ଯସ୍ମୈ ହସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ପାଦାଭ୍ଯାଂ ଵାଚା ଶ୍ରୋତ୍ରେଣ ଚକ୍ଷୁଷା । ଯସ୍ମୈ ଦେଵାଃ ସଦା ବଲିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ଵିମିତେଽମିତଂ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯାହାକୁ ହାତ, ପା, କଥା, କାନ ଓ ଆଖି ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ସଦା ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇଥାନ୍ତି—ସେ ମାପିଥିବା ଏବଂ ଅମାପ୍ୟ ସ୍କମ୍ଭ କିଏ, କେଉଁ ଦେବତା ସେ?
ଅପ ତସ୍ଯ ହତଂ ତମୋ ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତଃ ସ ପାପ୍ମନା । ସର୍ଵାଣି ତସ୍ମିନ୍ ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ଯାନି ତ୍ରୀଣି ପ୍ରଜାପତୌ
ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି ଅନ୍ଧାର ଦୂର ହୁଏ, ଦୁଷ୍ଟତାରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଆଲୋକ, ତିନିଟି, ପ୍ରଜାପତିରେ ଅଛି।
ଯୋ ଵେତସଂ ହିରଣ୍ଯଯଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ସଲିଲେ ଵେଦ । ସ ଵୈ ଗୁହ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଯିଏ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡିଥିବା ସୁନାର କଣ୍ଡକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଜାପତି।
ତନ୍ତ୍ରମେକେ ଯୁଵତୀ ଵିରୂପେ ଅଭ୍ଯାକ୍ରାମଂ ଵଯତଃ ଷଣ୍ମଯୂଖମ୍ । ପ୍ରାନ୍ଯା ତନ୍ତୂଂସ୍ତିରତେ ଧତ୍ତେ ଅନ୍ଯା ନାପ ଵୃଞ୍ଜାତେ ନ ଗମାତୋ ଅନ୍ତମ୍
କିଛି ଜଣେ ତନ୍ତୁ ବୁନୁଛନ୍ତି, ଦୁଇ ଯୁବତୀ ଆସି ଛଅ କିରଣ ଘୁଞ୍ଚୁଛନ୍ତି; ଏକ ତନ୍ତୁକୁ ଆଗକୁ ଟାଣି ଲଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ତାହାକୁ ନ ହଟାଇ, ତାହାର ଶେଷକୁ ନ ପହଞ୍ଚି।
ତଯୋରହଂ ପରିନୃତ୍ଯନ୍ତ୍ଯୋରିଵ ନ ଵି ଜାନାମି ଯତରା ପରସ୍ତାତ୍। ପୁମାନ୍ ଏନଦ୍ଵଯତ୍ଯୁଦ୍ଗୃଣନ୍ତି ପୁମାନ୍ ଏନଦ୍ଵି ଜଭାରାଧି ନାକେ
ସେ ଦୁଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ କେଉଁଟି ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ପୁରୁଷ ଏହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ପୁରୁଷ ଏହାକୁ ଉପରେ ନେଇ ରଖେ।
ଇମେ ମଯୂଖା ଉପ ତସ୍ତଭୁର୍ଦିଵଂ ସାମାନି ଚକ୍ରୁସ୍ତସରାଣି ଵାତଵେ
ଏହି କିରଣଗୁଡିକ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମଗ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ସବୁ ବାୟୁ ପାଇଁ।
10.8 ଯୋ ଭୂତଂ ଚ ଭଵ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵଂ ଯଶ୍ଚାଧିତିଷ୍ଠତି । ସ୍ଵର୍ଯସ୍ଯ ଚ କେଵଲଂ ତସ୍ମୈ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ
ଯିଏ ଯାହା ଥିଲା ଓ ଯାହା ହେବ, ସମସ୍ତକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ଏକା ଶ୍ୱର୍ଗର ମାଲିକ, ସେଇ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସ୍କମ୍ଭେନେମେ ଵିଷ୍ଟଭିତେ ଦ୍ଯୌଶ୍ଚ ଭୂମିଶ୍ଚ ତିଷ୍ଠତଃ । ସ୍କମ୍ଭ ଇଦଂ ସର୍ଵମାତ୍ମନ୍ଵଦ୍ଯତ୍ପ୍ରାଣନ୍ ନିମିଷଚ୍ଚ ଯତ୍
ସ୍କମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଁ ଓ ପୃଥିବୀ ଏଠି ଅଟୁଟ ଅଛି; ସ୍କମ୍ଭ ଏହି ସମସ୍ତ, ଯାହା ଶ୍ୱାସ ନେଉଛି, ଚକ୍ଷୁ ମିଛି, ଚଳିଛି।
ତିସ୍ରୋ ହ ପ୍ରଜା ଅତ୍ଯାଯମାଯନ୍ ନ୍ଯନ୍ଯା ଅର୍କମଭିତୋଽଵିଶନ୍ତ । ବୃହନ୍ ହ ତସ୍ଥୌ ରଜସୋ ଵିମାନୋ ହରିତୋ ହରିଣୀରା ଵିଵେଶ
ତିନି ପ୍ରଜା ଆଗକୁ ବଢିଗଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସବୁ ପାଖରୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ବିଶାଳ ଏକଟି ରାଜସର ମାପରେ ଦଢି ରହିଲେ, ସୁନା ମାଦିନୀମାନେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଦ୍ଵାଦଶ ପ୍ରଧଯଶ୍ଚକ୍ରମେକଂ ତ୍ରୀଣି ନଭ୍ଯାନି କ ଉ ତଚ୍ଚିକେତ । ତତ୍ରାହତାସ୍ତ୍ରୀଣି ଶତାନି ଶଙ୍କଵଃ ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚ ଖୀଲା ଅଵିଚାଚଲା ଯେ
ବାରୋଟି କିଳ, ଏକଟି ଚକ, ତିନିଟି କେନ୍ଦ୍ର—ଏହାକୁ କିଏ ବୁଝିପାରିବ? ସେଠି ତିନି ଶତ ଷାଠି କିଳ ଲଗାଯାଇଛି, ଷାଠିଟି ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଇଦଂ ସଵିତର୍ଵି ଜାନୀହି ଷଡ୍ଯମା ଏକ ଏକଜଃ । ତସ୍ମିନ୍ ହାପିତ୍ଵମିଚ୍ଛନ୍ତେ ଯ ଏଷାମେକ ଏକଜଃ
ଏହାକୁ ଜାଣ, ହେ ସବିତା: ଛଅଟି ଏକାଠି ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏକଟି ଏକା ଜନ୍ମ; ସେଉଁଠି ସେମାନେ ବିଶ୍ରାମ ଚାହନ୍ତି, ଯିଏ ସେମାନଙ୍କର ଏକା ଜନ୍ମ।
ଆଵିଃ ସନ୍ ନିହିତଂ ଗୁହା ଜରନ୍ ନାମ ମହତ୍ପଦମ୍ । ତତ୍ରେଦଂ ସର୍ଵମାର୍ପିତମେଜତ୍ପ୍ରାଣତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ପୁରୁଣା ଏବଂ ବଡ଼ ସ୍ଥାନ; ସେଠି ଏହି ସମସ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ, ଚଳିଛି, ଶ୍ୱାସ ନେଉଛି, ଏବଂ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଏକଚକ୍ରଂ ଵର୍ତତ ଏକନେମି ସହସ୍ରାକ୍ଷରଂ ପ୍ର ପୁରୋ ନି ପଶ୍ଚା । ଅର୍ଧେନ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୁଵନଂ ଜଜାନ ଯଦସ୍ଯାର୍ଧଂ କ୍ଵ ତଦ୍ବଭୂଵ
ଏକଟି ଚକ୍ର ଏକଟି ନେମି ସହିତ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି, ହଜାରଟି କାଣ୍ଡି ଥିଲା, ସେ ଆଗକୁ ଓ ପଛକୁ ଚଳିଛି । ଏହାର ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା — ଏହାର ଅନ୍ୟ ଅର୍ଧ କେଉଁଠି ଗଲା ?
ପଞ୍ଚଵାହୀ ଵହତ୍ଯଗ୍ରମେଷାଂ ପ୍ରଷ୍ଟଯୋ ଯୁକ୍ତା ଅନୁସଂଵହନ୍ତି । ଅଯାତମସ୍ଯ ଦଦୃଶେ ନ ଯାତଂ ପରଂ ନେଦୀଯୋଽଵରଂ ଦଵୀଯଃ
ପାଞ୍ଚଟି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯାନ ଆଗକୁ ଚଳିଛି; ଯୋକ୍ ଲଗାଯାଇଛି, ଏକ ପରେ ଏକ ଅନୁସରଣ କରୁଛି । ଏହାର ଯାତ୍ରା ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ, କେଉଁଠି ଗଲା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନି, ଏକଟି ନିକଟ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟଟି ଦୂର ନୁହେଁ ।
ତିର୍ଯଗ୍ବିଲଶ୍ଚମସ ଊର୍ଧ୍ଵବୁଧ୍ନସ୍ତସ୍ମିନ୍ ଯଶୋ ନିହିତଂ ଵିଶ୍ଵରୂପମ୍ । ତଦାସତ ଋଷଯଃ ସପ୍ତ ସାକଂ ଯେ ଅସ୍ଯ ଗୋପା ମହତୋ ବଭୂଵୁଃ
କମ୍ଚା ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ରୂପରେ ରହିଛି, ତାହାର ତଳ ଉପରକୁ ଉଠିଛି; ଏହି କମ୍ଚାରେ ବହୁ ରୂପର ମହିମା ରଖାଯାଇଛି । ସେଠାରେ ସାତ ଋଷି ଏକସାଥି ଉପବେଶ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବଡ଼ତ୍ୱର ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ଯା ପୁରସ୍ତାଦ୍ଯୁଜ୍ଯତେ ଯା ଚ ପଶ୍ଚାଦ୍ଯା ଵିଶ୍ଵତୋ ଯୁଜ୍ଯତେ ଯା ଚ ସର୍ଵତଃ । ଯଯା ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରାଙ୍ତାଯତେ ତାଂ ତ୍ଵା ପୃଚ୍ଛାମି କତମା ସର୍ଚାମ୍
ଯାହା ପ୍ରମୁଖ ଭାଗରେ ଯୋକ୍ ହୋଇଛି, ଯାହା ପଛରେ ଯୋକ୍ ହୋଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଯୋକ୍ ହୋଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଯୋକ୍ ହୋଇଛି — ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥାଏ — ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ?
{୨୬} ଯଦେଜତି ପତତି ଯଚ୍ଚ ତିଷ୍ଠତି ପ୍ରାଣଦପ୍ରାଣନ୍ ନିମିଷଚ୍ଚ ଯଦ୍ଭୁଵତ୍। ତଦ୍ଦାଧାର ପୃଥିଵୀଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ତତ୍ସଂଭୂଯ ଭଵତ୍ଯେକମେଵ
ଯାହା ଚଳିଥାଏ, ଉଡ଼ିଥାଏ, ରୁହିଥାଏ, ଯାହା ଶ୍ୱାସ ନେଉଥାଏ କିମ୍ବା ନେଉନାହିଁ, ଯାହା ଚକ୍ଷୁ ମିଡ଼ିଥାଏ କିମ୍ବା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ — ଏହି ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ପୃଥିବୀକୁ ସେ ଧାରଣ କରିଛି; ସମସ୍ତ ଏକତାରେ ଏକ ହୋଇଯାଏ ।
ଅନନ୍ତଂ ଵିତତଂ ପୁରୁତ୍ରାନନ୍ତମନ୍ତଵଚ୍ଚା ସମନ୍ତେ । ତେ ନାକପାଲଶ୍ଚରତି ଵିଚିନ୍ଵନ୍ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଭୂତମୁତ ଭଵ୍ଯମସ୍ଯ
ଅନନ୍ତ, ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ବିସ୍ତୃତ, ଅନନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୀମିତ; ସେ ଦିବ୍ୟ ରକ୍ଷକ ଚାଲିଯାଏ, ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଏହି ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ।
ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚରତି ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତରଦୃଶ୍ଯମାନୋ ବହୁଧା ଵି ଜାଯତେ । ଅର୍ଧେନ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୁଵନଂ ଜଜାନ ଯଦସ୍ଯାର୍ଧଂ କତମଃ ସ କେତୁଃ
ପ୍ରଜାପତି ଗର୍ଭରେ ଚଳିଯାଏ, ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ବହୁ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ତାଙ୍କ ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା — ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଧ କେଉଁ ଚିହ୍ନ ?
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଭରନ୍ତମୁଦକଂ କୁମ୍ଭେନେଵୋଦହାର୍ଯମ୍ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ଚକ୍ଷୁଷା ନ ସର୍ଵେ ମନସା ଵିଦୁଃ
ସେ ଜଳକୁ ଉପରକୁ ବହନ କରେ, ଏକ କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ପରି; ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ମନରେ ଜାଣି ପାରନାହିଁ ।
ଦୂରେ ପୂର୍ଣେନ ଵସତି ଦୂର ଊନେନ ହୀଯତେ । ମହଦ୍ଯକ୍ଷଂ ଭୁଵନସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତସ୍ମୈ ବଲିଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତୋ ଭରନ୍ତି
ସେ ଦୂରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସହିତ ବସିଛନ୍ତି, ଦୂରେ ଅଭାବରେ କମିଯାନ୍ତି; ବିଶ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯକ୍ଷ, ତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଶାସକମାନେ ଭେଟି ଦେନ୍ତି ।
ଯତଃ ସୂର୍ଯଃ ଉଦେତ୍ଯସ୍ତଂ ଯତ୍ର ଚ ଗଚ୍ଛତି । ତଦେଵ ମନ୍ଯେଽହଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ତଦୁ ନାତ୍ଯେତି କିଂ ଚନ
ଯେଉଁଠୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ ଓ ଯେଉଁଠି ଅସ୍ତ ହୁଏ — ସେଠିକୁ ମୁଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭାବି ଦେଖିଛି; କିଛି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେନି ।
ଯେ ଅର୍ଵାଙ୍ମଧ୍ଯ ଉତ ଵା ପୁରାଣଂ ଵେଦଂ ଵିଦ୍ଵାଂସମଭିତୋ ଵଦନ୍ତି । ଆଦିତ୍ଯମେଵ ତେ ପରି ଵଦନ୍ତି ସର୍ଵେ ଅଗ୍ନିଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତ୍ରିଵୃତଂ ଚ ହଂସମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବର୍ତମାନ, ମଧ୍ୟ ଓ ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଥମ, ଅଗ୍ନିକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ, ତିନି ଡେଙ୍ଗା ହଂସକୁ କହନ୍ତି ।
ସହସ୍ରାହ୍ଣ୍ଯଂ ଵିଯତାଵସ୍ଯ ପକ୍ଷୌ ହରେର୍ହଂସସ୍ଯ ପତତଃ ସ୍ଵର୍ଗମ୍ । ସ ଦେଵାନ୍ତ୍ସର୍ଵାନ୍ ଉରସ୍ଯୁପଦଦ୍ଯ ସଂପଶ୍ଯନ୍ ଯାତି ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା
ହଜାର ଦିନ ସହିତ, ହଂସର ଦୁଇ ଡେଙ୍ଗା ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ; ସେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଚାତିରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଖି ଯାଉଛି ।
ସତ୍ଯେନୋର୍ଧ୍ଵସ୍ତପତି ବ୍ରହ୍ମଣାର୍ଵାଙ୍ଵି ପଶ୍ଯତି । ପ୍ରାଣେନ ତିର୍ଯଙ୍ପ୍ରାଣତି ଯସ୍ମିନ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମଧି ଶ୍ରିତମ୍
ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଉପରକୁ ଦୀପ୍ତିତା ପାଉଛି, ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା ତଳକୁ ଦେଖିଥାଏ; ପ୍ରାଣ ଦ୍ୱାରା ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଚଳିଥାଏ, ଯେଉଁଠି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ବସିଛି ।
ଯୋ ଵୈ ତେ ଵିଦ୍ଯାଦରଣୀ ଯାଭ୍ଯାଂ ନିର୍ମଥ୍ଯତେ ଵସୁ । ସ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ମନ୍ଯେତ ସ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ମହତ୍
ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଜାଣିଛ, ଦୁଇ ଅରଣୀ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଠି ଧନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସେ ଜ୍ଞାନୀ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ, ସେ ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ ।
{୨୭} ଅପାଦଗ୍ରେ ସମଭଵତ୍ସୋ ଅଗ୍ରେ ସ୍ଵରାଭରତ୍। ଚତୁଷ୍ପାଦ୍ଭୂତ୍ଵା ଭୋଗ୍ଯଃ ସର୍ଵମାଦତ୍ତ ଭୋଜନମ୍
ପ୍ରଥମେ ସେ ପାଦ ନଥିଲେ, ପ୍ରଥମରେ ସ୍ୱର ଧାରଣ କଲେ; ଚାରିପାଦ ହୋଇ, ଉପଭୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟକୁ ନିଜର କଲେ ।
ଭୋଗ୍ଯୋ ଭଵଦଥୋ ଅନ୍ନମଦଦ୍ବହୁ । ଯୋ ଦେଵମୁତ୍ତରାଵନ୍ତମୁପାସାତୈ ସନାତନମ୍
ସେ ଉପଭୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ, ବହୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ; ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ଦେବତା, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଥିବାକୁ ଉପାସନା କରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
ସନାତନମେନମାହୁରୁତାଦ୍ଯ ସ୍ଯାତ୍ପୁନର୍ଣଵଃ । ଅହୋରାତ୍ରେ ପ୍ର ଜାଯେତେ ଅନ୍ଯୋ ଅନ୍ଯସ୍ଯ ରୂପଯୋଃ
ସେଠିକୁ ନିତ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ନୂତନ ହୋଇପାରେ; ଦିନ ଓ ରାତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ରୂପ ଅଲଗା ।
ଶତଂ ସହସ୍ରମଯୁତଂ ନ୍ଯର୍ବୁଦମସଂଖ୍ଯେଯଂ ସ୍ଵମସ୍ମିନ୍ ନିଵିଷ୍ଟମ୍ । ତଦସ୍ଯ ଘ୍ନନ୍ତ୍ଯଭିପଶ୍ଯତ ଏଵ ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵୋ ରୋଚତେଷ ଏତତ୍
ଶତ, ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, କୋଟି — ଅସଂଖ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ନିଜରେ ବସିଛି; ଏହିମାନେ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଆঘାତ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଦେବତା ଚମକେ — ଏହି ହେଉଛି ସେ ।