ଶିଂଶୁମାରା ଅଜଗରାଃ ପୁରୀକଯା ଜଷା ମତ୍ସ୍ଯା ରଜସା ଯେଭ୍ଯୋ ଅସ୍ଯସି । ନ ତେ ଦୂରଂ ନ ପରିଷ୍ଠାସ୍ତି ତେ ଭଵ ସଦ୍ଯଃ ସର୍ଵାଂ ପରି ପଶ୍ଯସି ଭୂମିଂ ପୂର୍ଵସ୍ମାଦ୍ଧଂସ୍ଯୁତ୍ତରସ୍ମିନ୍ତ୍ସମୁଦ୍ରେ
ଶିଂଶୁମାର, ଅଜଗର, କଠିନ ତ୍ୱକ୍ ଥିବା ପ୍ରାଣୀ, ମାଛ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଧୂଳିରେ ତୁମେ ଆଘାତ କର, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ଦୂର କିମ୍ବା ଅପହୃତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ସବୁଠାରେ ଅଛ, ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ସମୟରେ ଦେଖୁଛ।
ମା ନୋ ରୁଦ୍ର ତକ୍ମନା ମା ଵିଷେଣ ମା ନଃ ସଂ ସ୍ରା ଦିଵ୍ଯେନାଗ୍ନିନା । ଅନ୍ଯତ୍ରାସ୍ମଦ୍ଵିଦ୍ଯୁତଂ ପାତଯୈତାମ୍
ହେ ରୁଦ୍ର, ଜ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ବିଷ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଦେବତାମୟ ଅଗ୍ନିରେ ଆମକୁ ଶୋଷିବେ ନାହିଁ। ତୁମର ବିଜୁଳିକୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଫିଙ୍ଗିଦିଅ।
ଭଵୋ ଦିଵୋ ଭଵ ଈଶେ ପୃଥିଵ୍ଯା ଭଵ ଆ ପପ୍ର ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ତସ୍ଯୈ ନମୋ ଯତମସ୍ଯାଂ ଦିଶୀତଃ
ତୁମେ ଦିଗନ୍ତରେ ଭବ, ପୃଥିବୀରେ ଭବ, ମଧ୍ୟ ଆକାଶକୁ ତୁମେ ପୂରଣ କରିଛ। ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ନିୟୋଜିତ, ସେଉଁଠି ଆମର ନମସ୍କାର।
ଭଵ ରାଜନ୍ ଯଜମାନାଯ ମୃଡ ପଶୂନାଂ ହି ପଶୁପତିର୍ବଭୂଥ । ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାତି ସନ୍ତି ଦେଵା ଇତି ଚତୁଷ୍ପଦେ ଦ୍ଵିପଦେଽସ୍ଯ ମୃଡ
ହେ ଭବ, ରାଜା, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାକୁ ଦୟା କର, କାରଣ ତୁମେ ପଶୁମାନଙ୍କ ଠାରେ ପଶୁପତି ହୋଇଛ। ଯିଏ ବିଶ୍ୱାସ କରେ—'ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି'—ତାଙ୍କର ଚାରିପାଏ ଓ ଦୁଇପାଏ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ ଦୟା କର।
ମା ନୋ ମହାନ୍ତମୁତ ମା ନୋ ଅର୍ଭକଂ ମା ନୋ ଵହନ୍ତମୁତ ମା ନୋ ଵକ୍ଷ୍ଯତଃ । ମା ନୋ ହିଂସୀଃ ପିତରଂ ମାତରଂ ଚ ସ୍ଵାଂ ତନ୍ଵଂ ରୁଦ୍ର ମା ରୀରିଷୋ ନଃ
ଆମର ବଡ଼, ଆମର ଶିଶୁ, ଆମର ଗର୍ଭବତୀ କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ଗର୍ଭ ହେବେ, ସେମାନେ ପ୍ରତି କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆମର ବାପା ଓ ମାଆ, ନିଜ ଦେହ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ହେ ରୁଦ୍ର, ଆପଣ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯୈଲବକାରେଭ୍ଯୋଽସଂସୂକ୍ତଗିଲେଭ୍ଯଃ । ଇଦଂ ମହାସ୍ଯେଭ୍ଯଃ ଶ୍ଵଭ୍ଯୋ ଅକରଂ ନମଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ହୁଁକାର ରୂପ, ଅଉଚ୍ଚାରିତ ମନ୍ତ୍ର ଖାଇଯାଉଥିବା, ବଡ଼ମୁହଁ ଥିବା ଏହିମାନେ ଓ କୁକୁରମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ନମସ୍ତେ ଘୋଷିଣୀଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ କେଶିନୀଭ୍ଯଃ । ନମୋ ନମସ୍କୃତାଭ୍ଯୋ ନମଃ ସଂଭୁଞ୍ଜତୀଭ୍ଯଃ । ନମସ୍ତେ ଦେଵ ସେନାଭ୍ଯଃ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋ ଅଭଯଂ ଚ ନଃ
ଶବ୍ଦ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ଦୀର୍ଘ କେଶ ଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ଯେଉଁମାନେ ନମସ୍କାର ପାଇଥିବେ ସେମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ଏକାଠି ଭୋଜନ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର। ଦେବସେନାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର; ଆମ ପାଇଁ କୁଶଳ ଓ ନିରାପଦ ହେଉ।
ତସ୍ଯୌଦନସ୍ଯ ବୃହସ୍ପତିଃ ଶିରୋ ବ୍ରହ୍ମ ମୁଖମ୍
ସେହି ହବି ଭାତର ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛନ୍ତି ବୃହସ୍ପତି, ମୁଁହ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା।
ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଶ୍ରୋତ୍ରେ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସାଵକ୍ଷିଣୀ ସପ୍ତଋଷଯଃ ପ୍ରାଣାପାନାଃ
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ତାହାର କାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ତାହାର ଆଖି, ସପ୍ତ ଋଷି ତାହାର ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରଶ୍ୱାସ।
ଚକ୍ଷୁର୍ମୁସଲଂ କାମ ଉଲୂଖଲମ୍
ମୁସଳ ତାହାର ଆଖି, ଆକାଂକ୍ଷା ହେଉଛି ଉଲୁଖଳ।
ଦିତିଃ ଶୂର୍ପମଦିତିଃ ଶୂର୍ପଗ୍ରାହୀ ଵାତୋଽପାଵିନକ୍
ଦିତି ହେଉଛି ଝାଲା, ଅଦିତି ହେଉଛି ଝାଲା ଧରୁଥିବା, ବାତାସ ହେଉଛି ଫୁଙ୍କିବା।
ଅଶ୍ଵାଃ କଣା ଗାଵସ୍ତଣ୍ଡୁଲା ମଶକାସ୍ତୁଷାଃ
ଘୋଡ଼ା ହେଉଛି ଧାନ, ଗାଈ ହେଉଛି ଚାଉଳ, ମାଛି ହେଉଛି ଚାଉଳ ଚୋପ।
କବ୍ରୁ ଫଲୀକରଣାଃ ଶରୋଽଭ୍ରମ୍
କବ୍ରୁ ହେଉଛନ୍ତି ଫଳୀ ବନାଉଥିବା, ବାଣ ହେଉଛି ମେଘ।
ଶ୍ଯାମମଯୋଽସ୍ଯ ମାଂସାନି ଲୋହିତମସ୍ଯ ଲୋହିତମ୍
ତାହାର ମାଂସ କଳା ଧାତୁରୁ, ତାହାର ରକ୍ତ ଲାଲ।
ତ୍ରପୁ ଭସ୍ମ ହରିତଂ ଵର୍ଣଃ ପୁଷ୍କରମସ୍ଯ ଗନ୍ଧଃ
ତାମ୍ବା, ଛାଇଁ, ସବୁଜ ରଙ୍ଗ, ପଦ୍ମର ସୁଗନ୍ଧ।
ଖଲଃ ପାତ୍ରଂ ସ୍ଫ୍ଯାଵଂସାଵୀଷେ ଅନୂକ୍ଯେ
ଖଳିଆଘର, ପାତ୍ର, ମୁସଳ ଓ ଦିଳା, ବଳଦମାନେ ଯେଉଁଠି ରହନ୍ତି।
ଆନ୍ତ୍ରାଣି ଜତ୍ରଵୋ ଗୁଦା ଵରତ୍ରାଃ
ଆଁତ, ଜିହ୍ବା, ଗୁଦ, ଓ ଶିରା।
ଇଯମେଵ ପୃଥିଵୀ କୁମ୍ଭୀ ଭଵତି ରାଧ୍ଯମାନସ୍ଯୌଦନସ୍ଯ ଦ୍ଯୌରପିଧାନମ୍
ଏହି ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ଭାତ ରାନ୍ଧିବା ପାଇଁ କୁମ୍ଭୀ, ଆକାଶ ହେଉଛି ତାହାର ଢାକଣା।
ସୀତାଃ ପର୍ଶଵଃ ସିକତା ଊବଧ୍ଯମ୍
ହାଳଚାଷ ଦାଗ, ପାର୍ଶ୍ୱ, ବାଲି, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ସୀମା।
ଋତଂ ହସ୍ତାଵନେଜନଂ କୁଲ୍ଯୋପସେଚନମ୍
ସତ୍ୟ ହେଉଛି ହାତ ଧୁଅ, କୁଳିଆ ହେଉଛି ଜଳ ଛିଟା।
ଋଚା କୁମ୍ଭ୍ଯଧିହିତାର୍ତ୍ଵିଜ୍ଯେନ ପ୍ରେଷିତା
ମନ୍ତ୍ର କୁମ୍ଭରେ ରଖାଯାଏ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତ ପଠାଇଥାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଣା ପରିଗୃହୀତା ସାମ୍ନା ପର୍ଯୂଢା
ବ୍ରହ୍ମର ଶବ୍ଦରେ ଆଳିଙ୍ଗିତ, ସାମଗାନରେ ଘେରାଯାଇଛି।
ବୃହଦାଯଵନଂ ରଥନ୍ତରଂ ଦର୍ଵିଃ
ବଡ଼ ଆୟବନ, ରଥାନ୍ତର, ଓ ଦାରୁ କଉଡ଼ି।
ଋତଵଃ ପକ୍ତାର ଆର୍ତଵାଃ ସମିନ୍ଧତେ
ଋତୁମାନେ ରାନ୍ଧୁଛନ୍ତି, ଋତୁଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଗାଇଥାଏ।
ଚରୁଂ ପଞ୍ଚବିଲମୁଖଂ ଘର୍ମୋଽଭୀନ୍ଧେ
ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ ଥିବା ହବିଷ୍ୟ, ଘର୍ମ ତାହାକୁ ଉତ୍ତାପିତ କରେ।
ଓଦନେନ ଯଜ୍ଞଵତଃ ସର୍ଵେ ଲୋକାଃ ସମାପ୍ଯାଃ
ଭାତ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଯସ୍ମିନ୍ତ୍ସମୁଦ୍ରୋ ଦ୍ଯୌର୍ଭୂମିସ୍ତ୍ରଯୋଽଵରପରଂ ଶ୍ରିତାଃ
ଯେଉଁଠି ସମୁଦ୍ର, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ, ଏହି ତିନିଟି ଉପରେ ଓ ତଳେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଯସ୍ଯ ଦେଵା ଅକଲ୍ପନ୍ତୋଚ୍ଛିଷ୍ଟେ ଷଡଶୀତଯଃ
ଯାହା ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଛଅଠିଆଁଶି ଅବଶେଷ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି।
ତଂ ତ୍ଵୌଦନସ୍ଯ ପୃଚ୍ଛାମି ଯୋ ଅସ୍ଯ ମହିମା ମହାନ୍
ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ସେଇ ଭାତ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି, ଯାହାର ମହିମା ବଡ଼।
ସ ଯ ଓଦନସ୍ଯ ମହିମାନଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍
ଯେ ଭାତର ମହିମା ଜାଣେ।