ହାସ୍ଯନ୍ତୀତ୍ଯେନମାହ
ଯଦି କେହି ଭିତରକୁ ମୁହଁ କରି ଭାତ ଖାଏ, ତେବେ ସେଠାରେ କୁହାଯାଏ, 'ତୁମର ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଚାଲିଯିବ।'
ନୈଵାହମୋଦନଂ ନ ମାମୋଦନଃ
ମୁଁ ଚାଉଳ ଖାଉଥିବା ନୁହେଁ, ଚାଉଳ ମୋତେ ଖାଉନାହିଁ।
ଓଦନ ଏଵୌଦନଂ ପ୍ରାଶୀତ୍
ଚାଉଳକୁ ଚାଉଳ ଭାବେ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯେନ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ପ୍ରାଶୀର୍ଯେନ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠତସ୍ତେ ପ୍ରଜା ମରିଷ୍ଯତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ବୃହସ୍ପତିନା ଶୀର୍ଷ୍ଣା । ତେନୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତେନୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲେ; ଏହିପରି ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମର ସନ୍ତାନମାନେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ମରିଯିବେ,' ଏହିପରି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ତଳକୁ, ବାହାରକୁ, କିମ୍ବା ଭିତରକୁ ମୁହଁ କରିନାହିଁ; ବ୍ରୁହସ୍ପତିଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହା କରିଛି। ସେଇ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୧] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯାଭ୍ଯାଂ ଶ୍ରୋତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରାଶୀର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ବଧିରୋ ଭଵିଷ୍ଯସୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଭ୍ଯାଂ ଶ୍ରୋତ୍ରାଭ୍ଯାମ୍ । ତାଭ୍ଯାମେନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତାଭ୍ଯାମେନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି କାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲେ; ଏହିପରି ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମେ ବିରଳ ହେବ,' ଏହିପରି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ତଳକୁ, ବାହାରକୁ, କିମ୍ବା ଭିତରକୁ ମୁହଁ କରିନାହିଁ; ଦିନ ଓ ମାଟିର କାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହା କରିଛି। ସେଇ କାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୨] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯାଭ୍ଯାମକ୍ଷୀଭ୍ଯାଂ ପ୍ରାଶୀର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ଅନ୍ଧୋ ଭଵିଷ୍ଯସୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସାଭ୍ଯାମକ୍ଷୀଭ୍ଯାମ୍ । ତାଭ୍ଯାମେନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତାଭ୍ଯାମେନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଆଖି ଦ୍ୱାରା ଖାଇବାକୁ ଦିଆଗଲା; ସେହି ଆଖି ଦ୍ୱାରା ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। 'ତୁମେ ଅନ୍ଧ ହେବ' ବୋଲି ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା। 'ମୁଁ ତଳକୁ ନୁହେଁ, ବାହାରକୁ ନୁହେଁ, ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ଆଖି ଦ୍ୱାରା। ସେହି ଆଖି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲି, ସେହି ଆଖି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି। ଏହି ଭାତ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୩] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯେନ ମୁଖେନ ପ୍ରାଶୀର୍ଯେନ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ମୁଖତସ୍ତେ ପ୍ରଜା ମରିଷ୍ଯତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣା ମୁଖେନ । ତେନୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତେନୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ଖାଇବାକୁ ଦିଆଗଲା; ସେହି ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। 'ତୁମର ସନ୍ତାନ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ' ବୋଲି କୁହାଗଲା। 'ମୁଁ ତଳକୁ ନୁହେଁ, ବାହାରକୁ ନୁହେଁ, ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା। ସେହି ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲି, ସେହି ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି। ଏହି ଭାତ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୪] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯଯା ଜିହ୍ଵଯା ପ୍ରାଶୀର୍ଯଯା ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ଜିହ୍ଵା ତେ ମରିଷ୍ଯତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ଅଗ୍ନେର୍ଜିହ୍ଵଯା । ତଯୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତଯୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ଖାଇବାକୁ ଦିଆଗଲା; ସେହି ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। 'ତୁମର ଜିହ୍ବା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ' ବୋଲି କୁହାଗଲା। 'ମୁଁ ତଳକୁ ନୁହେଁ, ବାହାରକୁ ନୁହେଁ, ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା। ସେହି ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲି, ସେହି ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି। ଏହି ଭାତ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୫] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯୈର୍ଦନ୍ତୈଃ ପ୍ରାଶୀର୍ଯୈଶ୍ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ଦନ୍ତାସ୍ତେ ଶତ୍ସ୍ଯନ୍ତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ଋତୁଭିର୍ଦନ୍ତୈଃ । ତୈରେନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତୈରେନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଖାଇବାକୁ ଦିଆଗଲା; ସେହି ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। 'ତୁମର ଦାନ୍ତ ଝରିଯିବ' ବୋଲି କୁହାଗଲା। 'ମୁଁ ତଳକୁ ନୁହେଁ, ବାହାରକୁ ନୁହେଁ, ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଋତୁମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା। ସେହି ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲି, ସେହି ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି। ଏହି ଭାତ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୬] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯୈଃ ପ୍ରାଣାପାନୈଃ ପ୍ରାଶୀର୍ଯୈଶ୍ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ପ୍ରାଣାପାନାସ୍ତ୍ଵା ହାସ୍ଯନ୍ତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ସପ୍ତଋଷିଭିଃ ପ୍ରାଣାପାନୈଃ । ତୈରେନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତୈରେନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏହି ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୋର ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଛାଡିଯିବ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ନ ତଳକୁ, ନ ବାହାରକୁ, ନ ଭିତରକୁ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା। ସେଇ ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୭] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯେନ ଵ୍ଯଚସା ପ୍ରାଶୀର୍ଯେନ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ରାଜଯକ୍ଷ୍ମସ୍ତ୍ଵା ହନିଷ୍ଯତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷେଣ ଵ୍ଯଚସା । ତେନୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତେନୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏହି ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ରାଜା ରୋଗ ତୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିବ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ନ ତଳକୁ, ନ ବାହାରକୁ, ନ ଭିତରକୁ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ମଧ୍ୟାକାଶର ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା। ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୮] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯେନ ପୃଷ୍ଠେନ ପ୍ରାଶୀର୍ଯେନ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ଵିଦ୍ଯୁତ୍ତ୍ଵା ହନିଷ୍ଯତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ଦିଵା ପୃଷ୍ଠେନ । ତେନୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତେନୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ପିଠି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏହି ପିଠି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ବିଜୁଳି ତୋତେ ଆଘାତ କରିବ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ନ ତଳକୁ, ନ ବାହାରକୁ, ନ ଭିତରକୁ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଦିନର ପିଠି ଦ୍ୱାରା। ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୯] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯେନୋରସା ପ୍ରାଶୀର୍ଯେନ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । କୃଷ୍ଯା ନ ରାତ୍ସ୍ଯସୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ପୃଥିଵ୍ଯୋରସା । ତେନୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତେନୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ମଜ୍ଜା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏହି ମଜ୍ଜା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମେ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଖାଇପାରିବେ ନାହିଁ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ନ ତଳକୁ, ନ ବାହାରକୁ, ନ ଭିତରକୁ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀର ମଜ୍ଜା ଦ୍ୱାରା। ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଲି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୧୦] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯେନୋଦରେଣ ପ୍ରାଶୀର୍ଯେନ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ଉଦରଦାରସ୍ତ୍ଵା ହନିଷ୍ଯତୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ସତ୍ଯେନୋଦରେଣ । ତେନୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତେନୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଆଉ ଏକ ଉଦର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତାକୁ ଖାଇଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏଭଳି ତାକୁ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। 'ତୋତେ ଉଦର ରୋଗ ହେବ' ବୋଲି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ନ ତଳକୁ, ନ ବାହାରକୁ, ନ ଭିତରକୁ ଦେଖୁଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟର ଉଦର ଦ୍ୱାରା ଦେଖୁଛି। ଏହି ଉଦର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲି, ଏହି ଉଦର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାକୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ସମସ୍ତ ସଂଯୋଗ, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ସମସ୍ତ ସଂଯୋଗ, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
[୧୧] ତତଶ୍ଚୈନମନ୍ଯେନ ଵସ୍ତିନା ପ୍ରାଶୀର୍ଯେନ ଚୈତଂ ପୂର୍ଵ ଋଷଯଃ ପ୍ରାଶ୍ନନ୍ । ଅପ୍ସୁ ମରିଷ୍ଯସୀତ୍ଯେନମାହ । ତଂ ଵା ଅହଂ ନାର୍ଵାଞ୍ଚଂ ନ ପରାଞ୍ଚଂ ନ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମ୍ । ସମୁଦ୍ରେଣ ଵସ୍ତିନା । ତେନୈନଂ ପ୍ରାଶିଷଂ ତେନୈନମଜୀଗମମ୍ । ଏଷ ଵା ଓଦନଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ । ସର୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ସର୍ଵପରୁଃ ସର୍ଵତନୂଃ ସଂ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାପରେ ଆଉ ଏକ ବସ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତାକୁ ଖାଇଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏଭଳି ତାକୁ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। 'ତୁମେ ପାଣିରେ ମରିବ' ବୋଲି ସେ କହିଲେ। 'ମୁଁ ନ ତଳକୁ, ନ ବାହାରକୁ, ନ ଭିତରକୁ ଦେଖୁଛି; ମୁଁ ସମୁଦ୍ରର ବସ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେଖୁଛି। ଏହି ବସ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲି, ଏହି ବସ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାକୁ ପାଇଲି। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ସମସ୍ତ ସଂଯୋଗ, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ସମସ୍ତ ସଂଯୋଗ, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।